بیت ام المیس

بیت ام المیس
بیت أم المیس
ریشه‌شناسی: خانهٔ درخت سپستان (Cordia myxa)[۱]
نقشه دهه ۱۸۷۰
نقشه دهه ۱۹۴۰
نقشه معاصر
نقشه دهه ۱۹۴۰ با پوشش معاصر
نقشه‌های تاریخی منطقهٔ پیرامون بیت ام المیس (دکمه‌ها را کلیک کنید)
بیت ام المیس در قیمومت بریتانیا بر فلسطین واقع شده
بیت ام المیس
بیت ام المیس
مختصات: ۳۱°۴۶′۴۹″ شمالی ۳۵°۰۴′۴۹″ شرقی / ۳۱٫۷۸۰۲۸°شمالی ۳۵٫۰۸۰۲۸°شرقی / 31.78028; 35.08028
شبکه فلسطین۱۵۷/۱۳۱
واحد جغرافیایی-سیاسیقیمومت بریتانیا بر فلسطین
بخشاورشلیم
تاریخ تخلیه۲۱ اکتبر ۱۹۴۸[۲]
مساحت
 • کل۱٬۰۱۳ دونوم (۱٫۰۱۳ کیلومتر مربع یا ۲۵۰ جریب فرنگی)
جمعیت
 (۱۹۴۵)
 • کل۷۰[۳][۴]
علت تخلیهحملهٔ نظامی نیروهای یه‌شو

بیت ام المیس (بیت أم المیس) روستای کوچک عربی فلسطینی در بخش اورشلیم بود که ۱۴ کیلومتر در غرب اورشلیم قرار داشت. این روستا در دورهٔ پایانی قیمومت بریتانیا بر فلسطین پدید آمد و در سال ۱۹۴۵ جمعیتی برابر ۷۰ نفر داشت.

بیت ام المیس در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۲۱ اکتبر ۱۹۴۸ به دست تیپ هارئیل و در چارچوب عملیات ها-هار تخلیه شد. روستا بر بلندای کوهستانی به ارتفاع ۶۵۰ متر از سطح دریا جای داشت و سه دره آن را از سه سو دربرمی‌گرفت که به آن ارزش دفاعی-نظامی چشمگیری می‌بخشید. پس از جنگ، منطقه به اسرائیل ضمیمه شد.

پیشینه

دورهٔ پیش از قیمومت

در سال ۱۸۶۳ ویکتور گرن بقایای روستایی کوچک را در این مکان یافت که در میان آن یک زیارتگاه مسلمانان قرار داشت. او یادآور شد که روستاییان نه چاه داشتند و نه آب‌انبار و ناگزیر بودند آب آشامیدنی خود را از چشمه‌ای نسبتاً دور بیاورند.[۵]

در سال ۱۸۸۳ در گزارش «پیمایش فلسطین غربی» وابسته به صندوق اکتشاف فلسطین در بارهٔ «بیت میس» آمده‌است: «دیوارهای ویران. نشانه‌ای از قدمت در دست نیست.»[۶]

در دورهٔ صلیبی‌ها نام روستا «بیت‌تلاموس» بود.[۷]

دورهٔ قیمومت بریتانیا

بر پایهٔ آمار روستایی سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۷۰ نفر و همگی مسلمان بودند[۳] و زمین‌های آن ۱٬۰۱۳ دونوم مساحت داشت.[۴] از این مقدار ۵۱ دونوم زمین آبی یا باغ، ۲۷۳ دونوم زمین زراعی غلات[۸] و ۲ دونوم زمین ساخته‌شده و شهری بود.[۹] تمامی زمین‌ها در مالکیت اعراب بود.[۱۰]

جغرافیا و موقعیت

بیت ام المیس بر بلندای کوهستانی از کوه‌های اورشلیم در ارتفاع ۶۵۰ متر از سطح دریا ساخته شده بود.[۱۱] سه دره آن را احاطه کرده بود: وادی الحمار (از شاخه‌های وادی الغدیر) در شمال، وادی المربع در شرق و وادی ام المیس در غرب.[۱۲] زمین‌های روستا از جنوب‌شرقی به سوی شمال‌غربی شیب داشت. در جنوب‌غربی روستا دو چشمهٔ «عین الشرقیه» و «عین الجرن» آب آشامیدنی را فراهم می‌کردند و خرابه‌های باستانی متعددی مانند خربهٔ جبعه، صغیر، سلطان ابراهیم و اکراد در پیرامون آن وجود داشت.[۱۳] راه‌های خاکی روستا را به‌آبادی‌های کسلا، عقور، بیت محسیر، دیر عمرو و خربة العمور پیوند می‌داد.[۱۴]

جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن

شرایط دقیق سقوط روستا روشن نیست؛ اما تقریباً قطعی است که تخلیهٔ آن در چارچوب عملیات «ها-هار» صورت گرفت. این عملیات حمله‌ای از بخش جنوبی دالان اورشلیم پس از آتش‌بس دوم بود.[۱۵] بر پایهٔ گزارش مورخ اسرائیلی بنی موریس روستا در ۲۱ اکتبر ۱۹۴۸ به دست تیپ هارئیل افتاد.[۲] منبع لهستانی اشاره می‌کند که در نیمهٔ دوم ماه مه ۱۹۴۸ نخست نیروهای مصری روستا را تصرف کردند و سپس در شب ۲۰ به ۲۱ اکتبر ۱۹۴۸ اسرائیلی‌ها آن را گرفتند و ساکنان را کوچاندند و خانه‌ها را ویران ساختند.[۱۶]

پس از جنگ، منطقه به اسرائیل ضمیمه شد. به گفتهٔ بنی موریس شهرک رامات رازیئیل در نزدیکی بیت ام المیس بنا شد[۱۷] اما ولید خالدی نوشته‌است که هیچ شهرکی بر زمین‌های خود روستا ساخته نشده‌است.[۱۸]

وضعیت کنونی روستا

در سال ۱۹۹۲ ولید خالدی وضعیت محل روستا را چنین توصیف کرد: «محوطه پوشیده از علف‌های هرز است که پیرامون بقایای مصطبه‌های سنگی روییده‌اند. چند درخت بادام، زیتون و انجیر نیز در امتداد مصطبه‌ها پابرجاست. بقایای خانهٔ ویران‌شده با تکه‌هایی از طاق ورودی آن در گوشهٔ شمالی روستا دیده می‌شود و خرابه‌های خانه‌ای دیگر در فاصله‌ای اندک از گوشهٔ جنوبی در کنار یک چاه قرار دارد. دو غار در سمت غرب پیداست و دو تختهٔ سنگ بسیار بزرگ در لبهٔ جنوبی محوطه بوته‌زارها را برمی‌نمایند.»[۱۸]

منابع

  1. ↑ Palmer, 1881, p. 286
  2. 1 2 Morris, 2004, p. xx, village #344. Also gives cause of depopulation, both with a "?"
  3. 1 2 Department of Statistics, 1945, p. 24
  4. 1 2 Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 56
  5. ↑ Guérin, 1869, pp. 9-10
  6. ↑ Conder and Kitchener, 1883, SWP III, p. 85
  7. ↑ «Welcome To Bayt Umm al-Mays». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۰۱۱-۱۰-۲۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 102
  9. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 152
  10. ↑ «Welcome To Bayt Umm al-Mays». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۰۱۱-۱۰-۲۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  11. ↑ «بیت أم المیس (قریة)». دانشنامهٔ فلسطین. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۰۵.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  12. ↑ «بیت أم المیس (قریة)». دانشنامهٔ فلسطین. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۰۵.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  13. ↑ «بیت أم المیس (قریة)». دانشنامهٔ فلسطین. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۰۵.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  14. ↑ «بیت أم المیس (قریة)». دانشنامهٔ فلسطین. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۰۵.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  15. ↑ «نبذة تاریخیة عن بیت أم المیس». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۰۵.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  16. ↑ «Welcome To Bayt Umm al-Mays». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۰۱۱-۱۰-۲۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  17. ↑ Morris, 2004, p. xxi, settlement #40
  18. 1 2 Khalidi, 1992, p. 281

کتاب‌شناسی

  • Conder، C.R.؛ Kitchener، H.H. (۱۸۸۳). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. ج. ۳. Committee of the Palestine Exploration Fund. {{cite book}}: از پارامتر ناشناخته |محل= صرف‌نظر شد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Guérin، V. (۱۸۶۹). Description Géographique Historique et Archéologique de la Palestine. ج. ۱: Judee, pt. ۲. L'Imprimerie Nationale. {{cite book}}: از پارامتر ناشناخته |محل= صرف‌نظر شد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. Institute for Palestine Studies. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵. {{cite book}}: از پارامتر ناشناخته |محل= صرف‌نظر شد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Palmer، E.H. (۱۸۸۱). The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists. Committee of the Palestine Exploration Fund.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون