بازیگر نقش خاص

بازیگر کلود رینس (راست) گاهی در نقش‌های اصلی و گاهی به‌عنوان بازیگر نقش خاص ظاهر می‌شد و اغلب در نقش مردانی فرهیخته و گاه با ابهام اخلاقی ایفای نقش می‌کرد.[۱]

بازیگر نقش خاص (انگلیسی: Character actor) به بازیگری گفته می‌شود که به ایفای نقش شخصیت‌های نامتعارف، عجیب‌وغریب یا جالب در قالب نقش‌های مکمل، و نه نقش‌های اصلی، شناخته می‌شود.[۲][۳][۴][۵] این اصطلاح تا حدی انتزاعی است و می‌توان آن را به شکل‌های گوناگونی تفسیر کرد.[۶] اگرچه همهٔ بازیگران «نقش خاص» خود را ایفا می‌کنند،[۷] اصطلاح «بازیگر نقش خاص» معمولاً به کسی اطلاق می‌شود که اغلب نقش‌های مکملی متمایز و مهم بازی می‌کند.[۱][۸]

یک بازیگر نقش خاص ممکن است در طول حرفهٔ خود، طیفی متنوع از شخصیت‌ها را بازی کند ــ و به همین دلیل گاهی «آفتاب‌پرست» لقب می‌گیرد ــ یا ممکن است به ایفای یک نوع نقش خاص شناخته شود. نقش‌های اینگونه بازیگران، پررنگ‌تر از نقش‌های کوتاه گذرا یا سیاهی‌لشکرهای بدون دیالوگ هستند. این اصطلاح عمدتاً برای توصیف بازیگران سینما و تلویزیون به کار می‌رود، نه بازیگران تئاتر.[۹] یکی از کاربردهای اولیهٔ این اصطلاح در نسخهٔ سال ۱۸۸۳ نشریهٔ استیج دیده می‌شود، که در آن «بازیگر نقش خاص» چنین تعریف شده است: «کسی که وجوه فردی و ویژگی‌های غیرعادی را به تصویر می‌کشد».[۱۰] بازیگرانی که سال‌ها نقش‌های خاص بازی کرده‌اند، ممکن است برای تماشاگران چنان تغییرپذیر باشند که تشخیص آن‌ها به‌عنوان یک بازیگر واحد دشوار باشد.[۵]

نمای کلی

مارگارت همیلتون، بازیگر نقش خاص (سمت چپ در تصویر)، در زندگی واقعی زنی «مهربان و ملایم» بود که پیش از فعالیت در برادوی و هالیوود حتی در مقطع مهدکودک تدریس می‌کرد؛ ویژگی‌هایی که کاملاً متفاوت بود با چهره‌ای که از او در نقش جادوگر خبیث غرب در فیلم جادوگر شهر از محصول ۱۹۳۹ به نمایش درآمد.[۱۱]

در مقایسه با بازیگران نقش اصلی، بازیگران نقش خاص معمولاً کمتر درخشان یا جذاب تلقی می‌شوند.[۵][۷][۱۲][۴] در حالی که بازیگران نقش اول اغلب از جذابیت جسمانی برخوردارند که برای ایفای نقش‌های عاشقانه لازم دانسته می‌شود،[۱۳] بازیگران نقش خاص معمولاً این ویژگی را ندارند. در واقع، برخی از آن‌ها به‌خاطر چهرهٔ خاص یا متفاوت‌شان شناخته شده‌اند. به‌عنوان مثال، ویلیام شوتز، بازیگر نقش خاص اهل شیکاگو، در پنج‌سالگی در یک سانحهٔ رانندگی دچار آسیب شدید صورت شد، اما ظاهر او پس از جراحی ترمیمی، باعث شد برای تماشاگران تئاتر چهره‌ای متمایز و به‌یادماندنی باشد.[۱۴]

نام بازیگران نقش خاص معمولاً در تبلیغات سینما و تلویزیون و روی سردر سالن‌ها یا تابلوها با برجستگی نشان داده نمی‌شود، چون انتظار نمی‌رود نام آن‌ها به‌تنهایی باعث جذب مخاطب شود.[۱۵] با این حال، برخی از آن‌ها با وجود ناشناخته بودن نام‌شان، از چهره‌هایی هستند که فوراً قابل شناسایی‌اند.[۱۶] این بازیگران در زبان محاوره با اصطلاحاتی مانند «اون یارو»[۱۶][۸] یا «بازیگر اون یارو»[۱۷][۱۸] شناخته می‌شوند؛ مثلاً در فیلم مستند اون یارو دیک میلر محصول ۲۰۱۴.[۱۹] جان کارول لینچ نمونهٔ برجسته‌ای از چنین بازیگرانی است.[۲۰][۲۱][۲۲]

در طول یک حرفهٔ بازیگری، ممکن است یک بازیگر بین نقش‌های اصلی و مکمل جابه‌جا شود.[۱۳] برخی بازیگران نقش اول، با بالا رفتن سن‌شان، دسترسی‌شان به نقش‌های اصلی محدود می‌شود. برخی بازیگران نقش خاص حرفهٔ خود را بر پایهٔ مهارت‌های ویژه‌ای که در فیلم‌های ژانری لازم است، بنا کرده‌اند؛ مانند رقص، اسب‌سواری، آکروبات، توانایی شنا، یا بوکس.[۲۳] بسیاری از بازیگران جوان که به‌واسطهٔ موفقیت اولیه در یک نقش خاص یا در یک ژانر خاص شناخته می‌شوند، گرفتار تیپ‌ها یا نقش‌های ثابت می‌شوند، به‌گونه‌ای که کارگردانان انتخاب بازیگر و نمایندگان سینمایی، آن‌ها را به سمت همان نوع نقش‌ها سوق می‌دهند. برخی بازیگران نقش خاص به‌دلیل توانایی‌شان در ایفای نقش‌های بسیار متنوع «آفتاب‌پرست» لقب گرفته‌اند، مانند گری اولدمن[۲۴] و کریستین بیل.[۲۵]

بازیگر زن مارگو مارتیندیل نمونه‌ای از یک بازیگر نقش خاص است.

بسیاری از بازیگران نقش خاص گرایش دارند که در طول حرفهٔ خود، یک نوع نقش مشخص را بارها بازی کنند؛[۱] مانند هاروی کایتل در نقش شخصیت‌های سرسخت و مصمم، کریستوفر لوید در نقش‌های عجیب‌وغریب و نامتعارف، کلود رینس در نقش مردان پیچیده و گاه اخلاقاً مبهم و چندپهلو، ایب ویگودا در نقش خلافکاران سالخورده،[۲۶] فیروزه بالک در نقش دختران گاتیک دمدمی‌مزاج، داگ جونز در نقش موجودات غیرانسانی، و فارست ویتاکر در نقش شخصیت‌های آرام با خشم درونی.[۱] اد لاتر اغلب به‌دلیل چهرهٔ کشیده و زاویه‌دارش در نقش شخصیت‌های تهدیدآمیز ظاهر می‌شد؛ چهره‌اش به‌راحتی در میان مردم شناخته می‌شد، اگرچه تماشاگران نام او را به‌ندرت می‌دانستند.[۲۷]

بازیگران نقش خاص می‌توانند طیف گسترده‌ای از تیپ‌ها را بازی کنند، از جمله زن شهرآشوب، هفت‌تیرکش غرب وحشی، رفیقِ صمیمیِ قهرمان فیلم، دائم‌الخمر شهر، شرور، یا فاحشه‌ای با قلبی پاک.[۴] بازیگران پرکار نقش‌های خاص ــ مانند مارگو مارتیندیل ــ به‌ندرت بیکار می‌مانند و معمولاً حرفه‌هایی بلندمدت و چند دهه‌ای دارند.[۴] آن‌ها اغلب از سوی همکاران بازیگر خود بسیار مورد احترام‌اند.[۲۸]

جستارهای وابسته

منابع

  1. 1 2 3 4 "Top 25: Great Character Actors". Digital Polyphony. Archived from the original on 13 May 2015. Retrieved 7 August 2014. ...often in supporting roles - rarely are they leading men or leading ladies, and often times they're put into a certain type of role over and over again...
  2. Oxford Dictionaries, character actor, Retrieved 7 August 2014, "...An actor who specializes in playing eccentric or unusual people rather than leading roles...."
  3. Macmillan Dictionary, Character actor, Retrieved 7 August 2014, "...an actor who plays unusual, strange, or interesting characters instead of being one of the main characters..."
  4. 1 2 3 4 Foreman, Gill (2009). A Practical Guide to Working in Theatre. London, England: A & C Black. p. 8. ISBN 978-0-7136-8767-5. ... much less glamorous effect on their audiences … chameleon-like ability to play a great variety of roles … subsuming themselves into the part until they are almost unrecognisable... good character actors are rarely out of work.
  5. 1 2 3 28 April 2013, The New York Acting School, Ten Best Character Actors of All Time, Retrieved 7 August 2014, "..a breed of actor who has the ability to be almost unrecognizable from part to part, and yet play many, many roles convincingly and memorably. .."
  6. Grove, Lloyd; Lipsky-Karasz, Elisa (13 January 2004). "Busting on the 'Cult Buster'". New York Daily News. Archived from the original on 2013-12-30. Retrieved 7 August 2014. ... definitions for acting are always very tricky. What is a 'character actor'? What is a 'lead'? What is 'supporting'? … It drives me nuts...
  7. 1 2 Knox, David (4 April 2014). "Good cop, bad cop and Jack Irish". TV Tonight. Retrieved 7 August 2014. ... co-leads and cameos … character actors. But every part plays a character...
  8. 1 2 Pockross, Adam (28 March 2014). "Jon Polito: That Guy From That Thing (Who You Definitely Know)". Yahoo! Movies. Retrieved 7 August 2014. ...Jon Polito: I think a character actor … is someone off to the side … the baddie … the best friend. A mother role … stuff that fills in the plot from the center of the movie...
  9. Stephen Tobolowsky, Discovery, What does it mean to be defined as a character actor? بایگانی‌شده در ۱۱ اوت ۲۰۱۴ توسط Archive.today, Retrieved 7 August 2014, "In theater, they almost never use the term "character actor." … leading actors have two names, like, Captain Jack Sparrow … Richard Kimble  parts I play ...Officer Johnson"
  10. Oxford English Dictionary, 2nd ed. , character, n. , 19.
  11. King, Susan (28 May 2010). "Hats off to the Wicked Witch of the West and Margaret Hamilton". Los Angeles Times. Retrieved 2 September 2015. ...became one of Hollywood’s most dependable supporting actresses playing, as she once described, "women with a heart of gold and a corset of steel.
  12. McLean, Craig (21 September 2013). "James McAvoy: 'There will be people who walk out of the cinema I'm sure". The Guardian. Retrieved 7 August 2014.
  13. 1 2 Gardner, Elysa (4 January 2014). "Jude Law's new stage: Maturing lead, character actor". USA Today. Retrieved 7 August 2014. ...one of Hollywood's most prominent rising stars … the emergence of a great character actor … beautiful men and women can have the public get past their looks ...
  14. Jensen, Trevor (28 May 2009). "William Schutz 1961–2009: Veteran character actor on Chicago theater scene". Chicago Tribune. Retrieved 7 August 2014. ...When he was 5, a horrific car crash … reconstructive surgeries followed, yet could not entirely match the right side of his face with the left...
  15. Lowry, Brian (23 March 2014). "James Rebhorn: Remembering the Quintessential Character Actor". Chicago Tribune. Retrieved 7 August 2014. Rebhorn worked constantly, but seldom above the marquee.
  16. 1 2 "Oh, That Guy: 15 Character Actor Villains You Love To Hate". Indiewire. 3 July 2013. Retrieved 7 August 2014. ...oversized personalities and penchant for playing villainous goons made them unforgettable (even if you couldn't quite place their names)
  17. Anderson, John (11 August 2010). "Eddie Marsan, a go-to actor for 'that guy' roles". The Houma Courier. Retrieved 20 March 2024.
  18. "Ben on Film - 'That guy' actor Lauter dies quietly". Star-News. 5 December 2013. Retrieved 20 March 2024.
  19. Rapold, Nicolas (2 April 2015). "Review: 'That Guy Dick Miller' Pays Tribute to a Character Actor". The New York Times. Retrieved 20 March 2024.
  20. Terrones, Terry (15 November 2020). "Colorado native John Carroll Lynch on being a "that guy" actor, a Broncos fan and his new ABC series". The Gazette. Retrieved 20 March 2024.
  21. Clarke, Donald (15 February 2021). "That Guy: The actor everyone recognises but no one can name". The Irish Times. Retrieved 20 March 2024.
  22. Dowd, A.A. (27 September 2017). "John Carroll Lynch on playing the president, a killer clown, and the Coen brothers' warmest character". The A.V. Club. Retrieved 20 March 2024.
  23. Schudel, Matt (22 January 2014). "Tom Quinn, boxer and character actor, dies at 79". The Washington Post. Retrieved 7 August 2014.
  24. Butler, Mark (5 March 2018). "Gary Oldman: the 'jobbing actor' whose Oscar recognition is long overdue". inews.co.uk. Retrieved 14 June 2022.
  25. "Getting into Character is a Punishing Process for Christian Bale". 30 June 2022.
  26. "Abe Vigoda, Beloved Character Actor, Dead at 94". NBC News. Associated Press. 26 January 2016. Retrieved 26 January 2016.
  27. "Character actor Ed Lauter dies". USA Today. Associated Press. 17 October 2013. Retrieved 7 August 2014. ...long, angular face and stern bearing made him an instantly recognizable figure..
  28. Alvin, Klein (20 October 1985). "A Leading Character Actor". Theater. The New York Times. Retrieved 7 August 2014. ...consummate professional who evokes admiration and awe in his colleagues...