بوسه (هایتس)
.jpg) | |
| هنرمند | فرانچسکو هایتس |
|---|---|
| سال | ۱۸۵۹ میلادی |
| گونه | نقاشی رنگ روغن |
| ابعاد | ۱۱۰ cm × ۸۸ cm (۴۳ اینچ × ۳۵ اینچ) |
| مکان | نگارخانهٔ پیناکوتکا دی بررا، میلان |
بوسه (به انگلیسی: The Kiss) یک تابلو نقاشی اثر فرانچسکو هایتس است که در سال ۱۸۵۹ میلادی خلق شد. این نقاشی که احتمالاً شناختهشدهترین اثر او بهشمار میرود، ویژگیهای برجسته مکتب رمانتیسم ایتالیا را به تصویر میکشد و به نمادی از روح جنبش اتحاد ملی ایتالیا، موسوم به وحدت ایتالیا، تبدیل شده است. این نقاشی به سفارش آلفونسو ماریا ویسکونتی دی سالیچتو کشیده شد و پس از درگذشت او، به نگارخانه پیناکوتکا دی بررا اهدا گردید.[۱]
زمینه تاریخی
پس از شکست فرانسه ناپلئون در قرن نوزدهم، کنگره وین در سال ۱۸۱۵ برگزار شد تا نقشه سیاسی اروپا از نو ترسیم کند. در این میان، نقش ایتالیا در مقایسه با سایر کشورهای اروپا بسیار حاشیهای بود. قرار شد که این کشور به چند دولت کوچک تقسیم شود که هر یک از آنها یا مستقیماً تحت سلطه امپراتوری اتریش بودند یا بهشدت از دودمان هابسبورگ تأثیر میپذیرفتند. این تجزیه سیاسی با احساسات ملیگرایان که خواهان وحدت ایتالیا بودند، تضاد داشت و زمینهساز شکلگیری انجمنهای مخفی با گرایشهای دموکراتیک و رادیکال شد؛ از جمله کربونریا و ایتالیای جوان. هرچند این انجمنها در دستیابی به اهداف خود ناکام ماندند؛ اما نقشی مهم در شکلگیری افکار عموم مردم ایفا کردند.
نخستین جنگ استقلال ایتالیا در سال ۱۸۴۸ با شکست مواجه شد؛ اما در سال ۱۸۵۹، توافقی محرمانه میان ناپلئون سوم و کامیلو بنسو، کنت کاوور، زمینهساز تشکیل یک اتحاد ضداتریشی شد. مشارکت فرانسه در این اتحاد بسیار مهم بود، چرا که نیروهای اتریشی در قلمرو پادشاهی لمباردی– ونیز شکست خوردند. این پیروزی آغازگر روند اتحاد ایتالیا بود و چند سال بعد، در سال ۱۸۶۱، پادشاهی ایتالیا رسماً اعلام شد.
فرانچسکو هایتس در همین دوران تابلوی بوسه را خلق کرد. او با آگاهی از سرکوب خونین جنبشهای ملیگرایان، تصمیم گرفت آرمانهای مبارزه و مقاومت را در قالب بازنمایی رویدادهای تاریخی به تصویر بکشد. استفاده از استعارههای مبهم و چندلایه به هایتس امکان داد تا از سانسور دولتی در امان بماند.
تاریخچه
نخستین نسخه تابلوی بوسه به سفارش کنت آلفونسو ماریا ویسکونتی دی سالیچتو خلق شد.[۲] فرانچسکو هایتس، که در میان میهنپرستان میلانی شهرت زیاد داشت، از سوی کنت مأمور شد تا امیدهای حاصل از اتحاد میان فرانسه و پادشاهی ساردنی را به تصویر بکشد.
این اثر در سال ۱۸۵۹ خلق و در تاریخ ۹ سپتامبر همان سال در گالری پیناکوتکا دی بررا به نمایش گذاشته شد. تابلوی بوسه بیش از ۲۵ سال بهعنوان شی زینتی در اقامتگاه مجلل خانواده ویسکونتی آویخته شده بود. در سال ۱۸۸۶ — یک سال پیش از درگذشت کنت — این اثر بهطور رسمی به گالری پیناکوتکا دی بررا اهدا شد و هنوز هم در اتاق شماره ۳۷ این مجموعه نگهداری میشود.
اگرچه نسخه رنگ روغن شناختهشدهترین نسخه این اثر است، هایتز دو نسخه دیگر نیز از آن خلق کرد: یکی بهصورت رنگ روغن و دیگری با آبرنگ. نسخه دوم در سال ۱۸۶۱ برای خانواده میلیوس نقاشی شد و در نمایشگاه جهانی پاریس در سال ۱۸۶۷ به نمایش درآمد. این نسخه در حراج ساتبیز در سال ۲۰۰۸ به قیمت ۷۸۰٬۴۵۰ پوند فروخته شد. تفاوت اصلی این نسخه با نسخه اول در لباس زن است که به رنگ سفید درآمده. نسخه سوم در سال ۱۸۵۹ میلادی بهصورت بیضیشکل و به روش آبرنگ روی کاغذ اجرا شده است. هایتس این نسخه را به کارولینا زوکی اهدا کرد و اکنون در کتابخانه پیناکوتکا آمبروزیانا در میلان نگهداری میشود.
آخرین نسخه این نقاشی با نسخه اصلی آن چند تفاوت دارد؛ از جمله اضافه شدن یک پارچه سفید روی پلهها کنار زوج و همچنین به رنگ سبز روشن درآمدن شنل مرد.
توصیف اثر
تابلوی نقاشی بوسه زوجی را از دوران قرون وسطی به تصویر میکشد که مشغول در آغوش گرفتن و بوسیدن یکدیگر هستند. این اثر یکی از پرشورترین و تأثیرگذارترین بازنماییهای بوسه در تاریخ هنر غرب بهشمار میرود. زن بهسمت عقب خم شده و مرد برای حمایت از او، پای چپ خود را خم کرده و همزمان پای دیگرش را روی پله مجاور قرار داده؛ گویی در هر لحظه آماده رفتن است. با وجود آنکه این زوج در مرکز ترکیببندی قرار دارند، چهرهشان قابل شناسایی نیست؛ چرا که هایتس قصد داشت عمل بوسیدن را در کانون توجه قرار دهد. در بخش چپ بوم، شکلهای سایهوار در گوشهای پنهان شدهاند تا حس توطئه و خطر را القا کنند.[۳]
ترکیببندی
ساختار هندسی و ژرفانمایی نقاشی بر پایه مجموعهای از خطوط مورب شکل گرفته که مسیر پلهها را دنبال میکنند و به نقطه گریز در سمت چپ زوج عاشق ختم میشود. این خطوط چارچوب بصری اثر را تشکیل میدهند و نگاه بیننده را بهسوی زوج هدایت میکنند.
رنگپردازی اثر برگرفته از سنتهای مکتب رنسانس و استادان ونیزی است. هایتس نخستین آموزشهای هنری خود را در آنجا دیده بود. رنگ قهوهای شنل مرد و شلوار قرمز او با لباس آبی روشن زن بهزیبایی درهم آمیختهاند و سایههای خنثی در پسزمینه باعث برجستهتر شدن این زوج در تصویر میشوند. نور ملایمی که از یک منبع خارجی در سمت چپ تابیده، سرتاسر صحنه را بهطور یکنواخت روشن کرده و با انعکاس خود، جلوهای ابریشمی به لباس زن بخشیده و بافت سنگفرش و آجرهای دیوار را پررنگتر کرده است.
تفاسیر
تابلو نقاشی بوسه بهعنوان نمادی از رمانتیسم ایتالیا شناخته میشود که بسیاری از ویژگیهای این مکتب هنری را در خود دارد. این اثر در سطح ظاهری نمایانگر یک بوسه پرشور میان دو عاشق است که با اصول رمانتیسم همخوانی دارد؛ یعنی تأکید بر احساسات عمیق بهجای تفکر عقلانی و بازنگری نوستالژیک و میهنپرستانه در دوران قرون وسطی.[۴] برخی مورخان هنر نیز بر این باورند که نقاشی میتواند حامل معنای سیاسی باشد: وداع آخر یک سرباز جوان ایتالیایی با معشوقهاش پیش از عزیمت برای دفاع از وطن و نبرد با اتریش.[۵]
این اثر در سطح عمیقتر نماد آرمانهای عاشقانه، ملیگرایانه و میهندوستانهای است که در جریان اتحاد ایتالیا شکل گرفتند. این برداشت با عناصر نمادین متعدد در ترکیببندی نقاشی تأیید میشود.
نشانههای وداع قریبالوقوع میان عاشقان در حالت قرارگیری پای مرد روی پله و در آغوش گرفتن محکم او توسط زن دیده میشود. این عناصر ضرورت رفتن مرد و خطرات میهنپرستی را نشان میدهند. از دیگر نشانهها میتوان به خنجر پنهانشده در شنل مرد اشاره کرد که نمادی از شورش قریبالوقوع علیه اشغالگران هابسبورگ است. تاریخ خلق این اثر یعنی سال ۱۸۵۹ میلادی هم مصادف با جنگ دوم استقلال ایتالیا است. با این حال، آشکارترین استعاره نقاشی، استفاده از رنگهاست که تحولات سیاسی قرن نوزدهم ایتالیا را بازتاب میدهند. در نسخه نگهداریشده در گالری بررا، لباس آبیرنگ زن و شلوار قرمز روشن مرد به پرچم فرانسه اشاره دارد؛ که در آن زمان متحد ایتالیا بود.
فرانچسکو هایتس با این اثر قصد ادای احترام را به فرانسه داشت. در سه نسخه بعدی این تابلو، جنبههای نمادین و میهنپرستانه آشکارتر شدند. در نسخه سال ۱۸۶۱، لباس زن به رنگ سفید درآمد تا به اعلام رسمی پادشاهی ایتالیا اشاره کند. در نسخه چهارم، نماد ایتالیا در لباس مرد ظاهر شد؛ جایی که شنل سبز او به رنگ پرچم ملی ایتالیا اشاره دارد.
میراث
تابلو نقاشی بوسه از زمان نخستین نمایش عمومی خود، بهویژه در کشور ایتالیا، محبوبیت گسترده پیدا کرده و همواره موضوع تحلیلها و تفسیرهای فراوان بوده. در دهه ۱۹۲۰، مدیر هنری شرکت شکلاتسازی پروژینا تصویر این نقاشی را بازآفرینی کرد و آن را بهعنوان طرح روی جعبه آبی شکلاتهای «باچی» قرار داد که تصویر دو عاشق را نشان میدهد. در سال ۱۹۵۴، میلادی نیز لوکینو ویسکونتی، کارگردان برجسته ایتالیا، از این اثر الهام گرفت و یکی از صحنههای اصلی فیلم احساس را بر اساس آن طراحی کرد.
منابع
- ↑ "A Jewel in Romanticism: Hayez's "The Kiss"". zuriest.wordpress.com. 21 November 2011. Retrieved 14 February 2015.
- ↑ Mathis, Laura H.; Fusari, Martina (22 April 2016). "A kiss to celebrate the birth of a nation". Christie's (به انگلیسی). Retrieved 2020-02-09.
- ↑ "Hayez, il Romanticismo tra Manzoni e Verdi a cura di Fernando Mazzocca, Isabella Marelli e Sandrina Bandera". /www.beniculturali.it. Retrieved 14 February 2015.
- ↑ "The Kiss by Hayez". www.wga.hu. Retrieved 14 February 2015.
- ↑ "A kiss to celebrate the birth of a nation". christies.com (به انگلیسی).
کتابشناسی
- C. Bertelli, G. Briganti, A. Giuliano Storia dell'arte italiana, Electa-Mondadori vol. 4.
- C. Castellaneta, S. Coradeschi. L'opera completa di Hayez, Classici dell'arte Rizzoli, Milano, 1966.
- F. Mazzocca Hayez, Dossier Art Giunti, Florence, 1998.
- M. Monteverdi, Neoclassicismo e aspetti accademici del primo romanticismo italiano, in: Storia della pittura italiana dell'Ottocento. Vol. I. Bramante Editrice, Busto Arsizio, 1984.
- La Nuova Enciclopedia dell'arte Garzanti, Giunti, Florence, 1986.