تانجمت
| تانجمت | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| همسر پادشاه، دختر پادشاه | ||||||
 پرترهای از ملکه برگرفته از مقبرهٔ او. | ||||||
| آرامگاه | مقبرهٔ QV33، دره ملکهها، طیبه | |||||
| همسر(ان) | Probably ستی یکم | |||||
| نام به زبان مصری |
| |||||
| دودمان | دودمان نوزدهم مصر | |||||
| پدر | Possibly حورمحب | |||||
تانجمت (انگلیسی: Tanedjemet) که با نامهای تانجمیت و تانجمی هم شناخته میشود، دختر پادشاه، همسر پادشاه و معشوقه مصر علیا و سفلی است در پادشاهی نوین مصر است که تنها از نوشتههای مقبرهٔ خود در دره ملکهها شناخته شد. در حالی که هویت و ارتباطات او توسط هیچ منبع باقیمانده دیگری مشخص نشده است، شواهد ضمنی و فرعی به گونهای تفسیر شده است که نشان میدهد او تقریباً بهطور قطع همسر ستی یکم و احتمالاً دختر حورمحب بوده است.[۱]
شواهد و شناسایی مومیایی
مقبره ملکه تانجمت در دره ملکهها توسط کارل ریچارد لپسیوس در سال ۱۸۴۴ مورد بررسی و مطالعه قرار گرفت و در اثر او با عنوان «بناهای تاریخی مصر و اتیوپی» مستند شد.[۲] کارل ریچارد لپسیوس نام ملکه را به اشتباه به صورت «تجهمی» (tʒḥmy) خواند و عنوان «همسر پادشاه» او را نادیده گرفت و فقط او را به عنوان «دختر پادشاه» و «خانم مصر علیا و سفلی» ثبت کرد. او حدس زد که او شاهدختی از دودمان بیستم مصر باشد و آن را بدین گونه در کتاب پادشاهان خود فهرست نمود.[۳] خوانش نام توسط آنری گوتیه هفت دهه بعد اصلاح شد.[۴] خوانش جدید نام به رابرت هَری و الیزابت توماس این احتمال را داد که این فرد کسی جز موتنجمت همسر حورمحب نباشد.[۵] این پیشنهاد کمی بعد کنار گذاشته شد.[۶]
شناسایی تانجمت به عنوان شاهدختی از دودمان بیستم مصر برای چندین دهه پس از انتشار کتاب گوتیه ادامه داشت.[۷] اما کاوشهای دره ملکهها توسط یک مأموریت مشترک از مرکز ملی تحقیقات علمی (CNRS) و مرکز مطالعات و اسناد مصر باستان (CEDAE) تحت هدایت کریستیان دِروش-نوبلکور در دهه ۱۹۷۰ منجر به کشفیات بیشتری شد که اشتباهات و کمبودهای قبلی را اصلاح کرد. این کشفیات شامل یافتن عنوان اضافی «همسر پادشاه» (اما نه «همسر بزرگ پادشاه») و قرارگیری قطعی تانجمت در دودمان نوزدهم مصر بود که در چندین مقاله به ویژه توسط کریستیان لبلانک، برجسته شد.[۸]
اطلاعات جدید منجر به گمانهزنیهایی شد مبنی بر اینکه تانجمت دختر-همسر رامسس دوم بوده است[۹] یا همسر ستی یکم.[۱۰] بر اساس مدارک و شواهد مقایسهای که توسط عناوین اثباتشده و اثباتنشده تانجمت (دختر پادشاه و همسر پادشاه اما نه خواهر پادشاه یا همسر بزرگ پادشاه)، قرارگیری و طرح مقبرههای سلطنتی همسران ستی یکم و رامسس دوم (نوع اول برای اولی و نوع دوم برای دومی)، و شواهد تاریخی ارائه شده، ایان مِلودجوف با لوبلان موافق بود که تانجمت همسر ستی یکم بوده و احتمالاً در دوران سلطنت او دفن شده است.[۱۱] با توجه به نامزدهای مختلفی که برای شناسایی پدر سلطنتی او وجود داشت، او همچنین نتیجهگیری کرد که شواهد موجود بیشترین تطابق را با حورمحب به عنوان پدر تانجمت دارند و احتمالاً او خواهر یا دختر ستی یکم نبوده است.[۱۲] اگر این برداشت صحیح باشد، این موضوع ارتباط زناشویی بین خانوادههای سلطنتی دودمان هجدهم مصر و دودمان نوزدهم مصر را که تاکنون ثبت نشده بود، نشان میدهد.
از آنجا که نام، عناوین، نمای سنتی و مقبره تانجمت تنها شواهد ملموس از زندگی او را تشکیل میدهند، هیچ اطلاعات دیگری از زندگینامه او در دسترس نیست.
مقبره QV33
مقبره QV33 در دره ملکهها توسط کارل ریچارد لپسیوس توصیف شد که در سال ۱۸۴۴ وارد آن شد و به مطالعه آن پرداخت. به این مقبره، «گور ۱۴» هم گفته میشود[۱۳] و در ضلع جنوبی وادی اصلی دره ملکهها در میان خوشهای از مقبرههای «نوع اول» به سفارش ستی یکم قرار دارد.[۱۴] در کتیبههای داخل مقبره، ملکه تانجمت دختر پادشاه، همسر پادشاه و معشوقه مصر علیا و سفلی نامیده شده است. او با کلاه کرکس که معمولاً در این دوره با ملکهها مربوط بود، به تصویر کشیده شده است. مقبره در وضعیت نامناسبی قرار دارد و از تزئینات اولیه چیزی باقی نمانده است.[۱۵]
این مقبره احتمالاً در اواخردودمان بیستم مصر مورد سرقت قرار گرفت و در طول دودمان بیست و ششم مصر مورد استفاده مجدد قرار گرفت. مقدار زیادی شیشهکاری و سایر مواد مربوط به این دوره در این مکان یافت شد. در دوران امپراتوری روم تعداد زیادی مومیایی در این مقبره دفن شدند. گمان میرود این تدفینها مربوط به قرن دوم و سوم پس از میلاد باشد.[۱۶]
منابع
- ↑ Mladjov 2014: 57-58 (for analysis of the name), 67 (for relationships); Demas & Agnew 2012: 33, and 2016: 144, 180.
- ↑ Lepsius 1900: 236.
- ↑ Lepsius 1858: 41.
- ↑ Gauthier 1914: 228.
- ↑ Hari 1964: 238-240 insists on this identification; Thomas 1967: 162, only mentions this as a possibility.
- ↑ Demas & Agnew 2012: 34.
- ↑ For example, in Porter & Moss 1964: 766-767.
- ↑ For example, Leblanc 1980; Leblanc 1999: 94, 103, 135, 143-144.
- ↑ For example, Troy 1986: 170.
- ↑ For example, Leblanc 1999: 94, followed by Demas & Agnew 2012: 33, and Mladjov 2014.
- ↑ Mladjov 2014: 59-61.
- ↑ Mladjov 2014: 61-67, noting the additional possibility that Tanodjmy might have married Ramesses I and Seti I in turn.
- ↑ Lepsius 1900: 236; Porter & Moss 1964: 766-767.
- ↑ Mladjov 2014: 59-61, expanding on Leblanc 1999: 92-94.
- ↑ Demas & Agnew 2016: 182.
- ↑ Demas & Angew 2016: 182.
کتابشناسی
- Demas, Martha, and Neville Agnew, Valley of the Queens Assessment Report Volume 1: Conservation and Management Planning, The Getty Conservation Institute, Los Angeles, 2012. online
- Demas, Martha, and Neville Agnew, Valley of the Queens Assessment Report Volume 2: Assessment of 18th, 19th, and 20th Dynasty Tombs, The Getty Conservation Institute, Los Angeles, 2016. online
- Gauthier, Henri, Livre des rois d'Égypte, vol. 2, Cairo 1912.
- Gauthier, Henri, Livre des rois d'Égypte, vol. 3, Cairo 1914.
- Hari, Robert, Horemheb et la reine Moutnedjemet, ou la fin d'une dynastie, Geneva, 1964.
- Leblanc, Christian, "Le dégagement de la tombe de Ta-nedjemy: Une contribution à l’histoire de la Vallée des Reines (no. 33)," BSFE 89 (1980) 32-49.
- Leblanc, Christian, Nefertari “L’aimée-de-Mout,” Monaco, 1999.
- Lepisus, Carl Richard, Königsbuch der Alten Ägypter vol. 2, Berlin, 1858.
- Lepsius, Carl Richard, Denkmäler aus Aegypten und Aethiopien vol. 3, Leipzig, 1900 (published posthumously).
- Mladjov, Ian, "Rediscovering Queen Tanodjmy: A probable link between Dynasties 18 and 19," Göttinger Miszellen 242 (2014) 57-70. online
- Porter, Bertha, and Rosalind Moss, Topographical Bibliography of Ancient Egyptian Hieroglyphic Texts, Statues, Reliefs and Paintings Volume I: The Theban Necropolis, Part 2: Royal Tombs and Smaller Cemeteries, Griffith Institute, 1964.
- Thomas, Elizabeth, "Was Queen Mutnedjemet the owner of Tomb 33 in the Valley of the Queens?" Journal of Egyptian Archaeology 53 (1967) 161-163.
- Troy, Lana, Patterns of Queenship in Ancient Egyptian Myth and History, Uppsala, 1986.