باغ‌های فارنیز

حکاکی سال ۱۷۶۱ توسط معمار جوزپه واسی از کتاب دهم از مجموعه وِدوت (منظره‌های) او از رم، که باغ‌های فارنیز را در تپه پالاتین در رم آن زمان نشان می‌دهد. ورودی طبقه همکف در سمت راست قرار دارد و گنبدهای دوقلو بالای لانه پرندگان در طبقه سوم سازه قرار دارند.

باغ‌های فارنزه (ایتالیایی: Orti Farnesiani sul Palatino) که با نام «باغ‌های فارنیز بر فراز پالاتین» نیز شناخته می‌شوند، مجموعه‌ای تاریخی در شهر رم، ایتالیا است که در سال ۱۵۵۰ میلادی به ابتکار کاردینال الساندرو فارنیز در بخش شمالی تپهٔ پالاتین احداث شد. این باغ‌ها از نخستین باغ‌های گیاه‌شناسی خصوصی در اروپا به‌شمار می‌آیند؛ در حالی که نخستین باغ‌های گیاه‌شناسی عمومی اروپا اندکی بعد، در میانهٔ سدهٔ شانزدهم، به همت دانشگاه‌های ایتالیا شکل گرفتند.[۱][۲]

آلساندرو فارنزه در سال ۱۵۳۴ و در سن ۱۴ سالگی توسط پدربزرگش پاول سوم، که دو ماه قبل به مقام پاپی انتخاب شده بود، به عنوان کاردینال کلیسای کاتولیک روم منصوب شد. او به عنوان یک عتیقه‌شناس شناخته می‌شود که بزرگ‌ترین مجموعه مجسمه‌های رومی را که از دوران باستان در دست افراد خصوصی بود، یعنی مجموعه معروف فارنزه را جمع‌آوری کرد. در سال ۱۵۵۰، هنگامی که فارنزه بخش شمالی تپه پالاتین (که از نظر تاریخی قدیمی‌ترین تپه از هفت تپه روم است) را به دست آورد، ویرانه‌های کاخ رومی تیبریوس در انتهای شمال غربی بالای تپه را پر کرد و به یک خانه تابستانی تبدیل نمود. این مکان مشرف به میدان رومی و نزدیک طاق تیتوس است.[۳]

این باغ به سبک کلاسیک ربع‌ها با یک چاه یا فواره در مرکز آن تقسیم شده بود که برگرفته از طراحی کاخ‌های رومی پریستیلیوم در این منطقه بود که توسط معمار مشهور ویگنولا بازسازی شده بود. طراحی ویلا ابتدا به نام میکل‌آنژ ثبت شد، اما بعدها به وینیولا و جیرولامو رائینالدی نسبت داده شد. باغ‌ها به صورت تراس‌هایی چیده شده بودند. پله‌ها از تراسی به تراس دیگر از کنار نینفئو دلا پیوگا (یک نیمفئوم) می‌گذشتند و در تئاتر دل فونتانونه به پایان می‌رسیدند. لانه‌های پرندگان در مرکز کازینا قرار داشتند که دارای نقاشی‌های دیواری بودند. مسیرهای پیاده‌روی در پایین گنبد تیبریانا شامل گذرگاه‌های زیرزمینی و مجسمه‌های باستانی بود.

اگرچه امروزه بخش کمی از باغ‌های فارنیز باقی مانده است، اما برخی از سازه‌های باقی‌مانده را می‌توان مشاهده کرد. این باغ‌ها در قرن‌های ۱۸ و ۱۹ دوباره محبوب شدند، زیرا مسافران گرند تور از رم بازدید می‌کردند.

نام گیاه آکاسیا فارنزیانا از نام این باغ‌ها و نام فارنسول، ماده بیوشیمیایی مهم، از اسانس گل آن گرفته شده است.

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ "The Farnese Gardens, Palatine Hill, Rome". Walks in Rome (Est. 2001) (in English). Retrieved 2025-09-21.
  2. ↑ "Giardini di Palazzo Farnese". Grandi Giardini Italiani (in English). Retrieved 2025-09-21.
  3. ↑ «Farnese Gardens - Botanical Gardens in Roman Forum».

پیوند به بیرون