اینفانته خوآن (کنت بارسلونا)

خوآن، کنت بارسلونا
خوآن د بوربون در ۱۹۵۹
رئیس خاندان سلطنتی اسپانیا
مدعی تاج‌وتخت
سلطنت۱۵ ژانویهٔ ۱۹۴۱ – ۱۴ مهٔ ۱۹۷۷
پیشینآلفونسوی سیزدهم
جانشینخوآن کارلوس یکم
زاده۲۰ ژوئن ۱۹۱۳
کاخ سلطنتی لا گرانخا، سان ایلدفونسو، پادشاهی اسپانیا
درگذشته۱ آوریل ۱۹۹۳ (۷۹ سال)
پامپلونا، اسپانیا
آرامگاه
پانتئون پادشاهان، کاخ سلطنتی ال اسکوریال
همسر(ان)شاهدخت ماریا د لاس مرسدس بوربون-دو سیسیل (ا. ۱۹۳۵)
فرزند(ان)
  • اینفانتا پیلار، دوشس باداخوس
  • خوآن کارلوس یکم
  • اینفانتا مارگاریتا، دوشس سوریا
  • اینفانته آلفونسو
نام کامل
خوآن کارلوس ترسا سیلوریو آلفونسو د بوربون ی باتنبرگ
خاندانبوربون
پدرآلفونسوی سیزدهم
مادرویکتوریا اوژنی باتنبرگ
امضاءامضاء خوآن، کنت بارسلونا

اینفانته خوآن، کنت بارسلونا ((به اسپانیایی: Juan de Borbón y Battenberg)؛ با نام کامل خوآن کارلوس ترسا سیلوریو آلفونسو د بوربون ی باتنبرگ؛ ۲۰ ژوئن ۱۹۱۳ – ۱ آوریل ۱۹۹۳) عضو خاندان بوربون اسپانیا، افسر نیروی دریایی و رئیس خاندان سلطنتی اسپانیا از ۱۹۴۱ تا ۱۹۷۷ بود. او سومین پسر آلفونسوی سیزدهم و ویکتوریا اوژنی باتنبرگ و پدر خوآن کارلوس یکم بود. پس از کناره‌گیری دو برادر بزرگ‌ترش از حقوق جانشینی، در ۱۹۳۳ وارث ادعای پدرش به تاج‌وتخت شد و پس از واگذاری حقوق دودمانی آلفونسو در ژانویهٔ ۱۹۴۱، عنوان کنت بارسلونا را برای خود به کار برد. این عنوان از عنوان‌های تاریخی وابسته به پادشاهان اسپانیا بود و استفاده از آن بر ادعای او به تاج‌وتخت دلالت داشت.[۱][۲]

خوآن هرگز پادشاه بالفعل اسپانیا نشد. فرانسیسکو فرانکو که پس از جنگ داخلی اسپانیا بر کشور حکومت می‌کرد، او را برای جانشینی مناسب نمی‌دانست و در ۱۹۶۹، با نادیده گرفتن ترتیب دودمانی مورد ادعای خاندان، پسرش خوآن کارلوس را جانشین رئیس کشور با عنوان پادشاه تعیین کرد. خوآن کارلوس پس از مرگ فرانکو در نوامبر ۱۹۷۵ به پادشاهی رسید و خوآن سرانجام در ۱۴ مهٔ ۱۹۷۷ حقوق دودمانی و ریاست خاندان سلطنتی را رسماً به او واگذار کرد. ازاین‌رو عنوان خوآن سوم که گاه هوادارانش به کار می‌بردند یا بر آرامگاهش دیده می‌شود، نام سلطنتیِ ادعایی و یادمانی است و به معنای فرمانروایی او بر اسپانیا نیست.[۳][۴]

کودکی، آموزش و تبعید

خوآن در کاخ سلطنتی لا گرانخا در سان ایلدفونسو زاده شد. چون سومین پسر خانواده بود، در آغاز انتظار نمی‌رفت وارث تاج‌وتخت شود. او در ۱۹۳۰ وارد مدرسهٔ نیروی دریایی اسپانیا شد، اما اعلام جمهوری دوم اسپانیا در آوریل ۱۹۳۱ و خروج خانوادهٔ سلطنتی از کشور، آموزش او را ناتمام گذاشت. خوآن پس از اقامت کوتاه در جبل‌الطارق، ایتالیا و فرانسه، با هماهنگی پدرش آموزش دریایی را در بریتانیا ادامه داد؛ در کالج نیروی دریایی دارتماوث و سپس بر کشتی‌های نیروی دریایی پادشاهی بریتانیا خدمت کرد. کناره‌گیری برادر بزرگش آلفونسو برای ازدواجی ناهم‌تراز و سپس صرف‌نظر برادر دومش خایمه از حقوق جانشینی در ۱۹۳۳، خوآن را به وارث سیاسی و دودمانی آلفونسوی سیزدهم تبدیل کرد.[۱][۳]

او در ۱۲ اکتبر ۱۹۳۵ در رم با ماریا د لاس مرسدس بوربون-دو سیسیل ازدواج کرد. آنان چهار فرزند داشتند: پیلار، خوآن کارلوس، مارگاریتا و آلفونسو. خانواده پس از دوره‌هایی اقامت در ایتالیا و سوئیس، از ۱۹۴۶ در ویلای «خیرالدا» در نزدیکی استوریلِ پرتغال ساکن شد و این خانه برای چند دهه کانون فعالیت‌های سلطنت‌طلبان هوادار خوآن بود. علاقهٔ او به دریا در سراسر زندگی ادامه یافت و بعدها در اسپانیا رتبه‌های افتخاری دریایی دریافت کرد؛ بااین‌حال، فعالیت اصلی او پس از ۱۹۴۱ نه فرماندهی نظامی، بلکه کوشش برای حفظ ادعای دودمانی خاندان بوربون در تبعید بود.[۱][۲]

خوآن و ماریا د لاس مرسدس در مراسم ازدواجشان در رم، ۱۹۳۵

ادعای سلطنت و مناسبات با فرانکو

موضع خوآن در برابر نیروهای شورشیِ جنگ داخلی و سپس حکومت فرانکو در طول زمان تغییر کرد. او در جریان جنگ داخلی دو بار کوشید به نیروهای ملی‌گرا بپیوندد، اما فرماندهان شورشی اجازه ندادند حضور یک عضو خاندان سلطنتی به مسئلهٔ جانشینی سیاسی تبدیل شود. خوآن در سال‌های نخست از پیروزی ملی‌گرایان استقبال کرد و دیدگاه‌های محافظه‌کارانه و ضدکمونیستی داشت. با تغییر موازنهٔ جنگ جهانی دوم، فاصلهٔ او از فرانکو آشکارتر شد: در اظهارات ژنو در نوامبر ۱۹۴۲ از بازگشت سلطنت سخن گفت و در «مانیفست لوزان» در ۱۹ مارس ۱۹۴۵ خواهان سلطنتی سنتی اما نمایندگی‌محور، تضمین حقوق سیاسی، عفو و برگزاری مجمعی منتخب شد. این بیانیه سلطنت مورد نظر او را به‌عنوان جایگزینی برای دیکتاتوری فرانکو معرفی می‌کرد، نه ادامهٔ سادهٔ آن.[۲][۳]

خوآن د بوربون در ۱۹۴۶، یک سال پس از انتشار مانیفست لوزان

فرانکو در ۱۹۴۷ اسپانیا را طبق قانون جانشینی «پادشاهی» اعلام کرد، ولی تاج‌وتخت را خالی نگه داشت و اختیار پیشنهاد جانشین را برای خود محفوظ داشت. خوآن این سازوکار را رد کرد، اما در اوت ۱۹۴۸ برای حفظ امکان بازگشت خاندان با فرانکو روی کشتی تفریحی آزور در خلیج بیسکای دیدار کرد. نتیجهٔ عملی گفت‌وگو آن بود که خوآن کارلوسِ ده‌ساله برای تحصیل به اسپانیا فرستاده شود؛ تصمیمی که پسر را زیر نظارت رژیم قرار داد و در عین حال تنها مسیر واقع‌بینانهٔ خاندان برای رسیدن دوباره به تاج‌وتخت تلقی می‌شد. فرانکو سرانجام در ژوئیهٔ ۱۹۶۹ خوآن کارلوس را، با عنوان تازهٔ «شاهزادهٔ اسپانیا»، جانشین خود اعلام کرد. این تصمیم به‌جای «بازگردانی» سلطنت در شخص خوآن، سلطنتی برآمده از قوانین رژیم ایجاد می‌کرد و روابط پدر و پسر را برای مدتی دشوار ساخت.[۳][۴]

واگذاری حقوق و سال‌های پایانی

پس از مرگ فرانکو در ۲۰ نوامبر ۱۹۷۵، خوآن کارلوس دو روز بعد به پادشاهی اعلام شد، در حالی که پدرش هنوز از نظر دودمانی خود را رئیس خاندان سلطنتی می‌دانست. خوآن برای جلوگیری از ایجاد دو مرکز ادعا، پادشاهی پسرش را به چالش عملی نکشید، اما واگذاری رسمی حقوق را تا زمانی به تأخیر انداخت که جهت سیاسی سلطنت تازه روشن‌تر شود. در ۱۴ مهٔ ۱۹۷۷، پس از آغاز اصلاحات دولت آدولفو سوارز و اندکی پیش از نخستین انتخابات آزاد پس از دیکتاتوری، او در مراسمی در کاخ سارسوئلا از حقوق تاریخی، امتیازها و ریاست خاندان سلطنتی به سود خوآن کارلوس صرف‌نظر کرد. این اقدام تعارض میان مشروعیت دودمانی مورد ادعای پدر و مقام قانونی پسر را پایان داد و به تثبیت سلطنت در جریان گذار اسپانیا به دموکراسی یاری رساند.[۵][۴]

خوآن پس از واگذاری حقوق، عنوان کنت بارسلونا را تا پایان عمر حفظ کرد. فرمان سلطنتی سال ۱۹۸۷ استفادهٔ مادام‌العمر او از این عنوان، خطاب «والاحضرت سلطنتی» و افتخاراتی مشابه ولیعهد را به رسمیت شناخت؛ این شناسایی به او عنوان پادشاه اعطا نمی‌کرد. او در سال‌های پایانی در مراسم عمومی خاندان سلطنتی حضور می‌یافت و در ۱۹۸۸ به رتبهٔ افتخاری دریابد بزرگ در نیروی دریایی اسپانیا رسید. خوآن بر اثر سرطان حنجره در ۱ آوریل ۱۹۹۳ در بیمارستان دانشگاهی ناوارا در پامپلونا درگذشت و در پانتئون پادشاهانِ ال اسکوریال به خاک سپرده شد. دفن او در آن بخش و درج نام «خوآن سوم» بر آرامگاه بازتاب احترام دودمانی و جایگاه نمادین او بود، نه شناسایی سلطنتی که در عمل تحقق یافته باشد.[۶][۱]

یادمان خوآن د بوربون، ساختهٔ ویکتور اوچوآ، در مادرید

جستارهای وابسته

پانویس

  1. 1 2 3 4 "Juan de Borbón y Battenberg" (in Spanish). آکادمی سلطنتی تاریخ اسپانیا. Retrieved 14 اوت 2026.
  2. 1 2 3 Meer Lecha-Marzo, Fernando de (2001). Juan de Borbón, un hombre solo (1941–1948) (in Spanish). Valladolid: Junta de Castilla y León. ISBN 9788497180177.
  3. 1 2 3 4 Preston, Paul (2004). Juan Carlos: Steering Spain from Dictatorship to Democracy (in English). New York: W. W. Norton. ISBN 9780393058048.
  4. 1 2 3 Powell, Charles T. (1996). Juan Carlos of Spain: Self-Made Monarch (in English). London: Macmillan. ISBN 9780333641774.
  5. ↑ "El rey acepta la renuncia de su padre" (in Spanish). رادیو تلویزیون اسپانیا. 14 مهٔ 1977. Retrieved 14 اوت 2026.
  6. ↑ "Real Decreto 1368/1987, de 6 de noviembre, sobre régimen de títulos, tratamientos y honores de la Familia Real y de los Regentes" (in Spanish). روزنامهٔ رسمی دولت اسپانیا. 6 نوامبر 1987. Retrieved 14 اوت 2026.

منابع

  • Meer Lecha-Marzo, Fernando de (2001). Juan de Borbón, un hombre solo (1941–1948) (in Spanish). Valladolid: Junta de Castilla y León. ISBN 9788497180177.
  • Powell, Charles T. (1996). Juan Carlos of Spain: Self-Made Monarch (in English). London: Macmillan. ISBN 9780333641774.
  • Preston, Paul (2004). Juan Carlos: Steering Spain from Dictatorship to Democracy (in English). New York: W. W. Norton. ISBN 9780393058048.

پیوند به بیرون

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ اینفانته خوآن (کنت بارسلونا) موجود است.
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.