تیرانوسوروئیدها (تیرانوسورها)

تیرانوسوروئیدها
محدودهٔ زمانی: ژوراسیک میانه تا کرتاسه پسین
۱۶۵ تا ۶۶ میلیون سال پیش
اسکلت یک گوآن‌لانگ در کنار اسکلت یک آلیوراموس
رده‌بندی علمی
فرمانرو:
بالاشاخه:
شاخه:
زیرشاخه:
فروشاخه:
بالارده:
رده:
فرورده:
بالاراسته:
راسته:

تیرانوسوروئیدها یا تیرانوسورها[۱] (نام علمی: Tyrannosauroidea) یک بالاخانواده از کلاد سیلوروسورها و زیراسته ددپایان است که بین ۱۶۵ تا ۶۶ میلیون سال پیش می‌زیستند. اشکال اولیه این گروه از دایناسورها که بیشتر بین ژوراسیک پسین تا کرتاسه پیشین وجود داشتند گوشت‌خوارنی با اندازه کوچک تا متوسط بودند و دستانی بلند و سه انگشتی داشتند ولی انواع پیشرفته‌تر آن‌ها که در پایان دوره کرتاسه می‌زیستند بسیار بزرگ‌تر از نیاکان بودند و دستانی کوچک و دو انگشتی داشتند. سنگواره‌های تیرانوسوروئیدها از آسیا، اروپا، آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی و استرالیا شناسایی‌شده اما سنگواره‌های تیرانوسوریدها تنها از آمریکای شمالی و آسیا به‌دست آمده است. تا کنون در سنگواره دو گونه از تیرانوسوروئیدها با نام‌های دیلونگ و یوتیرانوس آثاری از پر به‌دست آمده و احتمالاً سایر تیرانوسوروئیدها نیز دارای پوششی از پر بوده‌اند.

درخت تبارزایی

Tyrannosauroidea
پیشاشاخ‌خزندگان

Proceratosaurus bradleyi

Kileskus aristotocus

گوانلانگ

چینی‌بیدادگر

ژوراستمگر

Stokesosaurus clevelandi

دیلونگ (دایناسور)

نخست‌بیدادگر

باگاراتان

Raptorex kriegsteini

دریپتوسور

آلکتروسور

Xiongguanlong baimoensis

Appalachiosaurus montgomeriensis

آلیوراموس

آلیوراموس

تیرانوسارید

گورگوسور

آلبرتوسور

تیرانوسارید

Dinosaur Park tyrannosaurid

داسپلتوسور

Two Medicine tyrannosaurid

تراتوفونئوس

بیستاهیورسور

خونین‌شاه

تیرانوسور

تاربوسور

ژوکنگتیرانوس

آلبرتوزاروس در موزه سلطنتی تایرل

منابع

  1. فرهنگ‌نامه دایناسورها شناخت‌نامه جامع دایناسورهای ایران و جهان (عرفان خسروی).

پیوند به بیرون