بئر سالم
بئر سالم
بئر سالم | |
|---|---|
روستا | |
 باغ‌های پرتقال در بئر سالم | |
  بئر سالم جایگاه در قیمومت بریتانیا بر فلسطین | |
| مختصات: ۳۱°۵۵′۳۳″ شمالی ۳۴°۴۹′۴۱″ شرقی / ۳۱٫۹۲۵۸۳°شمالی ۳۴٫۸۲۸۰۶°شرقی | |
| شبکه مختصات فلسطین | ۱۳۳/۱۴۸ |
| واحد سیاسی | قیمومت بریتانیا بر فلسطین |
| بخش | رمله |
| تاریخ تخلیه | ۹ مه ۱۹۴۸ |
| مساحت | |
| • کل | ۳٬۴۰۱ دونوم (۳٫۴۰۱ کیلومتر مربع یا ۱٫۳۱۳ مایل مربع) |
| جمعیت (۱۹۴۵) | |
| • کل | ۴۱۰ |
| علت تخلیه | حمله نظامی نیروهای یه‌شو |
| شهرک کنونی | نتسر سرنی |
بئر سالم (بئر سالم) روستایی عرب‌نشین فلسطینی در بخش رمله از قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود. این روستا در ۴ کیلومتری باختر رمله قرار داشت و در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ فلسطین در ۹ مه ۱۹۴۸ به‌دست تیپ ۸۴ گیواتی از سکنه تخلیه شد.
بئر سالم بر پهنه‌ای هموار از دشت ساحلی جنوبی در ارتفاع ۷۵ متری از سطح دریا ساخته شده بود. خانه‌های روستا از سیمان و خشت ساخته شده و در کوچه‌ها و گذرهای تنگ کنار هم چیده شده بودند. یک راه فرعی روستا را به رمله و وادی حنین پیوند می‌داد و راه فرعی دیگری آن را به جاده اصلی آسفالتی رمله–یافا وصل می‌کرد. خط آهن قنطره–حیفا نیز از یک کیلومتری شمال روستا می‌گذشت.
نام «بئر سالم» به معنای «چاه سلامت» است. بر پایه منبع عبری، در سال ۱۸۸۹ کشیش لوتری آلمانی یوهان لودویگ اشنلر، بنیان‌گذار پرورشگاه اشنلر در بیت‌المقدس، ۱۰٬۰۰۰ دونوم زمین را از حکومت عثمانی میان رمله و نس تسیونا اجاره کرد و در سال ۱۸۹۵ چاهی در آنجا حفر شد که آب فراوانی داشت و اشنلر آن را «چاه صلح و رستگاری» نامید.
پیشینه
دوره عثمانی و مزرعه اشپون
در سال ۱۸۹۷ مدرسه‌ای کشاورزی در محل ساخته شد که به سرپرستی دیاکون آلمانی ماتئوس اشپون (Matthäus Spohn؛ ۱۸۶۶–۱۹۳۵) اداره می‌شد و به همین سبب محل به نام «مزرعه اشپون» شهرت یافت.[۱] در سال ۱۸۹۹ هشت نفر در این مکان زندگی می‌کردند.[۲] در سال ۱۹۰۶ بخشی از زمین‌های مزرعه به یهودیان فروخته شد و مستعمره بئر یعقوب بر آن بنا گردید.[۳]
جنگ جهانی اول و دوره بریتانیا
در جنگ جهانی اول نیروهای عثمانی در مزرعه مستقر شدند و در سال ۱۹۱۷ ارتش بریتانیا به فرماندهی ادموند آلنبی آنجا را تصرف کرد. آلنبی مقر فرماندهی خود را در مزرعه قرار داد و از آنجا عملیات جنگی تا تسلیم امپراتوری عثمانی را هدایت کرد.[۴] در سال ۱۹۱۸ آلنبی از حییم وایتسمن در همین محل میزبانی کرد.[۵] پس از جنگ، آلمانی‌ها به مزرعه بازگشتند اما در جنگ جهانی دوم اخراج شدند و ارتش بریتانیا مدرسه‌ای برای افسران فنی در آنجا دایر کرد.[۶]
جمعیت و کاربری زمین
بر پایه آمار روستایی سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۴۱۰ نفر بود که همگی مسلمان بودند و در بیش از ۱۰۰ خانه زندگی می‌کردند.[۷][۸] مساحت کل زمین‌های روستا ۳٬۴۰۱ دونوم بود. از این میان ۷۴۲ دونوم به کشت مرکبات و موز، ۵۱۰ دونوم به باغ‌های آبی و درختکاری، ۱٬۴۶۸ دونوم به کشت غلات و ۶۸۱ دونوم زمین غیرقابل‌کشت اختصاص داشت.[۹][۱۰]
خاک روستا حاصلخیز بود و آب‌های زیرزمینی در دسترس قرار داشت؛ از این رو اقتصاد روستا بر کشاورزی استوار بود و ساکنان به پرورش مرکبات، زیتون، غلات و سبزیجات می‌پرداختند. کشاورزی به آب باران و چاه‌ها وابسته بود و دامداری نیز رواج داشت.[۱۱]
۱۹۴۸ و پیامدها
در ۱۵ آوریل ۱۹۴۸ بریتانیایی‌ها مزرعه را تخلیه کردند. نیرویی از تیپ ۸۴ گیواتی که از بئر یعقوب حرکت کرده بود پیش از نیروهای عرب مزرعه را تصرف کرد. نیروی بزرگ عربی از رمله به مکان حمله کرد اما عقب رانده شد.[۱۲]
بر پایه خلاصه‌گزارش بخش اطلاعات ارتش اسرائیل، بئر سالم در ۹ مه ۱۹۴۸ پس از حمله به پرورشگاه از سکنه تخلیه شد.[۱۳] ساکنان عرب اخراج شدند و خانه‌ها ویران گردید.[۱۴]
در ژوئیه ۱۹۴۸ کیبوتص نتسر سرنی بر زمین‌های روستا بنیان گذاشته شد.[۱۵][۱۶] بخشی از زمین‌ها نیز به مستعمره بئر یعقوب واگذار شد.[۱۷]
روستا در زمان حاضر
از روستای ویران‌شده تنها مخزن آب قدیمی، چند درخت کهن‌سال کاج و چند خانه باقی مانده‌است.[۱۸] ساختمان‌های قدیمی مزرعه اشپون در محدوده نتسر سرنی به کاربری‌های فرهنگی و تجاری تبدیل شده‌اند؛ از جمله در خانه‌ای که آلنبی در آن اقامت داشت مرکز همایش و مراسمی به نام «مزرعه آلنبی» دایر است.[۱۹]
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ «מפתיע למצוא בלב ישראל מבנים שנראים שייכים לעיירה גרמנית». هاآرتص. ۱۷ آوریل ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «المגיד، اوت ۱۸۹۹». المگید. ۱۸۹۹-۰۸-۰۸.
{{cite web}}: پارامتر|تاریخ بازیابی=نیاز به وارد کردن|پیوند=دارد (کمک); پارامتر|پیوند=ناموجود یا خالی (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «מפתיע למצוא בלב ישראל מבנים שנראים שייכים לעיירה גרמנית». هاآرتص. ۱۷ آوریل ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «מפתיע למצוא בלב ישראל מבנים שנראים שייכים לעיירה גרמנית». هاآرتص. ۱۷ آوریل ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «מפתיע למצוא בלב ישראל מבנים שנראים שייכים לעיירה גרמנית». هاآرتص. ۱۷ آوریل ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «מפתיע למצוא בלב ישראל מבנים שנראים שייכים לעיירה גרמנית». هاآرتص. ۱۷ آوریل ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Village Statistics, 1945, p. 29». Government of Palestine, Department of Statistics. ۱۹۴۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۶۶.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۱۱۴.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۱۶۴.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «بیر سالم (قریة)». الموسوعة الفلسطینیة. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «מפתיע למצוא בלב ישראל מבנים שנראים שייכים לעיירה גרמנית». هاآرتص. ۱۷ آوریل ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Migration of Eretz Yisrael Arabs between December 1, 1947 and June 1, 1948». Akevot. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «بیر سالم (قریة)». الموسوعة الفلسطینیة. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. xx. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. مؤسسه مطالعات فلسطین. ص. ۳۷۱. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «بیر سالم (قریة)». الموسوعة الفلسطینیة. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «بیر سالم». ذاکرات. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «تولدות-המקום חוות אלנבי». חוות אלנבי. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Bir Salim». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «بئر سالم». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «חוות שפון». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عبری ، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Bir Salim». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای اندونزیایی ، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.
کتاب‌شناسی
- Village Statistics, April, ۱۹۴۵. Government of Palestine, Department of Statistics. ۱۹۴۵.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - Hadawi، Sami (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - Khalidi، Walid (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. مؤسسه مطالعات فلسطین. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - Morris، Benny (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
پیوند به بیرون
- شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین