ناحیه چاغی
ضِلع چاغی | |
|---|---|
| ناحیه چاغی | |
 ناحیه چاغی در نقشهٔ پاکستان با رنگ سرخ تیره نشان داده شدهاست. | |
| مختصات: ۲۹° شمالی ۶۴° شرقی / ۲۹°شمالی ۶۴°شرقی | |
| کشور |  پاکستان |
| ایالت | ایالت بلوچستان پاکستان |
| بنیادگذاری | ۱۸۹۶ |
| ستاد | دالبندین، ایالت بلوچستان، پاکستان |
| حکومت | |
| • فرماندار | میر محمد هاشم[۱] |
| مساحت | |
| • کل | ۵۰۵۴۵ کیلومتر مربع (۱۹۵۱۶ مایل مربع) |
| جمعیت (برآورد 2005) | |
| • کل | ۲۵۰۰۰۰ |
| • تراکم | ۴٫۹۵/کیلومتر مربع (۱۲٫۸/مایل مربع) |
| منطقهٔ زمانی | یوتیسی +۵ (PST) |
ناحیه چاغی بزرگترین ناحیه در پاکستان میباشد که در شمال باختری ایالت بلوچستان پاکستان قراردارد. چاغی با افغانستان و ایران هممرز است. آوازهٔ این بخش در دورهٔ معاصر بیشتر به دلیل آزمایش جنگافزار هستهای پاکستان در سال ۱۹۹۸ میلادی و در تپههای راسکوه است.
باشندگان چاغی
اهالی چاغی طوایف بلوچی مانند طایفه سنجرانی میباشند که پیشینهٔ حاکمیت چند صدساله بر منطقه چاغی و و بر منطقه سیستان با مرکزیت چخانسور داشتند که از آثار آن می توان به قلعه ابراهیمخان سنجرانی در چخانسور اشاره کرد. سرانجام ایلات و عشایر متحد بلوچ در سال ۱۹۱۶ میلادی شکست سختی به نیروهای انگلستان در این منطقه میدهند و این منطقه را از وجود خائنان و مزدوران انگلیس پاکسازی میکنند. از تاریخ باستانی این بخش آگاهیهای چندانی در دست نیست. بازماندهٔ بناهایی که مینماید آتشکده بوده باشند و نیز باقیماندهای از قناتهای کهن در اینجا دیده شدهاست. از ۱۸۹۶ این منطقه به صورت یک بخش در پاکستان درآمد. تنها زیرمجموعهٔ چاغی، نوشکی میباشد. مردمان این منطقه بلوچ هستند ولی پیرامون ۵۳ هزارتن پناهندهٔ افغانستانی نیز در آنجا میزیستند.
زبان
در زمان سرشماری ۲۰۲۳ میلادی، ۷۳٫۷۷٪ از جمعیت به بلوچی، ۱۶٫۷۹٪ به براهویی و ۸٫۹۳٪ به پشتو به عنوان زبان نخست خود صحبت میکردند.[۲]
آرامگاه بلانوش
آرامگاه پیر سید بَلانوش قادری در نزدیکی چاغی در این ناحیه قرار دارد.
«بلانوشی» شاخهای از قبیلۀ سادات است که به آن «قادری» نیز گفته میشود. آنها یک قبیلۀ بلوچ هستند. اکثر آنها به (زبان) بلوچی و برخی به گویش براهوی صحبت میکنند. طبق (آمار) سال ۲۰۱۸، تقریباً نیمی از جمعیت آنها در مناطق کوهستانی بلوچستان زندگی عشایری دارند. این قبیله علاوه بر پاکستان و ایران، در افغانستان نیز ساکن هستند. ' و حاجی عبدالله نوتانی صاحب، با رهبری خود، در سال ۲۰۰۷ بهائیان را گرد هم آورد و یک اتحاد مستحکم ایجاد کرد و بهائیان را با هم متحد ساخت و «اتحاد قومی سید بلانوشی» را تأسیس نمود. قبیله سید بلانوشی شامل طوایف نوتانی، شهزی، گمشادزی، ریتیزی، موسازی، موسهی، سلارزی، پیرکزی، شِهی، محمدزی، شیرانزی، نُهودزی، قلندرزِی، علیزهی، جلالزی، جانلوزی، و شهحسنی است. از شخصیتهای مشهور «پیر سید بلانوش» است که آرامگاه (مزار) او در منطقۀ قبایلی بلوچستان در ناحیۀ چاغی قرار دارد. مردمی از افغانستان و ایران، و بهویژه از ایالت سند پاکستان، برای زیارت او میآیند.
شیخ حسن بن شیخ بلانوش تنها یک فرزند داشت به نام شیخ سالار. در میان سادات بلانوشی دو نفر با نام شیخ سالار شناخته میشوند: یکی «شیخ سالارِ اول» یا به اصطلاح «پیر شیخ سالار»، و دیگری «شیخ سالارِ پایینتر» که جدّ طایفهٔ سالارزهی است. اما شیخ سالارِ نخست، تنها فرزند شیخ حسن بن شیخ حسین بلانوش بود و او جدّ همهٔ سادات بلانوشی به شمار میرود.
سادات بلانوشی شامل طوایف زیر هستند: ۱. شیزیی یا شاهیزهی ۲. گمشادزهی ۳. سالارزهی ۴. نوتانی یا نهتانی ۵. شيرانزیی
البته طایفهٔ موسیزهیِ پاکستان و افغانستان از نوادگان شاه دیوانه بن شیخ جمال (برادر شیخ بلانوش) هستند.
شاخههای طایفهٔ شیزیی عبارتاند از:
- ۱. ولیزیی
- ۲. پیرکزیی
سرداران این طایفه از خاندان ولیزیی هستند. شماری از ولیزییها در ناهوکِ سراوان نیز سکونت دارند. نام خانوادگی رسمی آنان در اسناد سجلی، «ندرتزهی» و «نصرتزهی» است که این تغییر نام بهدلیل وصلت با طایفهٔ نصرتزهی صورت گرفته است. حدود ۲۰ درصد از اعضای طایفههای نصرتزهی و ندرتزهی دارای چنین نسبتهای خانوادگیاند. این طوایف از حاکمان قدیمی ناهوک بودهاند و در آن منطقه با عنوان «سید میرخانزهی» شناخته میشوند.
سید میرخان، فرزند سردار سید میرخالقداد بلانوشی، آخرین حاکم بلانوشی ناهوک بود که بهدلیل نپرداختن مالیات از سوی حکومت خاران به شهادت رسید. نسب او چنین است: سردار سید میرخالقداد بن سردار سید میر ملا شهمیر بن سید میر مسکان بن سید میر کریمداد بن سید رئیس مَدی.
در زمینهای پاییندست ناهوک، کهنی به نام «سید رئیس مَدی» وجود داشته که امروزه خشک شده است.
تبار این خاندان از سید میر پهلوان بن سید شیخ شمسالدین (برادر سید شیخ حسامالدین در ناهوک و سید شیخ نظامالدین در دهک) میرسد. سید شیخ ولی، جدّ همهٔ طایفهٔ ولیزیی از شاخهٔ شیزیی در مناطق چاغب، خاران، نوشکید و ناهوک سراوان است.
منابع
- ↑ http://www.na.gov.pk/en/mna_list.php?list=balochistan
- ↑ "جمعیت بر اساس زبان مادری، جنسیت و روستایی/شهری، سرشماری ۲۰۲۳" (PDF). اداره آمار پاکستان.
Wikipedia contributors, "Chaghi District," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Chaghi_District&oldid=646606372 (accessed March 12, 2015).
