تب خوکی کلاسیک

ویروس تب خوکی کلاسیک
طبقه‌بندی ویروس‌ها
Group:
Group IV ((+)ssRNA)
راسته:
Amarillovirales
تیره:
Flaviviridae
سرده:
Pestivirus
گونه:
Orthopestivirus suis
مترادف
  • Classical swine fever virus
  • Hog cholera virus
  • Hog cholera (European swine fever) virus
  • Pestivirus suis

تب خوکی کلاسیک (Classical swine fever, CSF) یا وبای خوکی (hog cholera) یک بیماری به‌شدت واگیردار در خوک‌سانان (خوک‌های جهان قدیم و گرازهای دنیای جدید) است.[۱] از این بیماری به‌عنوان یک سلاح بیولوژیک بالقوه نیز یاد شده است.[۲]

علائم بالینی

تب خوکی باعث تب، آسیب‌های پوستی، تشنج، سکته‌های طحالی و معمولاً (به‌ویژه در حیوانات جوان) مرگ در عرض ۱۵ روز می‌شود.

این بیماری اشکال حاد و مزمن دارد و می‌تواند از نوع شدید با مرگ‌ومیر بالا تا خفیف یا حتی غیرظاهری متغیر باشد.

در شکل حاد بیماری، در تمام گروه‌های سنی، تب، تجمع حیوانات بیمار، بی‌اشتهایی، کسالت، ضعف، ورم ملتحمه، یبوست و به دنبال آن اسهال و راه رفتن نامتعادل وجود دارد. چندین روز پس از شروع علائم بالینی، گوش‌ها، شکم و قسمت داخلی ران‌ها ممکن است تغییر رنگ ارغوانی نشان دهند. حیوانات مبتلا به بیماری حاد در عرض ۱–۲ هفته می‌میرند. موارد شدید این بیماری شباهت زیادی به تب خوکی آفریقایی دارد. با سویه‌های کم‌حدت، تنها تظاهر ممکن است عملکرد تولیدمثلی ضعیف و تولد توله‌های خوک با نقایص عصبی مانند لرزش مادرزادی باشد.[۳]

ایمن‌سازی

بخش کوچکی از خوک‌های آلوده ممکن است زنده بمانند و ایمن شوند. روش‌های ایمن‌سازی مصنوعی نخستین بار توسط ماریون دورست توسعه یافت.[۴][۵]

همه‌گیرشناسی

این بیماری در بسیاری از مناطق آسیا، آمریکای مرکزی و جنوبی و بخش‌هایی از اروپا و آفریقا بومی است.[۶] اعتقاد بر این بود که این بیماری تا سال ۱۹۶۶ در بریتانیا ریشه‌کن شده است (طبق گزارش وزارت محیط زیست، غذا و امور روستایی)، اما شیوعی در آنگلیای شرقی در سال ۲۰۰۰ رخ داد. در ۳۱ ژانویه ۱۹۷۸، وزیر کشاورزی ایالات متحده، باب برگلند، اعلام کرد که ایالات متحده عاری از این بیماری است.[۷] ظهور CSF در ایتالیا و اسپانیا با استفاده از تحلیل ژنتیکی گذشته‌نگر ردیابی شد.[۸] گرایزر-ویلکه و همکاران، ۲۰۰۰ این موارد را به محموله‌های توله‌های خوک از هلند ردیابی کردند.[۸]

مناطق دیگری که تصور می‌شود عاری از CSF هستند شامل استرالیا، بلژیک (۱۹۹۸)، کانادا (۱۹۶۲)، ایرلند، نیوزیلند و اسکاندیناوی می‌شوند.

ویروس

خونریزی‌های نقطه‌ای روی کلیه‌ها از ویژگی‌های تب خوکی کلاسیک است.

عامل عفونی مسئول، یک ویروس CSFV (که قبلاً ویروس وبای خوکی نامیده می‌شد) از سردهٔ Orthopestivirus در خانوادهٔ Pestiviridae است.[۱][۹] CSFV با اورتوپستی‌ویروس‌های نشخوارکنندگان که باعث اسهال ویروسی گاو و بیماری بوردر می‌شوند، ارتباط نزدیک دارد.[۱۰]

تأثیر سویه‌های مختلف CSFV به طور گسترده‌ای متفاوت است و منجر به طیف وسیعی از علائم بالینی می‌شود. سویه‌های بسیار حاد با بیماری حاد، آشکار و مرگ‌ومیر بالا، از جمله علائم عصبی و خونریزی‌ها در پوست مرتبط هستند.

سویه‌های کم‌حدت می‌توانند منجر به عفونت‌های تحت حاد یا مزمن شوند که ممکن است از تشخیص پنهان بمانند، در حالی که هنوز باعث سقط و مرده‌زایی می‌شوند. در این موارد، گله‌های مناطق پرخطر معمولاً بر اساس آماری کامل به صورت سرمی آزمایش می‌شوند.

توله‌های خوک آلوده‌ای که از خوک‌های ماده آلوده اما تحت بالینی متولد می‌شوند، به حفظ بیماری در یک جمعیت کمک می‌کنند. علائم دیگر می‌تواند شامل بی‌حالی، تب، سرکوب سیستم ایمنی، اسهال مزمن و عفونت‌های تنفسی ثانویه باشد. دورهٔ کمون CSF از ۲ تا ۱۴ روز متغیر است، اما علائم بالینی ممکن است تا پس از ۲ تا ۳ هفته آشکار نشوند. مقررات پیشگیرانهٔ دولتی معمولاً ۲۱ روز را به عنوان حد بیرونی دورهٔ کمون در نظر می‌گیرند. حیوانات با عفونت حاد می‌توانند ۲ تا ۳ ماه پیش از مرگ نهایی خود زنده بمانند.

ریشه‌کن کردن CSF مسئله‌ساز است. برنامه‌های کنونی حول تشخیص سریع، شناسایی و کشتار می‌چرخند. این احتمالاً ممکن است با واکسیناسیون اضطراری دنبال شود (کدهای ATCvet: QI09AA06 برای واکسن ویروسی غیرفعال، QI09AD04 برای واکسن زنده). واکسیناسیون تنها در جایی استفاده می‌شود که ویروس در جمعیت خوک‌های اهلی و/یا خوک‌های وحشی شایع است. در مورد اخیر، سیاست کشتار به تنهایی معمولاً غیرعملی است. در عوض، کشورهای اتحادیهٔ اروپا محدودیت‌های شکار را برای محدود کردن حرکت گرازهای آلوده و همچنین استفاده از واکسن‌های نشان‌دار و اضطراری برای مهار گسترش عفونت اجرا کرده‌اند.[۱۱] منابع احتمالی برای حفظ و معرفی عفونت شامل حمل‌ونقل گستردهٔ خوک‌ها و فرآورده‌های گوشت خوک و همچنین CSF بومی در میان جمعیت‌های گراز وحشی و خوک‌های وحشی است.

سویه‌ها

تشخیص

آزمون‌های تشخیصی استاندارد

  • آزمون پادتن فلورسنت (FAT)  – شناسایی پروتئین ویروسی با استفاده از پادتن‌های نشان‌دار فلورسنت در بافت[۱۴]
  • آزمون الایزای سرم (ELISA)  – شناسایی پاسخ پادتنی حیوان میزبان در نمونه‌های سرم.[۱۴]
  • الایزای آنتی‌ژن  – شناسایی پروتئین ویروسی (آنتی‌ژن) در نمونه‌های سرم.[۱۴]
  • آزمون RT-qPCR  – شناسایی آران‌ای ویروسی در نمونه‌ها، به‌ویژه برای افتراق سویه‌ها مفید است.[۱۴] تایپینگ مستقیم ژنتیکی برای CSF نخستین بار توسط گرایزر-ویلکه و همکاران، ۲۰۰۰ برای ردیابی نوادگان اپیزووتی ۱۹۹۷-۱۹۹۸ اتحادیهٔ اروپا توسعه یافت.[۱۲][۸][۱۳]
  • جداسازی ویروس – جداسازی ویروس در کشت سلولی.[۱۴]

معاینهٔ هیستوپاتولوژیک

  • بافت‌شناسی مغز، تکثیر عروقی-اندوتلیالی و کافینگ اطراف عروقی را نشان می‌دهد (کافینگ هنگامی که با علائم دیگر همراه باشد، به شدت مطرح‌کننده است، اما برای این بیماری پاتوگنومونیک نیست).

جستارهای وابسته

  • شیوع وبای خوکی در لوزون مرکزی ۲۰۰۷
  • ویروس‌های جانوری

منابع

  1. 1 2 Classical Swine Fever, The Center for Food Security and Public Health / The Institute for International Cooperation in Animal Biologics, College of Veterinary Medicine, Iowa State University, update September 2009.
  2. ↑ Dudley, Joseph P.; Woodford, Michael H. (1 July 2002). "Bioweapons, Biodiversity, and Ecocide: Potential Effects of Biological Weapons on Biological Diversity: Bioweapon disease outbreaks could cause the extinction of endangered wildlife species, the erosion of genetic diversity in domesticated plants and animals, the destruction of traditional human livelihoods, and the extirpation of indigenous cultures". BioScience (in English). 52 (7): 583–592. doi:10.1641/0006-3568(2002)052[0583:BBAEPE]2.0.CO;2. ISSN 0006-3568.
  3. ↑ "World Organisation for Animal Health". WOAH - World Organisation for Animal Health. 2025-06-03. Retrieved 2025-12-04.
  4. ↑ "Marion Dorset: American Biochemist/Colleen Farrell 2002" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2015-04-15.
  5. ↑ "Agricultural Hall of Fame :: Hall of Fame Inductee". Archived from the original on 2015-04-12. Retrieved 2015-04-06., Marion Dorset/National Agricultural Hall of Fame
  6. ↑ Arzt; et al. (2010). "Agricultural Diseases on the Move Early in the Third Millennium". Veterinary Pathology. 47 (1): 15–27. doi:10.1177/0300985809354350. PMID 20080480. S2CID 31753926.
  7. ↑ Bill Kemp (April 17, 2016). "PFOP: Hog cholera ravaged countryside in 1913". Pantagraph-Bloomington, Illinois. Retrieved February 9, 2020.
  8. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Moennig, V.; Floegel-Niesmann, G.; Greiser-Wilke, I. (2003). "Clinical Signs and Epidemiology of Classical Swine Fever: A Review of New Knowledge". The Veterinary Journal. 165 (1). Elsevier: 11–20. doi:10.1016/s1090-0233(02)00112-0. ISSN 1090-0233. PMID 12618065.
  9. ↑ "Exotic animal diseases - Classical swine fever". Archived from the original on August 22, 2003.
  10. ↑ Rumenapf and Thiel (2008). "Molecular Biology of Pestiviruses". Animal Viruses: Molecular Biology. Caister Academic Press. ISBN 978-1-904455-22-6.
  11. ↑ Moennig, V; Floegel-Niesmann, G; Greiser-Wilke, I (2003-01-01). "Clinical Signs and Epidemiology of Classical Swine Fever: A Review of New Knowledge". The Veterinary Journal. 165 (1): 11–20. doi:10.1016/S1090-0233(02)00112-0. PMID 12618065.
  12. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Blome, Sandra; Staubach, Christoph; Henke, Julia; Carlson, Jolene; Beer, Martin (2017-04-21). "Classical Swine Fever—An Updated Review". Viruses. 9 (4). MDPI: 86. doi:10.3390/v9040086. PMC 5408692. PMID 28430168.
  13. 1 2 Paton, D.J.; Greiser-Wilke, I. (2003). "Classical swine fever – an update". Research in Veterinary Science. 75 (3). Elsevier: 169–178. doi:10.1016/s0034-5288(03)00076-6. ISSN 0034-5288. PMID 13129664.
  14. 1 2 3 4 5 "Manual of Diagnostic Tests and Vaccines for Terrestrial Animals 2022" (PDF) (in English). World Organization for Animal Health. 28 June 2022. Retrieved 10 November 2022.

پیوند به بیرون