توپ‌اندازی سریع

توپ‌اندازی سریع (که با عنوان بولینگ سرعتی نیز شناخته می‌شود) یکی از انواع توپ‌اندازی در کریکت است که در آن توپ با سرعت بالا پرتاب می‌شود. سریع‌ترین بولرها توپ را با سرعتی بیش از ۸۶ مایل بر ساعت (۱۳۸ کیلومتر بر ساعت) پرتاب می‌کنند.[۱] کسانی که از توپ‌اندازی سریع استفاده می‌کنند، بولرهای سریع یا سریع‌ها (quicks) نامیده می‌شوند.[۲] این دستهٔ کلی همچنین شامل بولرهایی می‌شود که به بالاترین سرعت‌ها دست پیدا نمی‌کنند و ممکن است با اصطلاحات دیگری، مانند بولرهای متوسط‌سریع، شناخته شوند.[۳]

این نوع بولر علاوه بر پرتاب توپ با سرعت بالا، ممکن است از تکنیک‌های توپ‌اندازی درزدار یا توپ‌اندازی تابشی نیز استفاده کند تا ضربه‌زن را در بازی صحیح با توپ با دشواری بیشتری مواجه کند. ترکیب سرعت، درز و تاب (سوینگ) که می‌توان به آن دست یافت، به عوامل مختلفی از جمله مهارت بولر، وضعیت توپ و شرایط آب‌وهوایی بستگی دارد. درز و تاب به‌ویژه برای بولرهایی که به بالاترین سرعت‌ها دست پیدا نمی‌کنند اهمیت دارند. بنابراین، برای نمونه ممکن است آنها بولر درزدار، بولر تابشی یا بولر سریعی که توانایی ایجاد تاب دارد نامیده شوند، اگر این ویژگی غالبِ پرتاب‌های آنها باشد. به‌طور دقیق، یک بولر صرفاً تابشی لزوماً نیازی به سرعت بسیار بالا ندارد؛ با این حال، در دوران مدرن، بولرهای اختصاصیِ تابشی با سرعت متوسط به‌ندرت در سطح کریکت تست دیده می‌شوند.

بولینگ سریع یکی از دو رویکرد اصلی در بولینگ است و رویکرد دیگر توپ‌اندازی چرخشی است.

اصطلاح‌شناسی

بولرهای سرعتی را می‌توان بر اساس ویژگی‌های کمی یا کیفی طبقه‌بندی کرد.

یکی از روش‌های رایج طبقه‌بندی، بر اساس میانگین سرعت رهاسازی توپ است. بااین‌حال، مجموعه‌ای از تعاریف مورد پذیرش همگانی وجود ندارد و دسته‌بندی بولرها بر اساس سرعت ممکن است سطح رقابت[۴] و جنسیت را نیز در نظر بگیرد.[۵] اصطلاحاتی که در طبقه‌بندی‌های مختلف به کار می‌روند شامل «متوسطِ کند»، «متوسط»، «متوسطِ سریع»، «سریع» و «فوق‌سریع» هستند.[۶] وبگاه خبری پرطرفدار کریکت، کریچینفو، علاوه بر «متوسط»[۷] و «سریع»،[۸] از اصطلاح‌های «متوسط‌سریع»[۹] و «سریع-متوسط»[۱۰] نیز استفاده می‌کند.

بولرها را همچنین می‌توان بر اساس استفاده از تکنیک‌های بولینگ تابشی یا بولینگ درزدار طبقه‌بندی کرد، اگرچه اصطلاح «درزانداز» (seamer) معمولاً برای اشاره به بولرهای سرعتی به‌طور کلی نیز به کار می‌رود.[۱۱][۱۲]

بولینگ تهاجمی

بولینگ تهاجمی (Strike bowling) اصطلاحی است که معمولاً برای بولرهایی به کار می‌رود که هدف اصلی‌شان گرفتن ویکت است، نه محدود کردن امتیاز حریف. بولرهای تهاجمی معمولاً در دوره‌های کوتاه بولینگ می‌کنند؛ یا در آغاز اینینگ و یا برای مقابله با ضربه‌زن‌های تازه‌وارد، هرچند در زمان‌های دیگر نیز ممکن است به‌صورت تاکتیکی به کار گرفته شوند.[۱۳][۱۴] در مورد بولرهای سریع، نتیجه می‌تواند از طریق سرعت و تهاجم صرف به دست آید، بدون آنکه الزاماً تلاش شود توپ در هوا حرکت کند (بولینگ تابشی) یا پس از برخورد با زمین تغییر مسیر دهد (بولینگ درزدار). بااین‌حال، معمولاً از رویکردی ترکیبی استفاده می‌شود تا توپ‌هایی تولید شوند که ضربه‌زن بازی کردن آنها را دشوار یا ناممکن بیابد، فارغ از اینکه توپ با چه سرعتی پرتاب شده باشد. از این نظر، یورکری که به داخل تاب می‌خورد نمونه خوبی از پرتابی است که حتی اگر نسبتاً آهسته پرتاب شود، می‌تواند بسیار مؤثر باشد.

بولینگ تابشی

بولرهای تابشی باعث می‌شوند توپ در هوا به‌صورت جانبی حرکت کند، برخلاف بولرهای درزدار که تغییر مسیر توپ بیشتر از سطح زمین ناشی می‌شود. بولینگ تابشی معمولی یا متعارف با درز برجسته توپ تقویت می‌شود،[۱۵][۱۶] و معمولاً زمانی بیشترین میزان را دارد که توپ تازه باشد و در نتیجه درز مشخصی داشته باشد. با قدیمی‌تر شدن توپ، فرسودگی باعث می‌شود ایجاد تاب دشوارتر شود، اما اگر تیم مدافع یک طرف توپ را به‌طور منظم صیقل دهد و اجازه دهد طرف دیگر زبر شود، می‌توان با این مشکل مقابله کرد. هنگامی که یک طرف توپ به‌شدت صیقل داده شده و طرف دیگر زبر باشد و توپ با سرعت بسیار بالا (بیش از ۸۵ مایل بر ساعت (۱۴۰ کیلومتر بر ساعت)) پرتاب شود، پدیده‌ای به نام تاب معکوس (reverse swing) رخ می‌دهد که در آن توپ در جهت مخالف تاب متعارف حرکت می‌کند. برخلاف باور عمومی، این تاب به دلیل جریان یافتن سریع‌تر هوا بر روی سطح صاف یا «براق» نسبت به سطح زبر ایجاد نمی‌شود.

تاب در نتیجه نیروی خالصی ایجاد می‌شود که از یک طرف بر توپ وارد می‌شود؛ یعنی طرفی که دارای تلاطم بیشتری در لایه مرزی است. در بولینگ تابشی متعارف، درز برجسته و جهتی که به آن اشاره می‌کند، جهت تاب را تعیین می‌کنند. به دلیل زاویه‌دار بودن درز توپ، هوایی که از روی درز عبور می‌کند، در سمتی که درز به آن زاویه دارد، تلاطم ایجاد می‌کند. این امر باعث می‌شود لایه مرزی در این سمت دیرتر از سطح توپ جدا شود (یعنی در نقطه‌ای نزدیک‌تر به پشت توپ) و در سمت دیگر زودتر جدا شود (یعنی در نقطه‌ای جلوتر روی سطح توپ). نیروی خالص حاصل به‌گونه‌ای عمل می‌کند که توپ را در جهت درز زاویه‌دار حرکت داده یا به آن تاب می‌دهد. در بولینگ تابشی متعارف، درز به‌گونه‌ای زاویه داده می‌شود که سمت صاف یا صیقل‌خورده توپ رو به جلو باشد و توپ را در جهت درز، یعنی به سمت قسمت زبر، حرکت دهد.

توپی که تاب می‌خورد، یا اوت‌سوینگر (outswinger) است که از ضربه‌زن دور می‌شود، یا این‌سوینگر (inswinger) است که به سمت ضربه‌زن حرکت می‌کند.[۱۶] در بیشتر موارد، اوت‌سوینگر خطرناک‌تر تلقی می‌شود؛ زیرا اگر ضربه‌زن نتواند مسیر آن را تشخیص دهد، توپ به‌جای برخورد با مرکز چوب، به لبه بیرونی آن برخورد می‌کند و به سمت بالا پرواز می‌کند تا در اسلیپس گرفته شود. این‌سوینگرها نیز کاربرد خود را دارند، به‌ویژه هنگامی که با یورکر ترکیب شوند؛ زیرا ممکن است توپ باعث شکستن ویکت شود (با عبور مستقیم از «دروازه» یا برخورد با لبه داخلی چوب) یا به جای چوب به پد برخورد کند و در نتیجه احتمال اعلام خارج از بازی به‌دلیل برخورد توپ به پای ضربه‌زن (LBW) ایجاد شود.

بولینگ تابشی را همچنین می‌توان به‌طور تقریبی به تاب زودهنگام و تاب دیرهنگام تقسیم کرد که به زمان تغییر جهت توپ در مسیر حرکت آن اشاره دارند. هرچه توپ دیرتر تاب بخورد، فرصت کمتری برای ضربه‌زن وجود دارد تا خود را با مسیر تاب تطبیق دهد.

بولرها معمولاً در توپ‌های تابشی از همان نوع گرفتن توپ و تکنیکی استفاده می‌کنند که در توپ‌های سریع به کار می‌برند، اگرچه معمولاً درز توپ را کمی زاویه‌دار نگه می‌دارند، نه کاملاً صاف، و ممکن است از گرفتن مخصوص توپ آهسته استفاده کنند. ایجاد تاب با گرفتن کاتر دشوار است، زیرا توپ در هنگام پرواز می‌چرخد و جهت قرارگیری سطوح براق و زبر آن هنگام حرکت در هوا تغییر می‌کند. بسیاری از بازیکنان، مفسران بازی و هواداران بر این باورند که ایجاد تاب در شرایط مرطوب یا ابری آسان‌تر است و همچنین توپ قرمز مورد استفاده در کریکت تست بیش از توپ سفید مورد استفاده در بازی یک‌روزه تاب می‌خورد.

تاب معکوس

تاب معکوس پدیده‌ای است که باعث می‌شود توپ در جهت مخالف جهتی که معمولاً از آرایش سطوح براق و زبر توپ انتظار می‌رود تاب بخورد.[۱۶] هنگامی که توپ دچار تاب معکوس می‌شود، توپ به سمت سطح براق حرکت می‌کند. توپ‌هایی که تاب معکوس دارند، بسیار دیرتر و با شدت بیشتری نسبت به توپ‌هایی که به‌صورت متعارف تاب می‌خورند، تغییر مسیر می‌دهند و هر دو عامل دشواری تلاش ضربه‌زن برای ضربه زدن به توپ را افزایش می‌دهند. در سرعت‌های بیش از 90 مایل بر ساعت، توپ همواره نوعی تاب معکوس نشان می‌دهد، اما هرچه زبری در سطح جلویی توپ بیشتر شود، سرعت لازم برای وقوع تاب معکوس کاهش می‌یابد.[۱۶] این بدان معناست که یک توپ قدیمی‌تر به دلیل زبر شدن سطح آن در اثر استفاده، احتمال بیشتری دارد که با تاب معکوس پرتاب شود.

در تاب معکوس، درز توپ مانند تاب متعارف با زاویه‌ای حدود ۱۰ تا ۲۰ درجه نسبت به یک سمت قرار می‌گیرد، اما لایه مرزی در هر دو طرف توپ متلاطم است. اثر خالص درز و سطح زبر این است که توپ در جهتی مخالف محل اشاره درز تاب می‌خورد. جدا شدن دیرتر لایه مرزیِ متلاطم، مشابه اثری است که فرورفتگی‌های سطح یک توپ گلف ایجاد می‌کنند. در مورد توپ گلف، در هر دو طرف توپ تلاطم ایجاد می‌شود و اثر خالص آن، جدا شدن دیرتر لایه مرزی در هر دو طرف و ایجاد دنباله‌ای کوچک‌تر در پشت توپ و درگ خالص کمتر ناشی از اختلاف فشار میان جلو و پشت توپ است. این امر باعث می‌شود توپ گلف مسافت بیشتری را طی کند.

کشف تاب معکوس به بازیکنان کریکت پاکستان نسبت داده می‌شود و سرفراز نواز و فروخ احمد خان هر دو به‌عنوان ابداع‌کنندگان این نوع پرتاب معرفی شده‌اند.[۱۷]

خطر آسیب‌دیدگی

بولرهای سریع معمولاً در میان تمام نقش‌های بازیکنان کریکت، بیشترین میزان آسیب‌دیدگی را تجربه می‌کنند.[۱۸] آسیب‌هایی که معمولاً بیشترین زمان از دست‌رفته را به همراه دارند، اغلب با استفاده بیش از حد از ناحیه ستون فقرات کمری مرتبط هستند. آسیب‌های شایع شامل اسپوندیلولیستزیس (شکستگی فشاری در قسمت پایینی کمر)، شکستگی‌های فشاری استخوان ناویکولار در پا، آسیب‌ها یا ضایعات شانه، کشیدگی پهلو یا کشیدگی عضلات بین‌دنده‌ای و کشیدگی عضلانی در ماهیچه‌های ساق پا، همسترینگ یا راست‌کننده‌های ستون فقرات هستند. رسانه‌های عمومی و مفسران اغلب از تعداد آسیب‌دیدگی‌های بولرهای سریع انتقاد می‌کنند. بااین‌حال، تا سال ۲۰۱۹، میزان آسیب‌دیدگی در بسیاری از بخش‌ها به پایین‌ترین سطح خود طی چند دهه رسیده بود که تا حد زیادی به پیشرفت در آمادگی جسمانی، علوم ورزشی و اقدامات مدیریت بار تمرینی نسبت داده می‌شد.

پنج پرتاب‌کننده سریع برتر

منابع

  1. ↑ Wallace, James (2 December 2020). "The raw truth about fast bowling". The Guardian. Retrieved 7 December 2024.
  2. ↑ Thomas, Richard (30 March 2020). "The Ten: Mystery Spinners". Wisden. Retrieved 20 December 2024. Despite bowling attacks being primarily loaded by quicks, the spinners, since the game's inception have been the much sought after weapons for fielding captains.
  3. ↑ Boyat, Avinash; Rathod, Priyanshu (15 December 2020). "A Study to Identify the Most Common Exercises Used in Cricket for Improving Speed in Medium Fast Bowlers in India-A Mail Survey". Journal of Research in Medical and Dental Science. 9 (1). Retrieved 20 December 2024.
  4. ↑ Ferdinands, Rene; Marshall, Robert N.; Kersting, Uwe (2010). "Centre of mass kinematics of fast bowling in cricket". Sports Biomechanics. 9 (3): 139–152. doi:10.1080/14763141.2010.523844. PMID 21162360. S2CID 205827474. Retrieved 26 January 2021.
  5. ↑ به‌طور میانگین، بولرهای سریع زن توپ را با سرعت رهاسازی کمتری نسبت به بولرهای سریع مرد پرتاب می‌کنند: Felton, P. J.; Lister, S. L.; Worthington, P. J.; King, M. A. (2019). "Comparison of biomechanical characteristics between male and female elite fast bowlers". Journal of Sports Sciences. 37 (6): 665–670. doi:10.1080/02640414.2018.1522700. PMID 30244646. S2CID 52344823. Retrieved 26 January 2021.
  6. ↑ Justham, L; West, A; Cork, A (2008). "Quantification and characterization of cricket bowling technique for the development of the parameters required for a novel training system for cricket". Proceedings of the Institution of Mechanical Engineers, Part P: Journal of Sports Engineering and Technology. 222 (2): 61–76. doi:10.1243/17543371JSET25. S2CID 110189438. Retrieved 26 January 2021.
  7. ↑ برای نمونه، "Steve Waugh". Cricinfo. Retrieved 26 January 2021.
  8. ↑ برای نمونه، "Shoaib Akhtar". Cricinfo. Retrieved 26 January 2021.
  9. ↑ برای نمونه، "Jason Holder". Cricinfo. Retrieved 26 January 2021.
  10. ↑ برای نمونه، "Steven Finn". Cricinfo. Retrieved 26 January 2021.
  11. ↑ Atherton, Michael (25 January 2021). "James Anderson 'the complete bowler', says Michael Atherton, after bowling masterclass for England". Sky Sports. Retrieved 26 January 2021.
  12. ↑ Stern, John (May 2004). "Fast work". Wisden Cricket Monthly. ESPNcricinfo. Retrieved 26 January 2021.
  13. ↑ Rundell, Michael (2006). The Wisden Dictionary of Cricket (3rd ed.). London: Wisden. p. 178. ISBN 0713679158.
  14. ↑ Jackson, R. W. (2020). Investigation of Reverse Swing and Magnus Effect on a Cricket Ball Using Particle Image Velocimetry (in English). Basel, Switzerland (MDPI headquarters): MDPI (published 2020-11-18). pp. Article 7990.
  15. ↑ "The science of swing bowling". Cricinfo. Retrieved 16 July 2015.
  16. 1 2 3 4 Grimshaw, S. D. (2024-04-30). "A review and reassessment of the aerodynamics of cricket ball swing". Flow (in English). 4 E6. Cambridge, UK: Cambridge University Press. doi:10.1017/flo.2024.4. Archived from the original on 2024-05-01. Retrieved 2025-09-08.
  17. ↑ Oborne, Peter (12 July 2014). "How Pakistan became the kings of swing". The Telegraph. Retrieved 16 July 2015.
  18. ↑ Link text, Orchard et al. 2011, Injury report 2011: Cricket Australia, Sports Health, vo, 29, iss. 4.
  19. ↑ "Records – Twenty20 Internationals – Bowling records – Most wickets in career – ESPNcricinfo". Retrieved 13 July 2024.
  20. ↑ Bren Gray (17 October 2023). "Top 10 fastest bowlers in cricket history - Fastest bowler in the world in 2023". Retrieved 21 October 2023.
  21. ↑ "Records for All Matches-Bowling speeds(1)". ESPNcricinfo. Retrieved 21 October 2023.
  22. ↑ "Top 10 Fastest Bowlers in Cricket History". Sports Monkey. Retrieved 7 August 2013.
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.