برپا خیز
برپا خیز یکی از سرودهای انقلابی معروف دورهٔ انقلاب ۱۳۵۷ ایران است که قبل از انقلاب توسط کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی اجرا شد. این سرود در سال ۱۳۵۷ دوباره اجرا شد و به محبوبیت زیادی دست یافت. آهنگ این سرود از سرود شیلیایی معروف «خلق متحد» اقتباس شده و شعر آن از علی ندیمی است.[۱] این سرود مدّتی از رادیو و تلویزیون ایران پخش میشد ولی پس از چندی، به دلیل حال و هوای کمونیستی آن، دیگر از رادیو و تلویزیون ایران پخش نشد.[۲]
این سرود در دهه فجر ۱۴۰۱ پس از سالها با همان ترانهٔ اصلی دوباره از صدا و سیما پخش شد.
این سرود در سال ۱۳۹۵ توسط گروه سرود محراب تهران با همکاری خانه موسیقی بسیج و بسیج سازمان صدا و سیما جمهوری اسلامی ایران بازسازی و با محتوایی متفاوت با نسخهٔ اصلی، از صدا و سیما پخش شد.
همچنین این سرود طی خیزش ۱۴۰۱ ایران توسط جمعی از دانشجویان دانشکده موسیقی دانشگاه هنر تهران، متناسب با شعار زن، زندگی، آزادی بازنویسی و در تاریخ ۷ آبان ۱۴۰۱ در ساختمان اصلی دانشکده موسیقی بازخوانی شد.[۳]
سرود خلق متحد (مردم متحد هرگز شکست نخواهند خورد :El pueblo unido jamás será vencido) در سال ۱۹۷۳ توسط آهنگساز شیلیایی، سرخیو اورتگا ساخته شد. این سرود که به سرعت میان مردم شیلی مشهور شد، اندکی بعد و پس از وقوع کودتای آگوستو پینوشه در شیلی ممنوع گشت.
متن سرود
برپاخیز از جا کن بنای کاخِ دشمن | ||
برپاخیز از جا کن بنای کاخِ دشمن | ||
برپاخیز از جا کن بنای کاخِ دشمن | ||
| چو در جهان قیودِ بندگی | اگر فتد به پای مردمی | |
| به دستِ توست به رأی مشتِ توست | رهاییِ جهان ز طوقِ جور و ظلم | |
| به پا کنیم قیامِ مردمی | رها شویم ز قیدِ بندگی | |
| چو در جهان قیودِ بندگی | اگر فتد به پای مردمی | |
| به دستِ توست به رأیِ مشتِ توست | رهاییِ جهان ز طوقِ جور و ظلم | |
| به پا کنیم قیامِ مردمی | رها شویم ز قیدِ بندگی | |
همپاییم، همراهیم، همرزمیم، همسازیم | ||
جان بر کف برخیزیم، برخیزیم پیروزیم | ||
برپاخیز از جا کن بنای کاخِ دشمن | ||
برپاخیز از جا کن بنای کاخِ دشمن | ||
| به هر کجا نشان ز ثروت است | ز حاصلِ تلاشِ کارگر است | |
| زمین غنی ز رنجِ برزگر | ز همّتش شود ز دانه خرمنی | |
| به پا کنیم قیامِ مردمی | رها شویم ز قیدِ بندگی | |
| اگر شود صدای ما یکی | ز خشمِ خود شرر به پا کنیم | |
| بنای صلحِ جاوِدان نهیم | به پای خلق، چو جانِ خود فدا کنیم | |
| به پا شود قیامِ مردمی | رها شویم ز قیدِ بندگی | |
همپاییم، همراهیم، همرزمیم، همسازیم | ||
جان بر کف برخیزیم، برخیزیم پیروزیم | ||
برپاخیز از جا کن بنای کاخِ دشمن | ||
برپاخیز از جا کن بنای کاخِ دشمن | ||
برپاخیز از جا کن بنای کاخِ دشمن | ||
برپاخیز از جا کن بنای کاخِ دشمن | ||
برپاخیز از جا کن بنای کاخِ دشمن | ||
برپاخیز… | ||
متن سرود گروه محراب
سرود برپا خیز از گروه سرود محراب. شاعر: نیلوفر شادمهری[۴]
| تو را یل قبیله زادهاند | به دوشت این علم نهادهاند | |
| به دست توست سپاه شب اسیر | اراده کن نفس ز خار و خس بگیر | |
| اگر علم کنون به دوش توست | نوید حق به یک خروش توست | |
| تو را یل قبیله زادهاند | به دوشت این علم نهادهاند | |
| به دست توست سپاه شب اسیر | اراده کن نفس ز خار و خس بگیر | |
| اگر علم کنون به دوش توست | نوید حق به یک خروش توست | |
راهی شو ره روشن عزمت چون کوهآهن | ||
جاری شو تا رعدت آتش زند به خرمن | ||
برپاخیز از جا کن بنای کاخ دشمن | ||
برپاخیز از جا کن بنای کاخ دشمن | ||
| تو وارث فتوح خیبری | برون شو از قیام حیدری | |
| به تیغ خود به رهروان زدی | ز جا بکن سرای هر ستمگری | |
| قدم بنه چنان پیمبری | که بشکند بتان دیگری | |
| شبی پر از نشانه میرسد | صدای جاودانه میرسد | |
| نوید حق به حق عیان شود | زمین پر از صدای آسمان شود | |
| طلایهدار این سحر تویی | بر این نشانه مفتخر تویی | |
راهی شو ره روشن عزمت چون کوه آهن | ||
جاری شو تا رعدت آتش زند به خرمن | ||
برپاخیز از جا کن بنای کاخ دشمن | ||
برپاخیز از جا کن بنای کاخ دشمن | ||
برپاخیز از جا کن بنای کاخ دشمن | ||
برپاخیز از جا کن بنای کاخ دشمن | ||
متن سرود زن، زندگی، آزادی
سرود «برپاخیز برای زن، زندگی، آزادی» بر اساس سرود برپا خیز توسط دانشجویان دانشکده موسیقی دانشگاه هنر تهران خوانده شده است.[۵]
برپاخیز برای زن، زندگی، آزادی | ||
برپاخیز برای زن، زندگی، آزادی | ||
برپاخیز برای زن، زندگی، آزادی | ||
| به نامِ زن، به نامِ زندگی | رها شویم ز طوقِ بندگی | |
| شبِ سیاهِ ما سحر شود | تمامِ تازیانهها تبر شود | |
| که با جوانهها صدا شویم | من و تو و دگر دوباره ما شویم | |
| قسم به خونِ پاک لالهها | به انقلابِ اشک و بوسهها | |
| در این گذارِ رنجِ بیامان | ز جان، ز تن، وطن مرا بخوان | |
| که با خروشِ بانگِ سرخِ نامِ تو | جهان بلرزد از قیامِ تو | |
| به نام زن، به نامِ زندگی | دریده شد، لباسِ بردگی | |
| شبِ سیاهِ ما سحر شود | تمامِ تازیانهها تبر شود | |
| که با جوانهها صدا شویم | من و تو و دگر، دوباره ما شویم | |
برپاخیز برای زن، زندگی، آزادی | ||
برپاخیز برای زن، زندگی، آزادی | ||
برپاخیز برای زن، زندگی، آزادی | ||
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ «گفتگو با علی ندیمی، دربارهٔ ترانهٔ «برپا خیز»، شاعر گمشدهٔ ترانهای انقلابی». وبگاه رادیو زمانه. دریافتشده در ۲۱ بهمن ۱۳۸۸.
- ↑ ««برپا خیز از جا کن» سرودی از دیار ویکتور خارا». رادیو زمانه. ۱۹ بهمن ۱۳۸۷.
- ↑ حسن اسدی زیدآبادی (۷ آبان ۱۴۰۱). «بازخوانی سرود برپا خیز توسط دانشجویان دانشگاه هنر». Twitter.
- ↑ «برپا خیز». ایران صدا.
- ↑ ««سرود آزادی» / برپاخیز برای زن زندگی آزادی». ایران امروز. ۳۱ اکتبر ۲۰۲۲. دریافتشده در ۱ نوامبر ۲۰۲۲.
پیوند به بیرون
- سرود برپاخیز با اجرای کنفدراسیون دانشجویان ایرانی.
- سرود دستهجمعی خلق متحد در یوتیوبدر بزرگترین استادیوم آمریکایی مرکزی.
- فایل امپیتری سرود ال پوئبلو
- نماهنگ انقلابی برپاخیز ترانهٔ بازسازیشده در سالگرد چهل سالگی انقلاب ۱۳۵۷.
- سرود زن، زندگی، آزادی در دانشکده موسیقی دانشگاه هنر تهران در یوتیوب.