بارباجا

بارباجا
نمایی از کوهستان‌های پیرامون نوئورو، کانون شهری اصلی در بارباجا
موقعیت منطقه باستانی «بارباریا» (آبی) نسبت به نواحی تحت کنترل روم (زرد)
مرتفع‌ترین نقطه
قلهپونتا لا مارمورا/پرداس کارپیاس
ارتفاع۱۸۳۴
ابعاد
مساحت۱۳۰۰٫۳۷
نام‌گذاری
نام بومی
جغرافیا
کشورایتالیا

بارباجا (ساردنیایی: Barbàgia یا Barbàza) یک منطقه، کانون تمدن و فرهنگ و منطقه طبیعی در ساردینیای داخلی است که بخش بزرگی از آن در استان نوئورو و استان الیاسترا قرار دارد و در امتداد توده کوهستانی جنارجنتو (Gennargentu) واقع شده است.[۱]

ریشه نام این منطقه به گفته‌های سیسرون بازمی‌گردد که این سرزمین را سکونتگاه بربرها توصیف کرده بود؛ سلطه رومیان بر این بخش از جزیره در پی جنگ‌های روم و ساردینیا، در واقعیت هرگز فراتر از یک نام نبود. این واژه با نام اکنون منسوخ‌شدهٔ «ساحل بربر» هم‌ریشه است.

مردم ساردینیا که شورش‌های بسیاری از سوی آنان در این ناحیه شکل می‌گرفت، از سوی روم باستان با اصطلاح تحقیرآمیزِ «لاترونس ماستروکاتی» (latrones mastrucati) به معنای «دزدانِ پشمینه‌پوش» مورد تمسخر قرار می‌گرفتند.[۲]

در سال ۵۹۴ میلادی، پاپ پاپ گریگوری یکم نامه‌ای به هوسپیتو (Hospito)، فردی مسیحی که گریگوری او را «رهبر باربارچینی‌ها» (dux barbaricinorum) می‌خواند، نوشت. هوسپیتو ظاهراً اجازه داده بود که مبلغان مسیحی، بارباجای بت‌پرست را بشارت دهند.[۳]

این ناحیه معمولاً به پنج بارباجا تقسیم می‌شود: بارباجای اولولای، بارباجای سئولو، بارباجای بلوی، ماندرولیسای، و سرانجام «بارباجا تریگونیا» (Barbagia Trigònia) که نام تاریخی منطقه‌ای است که زمانی به استان الیاسترا اشاره داشت. نام دو مورد آخر برگرفته از یک زیرمنطقه است و نام دیگران از روستاهای اصلی‌شان گرفته شده است.

این ناحیه عمدتاً شامل تپه‌ها و کوهستان‌های صخره‌ای و پرشیب است و حضور انسانی در آن اندک است. بارباجا یکی از کم‌جمعیت‌ترین مناطق در اروپاست که همین امر به آن اجازه داده تا گنجینه‌های فرهنگی و طبیعی جزیره را بهتر حفظ کند. بنا بر پایان‌نامهٔ باستان‌شناس، جووانی لیلیو (Giovanni Lilliu)، تاریخ ساردینیا همواره با آنچه او «ثابتِ مقاومت ساردینیایی» می‌نامید، متمایز شده است؛ مقاومتی در برابر مهاجمانی که در زمان‌های گوناگون کوشیدند بر ساکنان بومی مسلط شوند.[۴] بارباجا یکی از معدود مناطق ساردینیاست که زبان ساردنیایی با گویش‌های خاص خود، هم ساردو-لوگودوری و هم ساردو کامپیدانی، هنوز به‌صورت روزمره در آن صحبت می‌شود، در حالی که سایر نقاط جزیره عمدتاً دستخوش ایتالیایی‌سازی کامل و جایگزینی زبان به ایتالیایی شده‌اند.

یکی از مهم‌ترین روستاها جاووی است. اورگوزولو به خاطر راهزنان، آدم‌ربایان و نقاشی‌های دیواری ویژه‌اش شهرت داشت. اولیه‌نا به خاطر شرابهایش (به‌ویژه «نپنته» (Nepente)، شرابی که از انگورهای کانونائو (Cannonau) گرفته می‌شود) شناخته شده است. شهر سرشناس دیگر فونی است؛ مرتفع‌ترین شهر ساردینیا با ارتفاع بیش از ۱۰۰۰ متر بالاتر از سطح دریا. فونی همچنین دروازهٔ ورود به سامانهٔ کوهستانی جنارجنتو است.

اقتصاد این منطقه شامل کشاورزی، پرورش گوسفند، کسب‌وکارهای مرتبط با هنر و سنت، گردشگری و صنایع سبک است.

منابع

  1. Maria Bonaria Urban (1 November 2013). Sardinia on Screen: The Construction of the Sardinian Character in Italian Cinema. Rodopi. pp. 333–. ISBN 978-94-012-1001-0.
  2. Lv, Kai (July 2020). Facts, Fictions and Fundamentals of “Barbarian” in Westerners’ Gaze before 1492 from a Eurocentrism Perspective (PDF). 2020 3rd International Workshop on Advances in Social Sciences. p. 71 via Web of Proceedings.
  3. Gregory the Great. "To Hospito, Duke of the Barbaricini". Leo the Great, Gregory the Great. Nicene and Post-Nicene Fathers, Series II. Vol. 12. Translated by Barmby, James. Edinburgh: تی اند تی کلارک. Retrieved 12 August 2025.
  4. Lilliu, Giovanni. Antonello Mattone (ed.). La Costante Resistenziale sarda (PDF). sardegnacultura.it. Ilisso. Archived from the original (PDF) on 2012-12-24.

پیوند به بیرون