تب لاسا
| تب لاسا | |
|---|---|
| دیگر نامها | تب خونریزیدهنده لاسا |
![]() | |
| مواد آموزشی جامعه برای تب لاسا | |
| تخصص | بیماری عفونی |
| عوارض | کاهش شنوایی جزئی یا کامل، موقت یا دائمی[۱] |
| علت | ویروس لاسا[۱] |
| عوامل خطر | مواجهه با جوندگان در غرب آفریقا[۱] |
| تشخیص افتراقی | ابولا، مالاریا، حصبه[۱] |
| درمان | حمایتی[۱] |
| پیشآگهی | حدود ۱٪ خطر مرگ با درمان[۱] |
| فراوانی | ۴۰۰٬۰۰۰ مورد در سال[۲] |
| مرگومیر | ۵٬۰۰۰ مرگ در سال[۲] |
تب لاسا که با نام تب خونریزیدهنده لاسا نیز شناخته میشود، نوعی تب خونریزیدهنده ویروسی است که توسط ویروس لاسا ایجاد میشود.[۱] بسیاری از افرادی که به ویروس آلوده میشوند دچار علائم نمیشوند.[۱] هنگامی که علائم رخ میدهند، معمولاً شامل تب، ضعف، سردرد، استفراغ و دردهای عضلانی هستند.[۱] بهطور کمتر شایع، ممکن است خونریزی از دهان یا دستگاه گوارش رخ دهد.[۱] خطر مرگ پس از آلودگی حدود یک درصد است و اغلب در عرض دو هفته از شروع علائم رخ میدهد.[۱] از میان کسانی که زنده میمانند، حدود یک چهارم دچار کاهش شنوایی میشوند که در حدود نیمی از این موارد ظرف سه ماه بهبود مییابد.[۱][۳][۴]
تب لاسا معمولاً از طریق تماس با ادرار یا مدفوع موش چندپستان آلوده به انسان سرایت میکند.[۱] سپس انتشار میتواند از طریق تماس مستقیم بین افراد رخ دهد.[۱][۵] تشخیص بر اساس علائم دشوار است.[۱] تأیید از طریق آزمایشهای آزمایشگاهی برای شناسایی آرانای ویروس، پادتنها برای ویروس یا خود ویروس در کشت سلولی انجام میشود.[۱] دیگر بیماریهایی که ممکن است بهطور مشابه ظاهر شوند شامل ابولا، مالاریا، حصبه و تب زرد هستند.[۱] ویروس لاسا عضوی از خانوادهٔ Arenaviridae ویروسها است.[۱]
هیچ واکسنی وجود ندارد.[۶] پیشگیری مستلزم جداسازی افراد آلوده و کاهش تماس با موشها است.[۱] دیگر تلاشها برای کنترل انتشار بیماری شامل داشتن یک گربه برای شکار جانوران موذی و نگهداری غذا در ظروف دربسته است.[۱] درمان به سمت رفع کمآبی و بهبود علائم هدایت میشود.[۱] داروی ضدویروسی ریباویرین توصیه شده است،[۱] اما شواهد برای حمایت از استفاده از آن ضعیف است.[۷][۸]
توصیفات این بیماری به دههٔ ۱۹۵۰ میلادی بازمیگردد.[۱] ویروس نخستین بار در سال ۱۹۶۹ از یک مورد در شهر لاسا، در ایالت بورنو، نیجریه توصیف شد.[۱][۹] تب لاسا در غرب آفریقا از جمله کشورهای نیجریه، لیبریا، سیرالئون، گینه و غنا نسبتاً شایع است.[۱][۲] سالانه حدود ۳۰۰٬۰۰۰ تا ۵۰۰٬۰۰۰ مورد وجود دارد که منجر به ۵٬۰۰۰ مرگ میشود.[۲][۱۰]
علائم و نشانهها
شروع علائم معمولاً ۷ تا ۲۱ روز پس از مواجهه است.[۱۱] این علائم خفیف ممکن است شامل تب، خستگی، ضعف و سردرد باشد.[۱۱] در ۲۰٪ افراد علائم شدیدتری مانند خونریزی لثه، مشکلات تنفسی، استفراغ، درد قفسهٔ سینه یا فشار خون بهطور خطرناکی پایین ممکن است رخ دهد.[۱۱] عوارض بلندمدت ممکن است شامل کاهش شنوایی باشد.[۱۱] در زنانی که باردار هستند، سقط جنین یا مردهزایی ممکن است با احتمال ۹۵٪ رخ دهد.[۱۱][۱۲] تشخیص بالینی تب لاسا از دیگر تبهای خونریزیدهنده ویروسی، مانند بیماری ویروس ابولا، میتواند دشوار باشد.[۱] ترکیبی از فارنژیت، درد پشت جناغ، وجود پروتئین اضافی در ادرار و تب میتواند با ویژگی بالاتری نشاندهندهٔ تب لاسا باشد.[۳][۱۳]
در مواردی که مرگ رخ میدهد، این معمولاً ظرف ۱۴ روز از شروع علائم اتفاق میافتد.[۱۱] حدود ۱٪ از تمام عفونتهای ویروس لاسا منجر به مرگ میشود.[۱۱] تقریباً ۱۵–۲۰٪ از کسانی که برای تب لاسا نیاز به بستری شدن داشتهاند، میمیرند.[۱۱] خطر مرگ در افرادی که باردار هستند بیشتر است.[۱۱] یک «سندرم نوزاد متورم» ممکن است در نوزادان، شیرخواران و کودکان نوپا همراه با ادم گودهگذار، اتساع شکم و خونریزی رخ دهد.[۱۴]
علت
ویروسشناسی
ویروس لاسا عضوی از Arenaviridae، خانوادهای از ویروسهای آرانای تکرشتهای با سوی منفی است.[۱۵] بهطور خاص، این یک آرناویروس دنیای قدیم است که پوششدار، تکرشتهای و دارای آرانای دوپاره است. ویروس لاسا شامل یک بخش ژنومی بزرگ و یک بخش کوچک است و تا به امروز هفت دودمان شناسایی شده است: دودمانهای I, II و III از نیجریه؛[۱۶] دودمان IV از سیرالئون، گینه و لیبریا؛[۱۷] دودمان V از ساحل عاج و مالی؛[۱۷] دودمان VI از توگو؛[۱۸] و دودمان VII از بنین.[۱۹]
انتشار

ویروس لاسا معمولاً از حیوانات دیگر، بهویژه موش چندپستان ناتال یا موش صحرایی آفریقایی که موش چندپستان ناتال (Mastomys natalensis) نیز نامیده میشود، به انسان سرایت میکند.[۲۰] این احتمالاً شایعترین موش در آفریقای استوایی است که در خانههای انسانها رایج بوده و در برخی مناطق به عنوان یک خوراکی لذیذ خورده میشود.[۲۰][۲۱]
موش چندپستان میتواند به سرعت تعداد زیادی نتاج تولید کند، تمایل به استعمار سکونتگاههای انسانی دارد و در سراسر بخشهای غربی، مرکزی و شرقی قارهٔ آفریقا یافت میشود.[۲۲]
هنگامی که موش به یک ناقل تبدیل میشود، ویروس را در طول بقیهٔ عمر خود از طریق مدفوع و ادرار دفع میکند و فرصت کافی برای مواجهه ایجاد میکند.[۲۲] ویروس احتمالاً از طریق تماس با مدفوع یا ادرار حیواناتی که به انبارهای غلات در منازل دسترسی دارند، منتقل میشود.[۲۱] هیچ مطالعهای حضور در شیر مادر را اثبات نکرده است، اما سطح بالای ویرمی نشان میدهد که ممکن است امکانپذیر باشد.[۱۴]
افرادی که در معرض خطر بالاتری برای ابتلا به عفونت هستند، کسانی هستند که در مناطق روستایی که Mastomys یافت میشود و بهداشت در آنجا رایج نیست، زندگی میکنند. عفونت معمولاً از طریق مواجههٔ مستقیم یا غیرمستقیم با مدفوع حیوان از طریق دستگاه تنفسی یا دستگاه گوارش رخ میدهد. استنشاق ذرات ریز مواد عفونی (افشانه) به عنوان مهمترین راه مواجهه در نظر گرفته میشود. امکان کسب عفونت از طریق پوست آسیبدیده یا غشاهای مخاطی که مستقیماً در معرض مواد عفونی قرار میگیرند، وجود دارد. انتقال از فردی به فرد دیگر اثبات شده است و خطری برای کارکنان مراقبتهای بهداشتی ایجاد میکند. ویروس بین سه تا نه هفته پس از عفونت در ادرار وجود دارد و میتواند تا سه ماه پس از عفونت در منی منتقل شود.[۲۰][۲۳][۲۴]
تشخیص
.jpg)
دامنهای از بررسیهای آزمایشگاهی، در صورت امکان، برای تشخیص بیماری و ارزیابی سیر و عوارض آن انجام میشود. اطمینان از تشخیص میتواند به خطر بیفتد اگر آزمایشهای آزمایشگاهی در دسترس نباشند. یک عامل ترکیبی، تعداد بیماریهای تبدار موجود در آفریقا، مانند مالاریا یا حصبه است که بهطور بالقوه میتوانند علائم مشابهی را نشان دهند، بهویژه برای تظاهرات غیراختصاصی تب لاسا.[۱۵] در مواردی با درد شکمی، در کشورهایی که لاسا شایع است، تب لاسا اغلب به اشتباه به عنوان آپاندیسیت و درهمرفتگی تشخیص داده میشود که درمان با داروی ضدویروسی ریباویرین را به تأخیر میاندازد.[۲۵] در غرب آفریقا، جایی که لاسا شایعترین است، تشخیص به دلیل عدم وجود تجهیزات مناسب برای انجام آزمایش دشوار است.[۲۶]
سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) هنوز یک آزمایش آزمایشگاهی معتبر و بهطور گسترده تأییدشده برای لاسا را تأیید نکرده است، اما آزمایشهایی وجود دارند که توانستهاند اثبات قطعی از حضور ویروس LASV ارائه دهند.[۱۵] این آزمایشها شامل کشتهای سلولی، PCR، سنجشهای آنتیژن الایزا، سنجشهای خنثیسازی پلاک و آزمایشهای ایمونوفلورسانس میشوند. با این حال، آزمایشهای ایمونوفلورسانس اثبات قطعی کمتری از عفونت لاسا ارائه میدهند.[۱۵] یک آزمایش الایزا برای آنتیژن و پادتنهای ایمونوگلوبولین M حساسیت ۸۸٪ و ویژگی ۹۰٪ برای حضور عفونت میدهد. دیگر یافتههای آزمایشگاهی در تب لاسا شامل لنفوسیتوپنی (تعداد کم گلبولهای سفید لنفوسیت)، ترومبوسیتوپنی (پلاکت پایین) و افزایش سطح آسپارتات ترانسآمیناز در خون است. ویروس تب لاسا همچنین میتواند در مایع مغزی-نخاعی یافت شود.[۲۷]
پیشگیری

کنترل جمعیت جوندگان Mastomys غیرعملی است، بنابراین اقدامات بر دور نگه داشتن جوندگان از خانهها و منابع غذایی، تشویق بهداشت شخصی مؤثر، نگهداری مناسب غلات و دیگر مواد غذایی در ظروف ضد جونده و دفع زباله دور از خانه برای کمک به حفظ خانههای تمیز متمرکز است.[۲۸] دستکش، ماسک، روپوش آزمایشگاهی و عینک محافظ هنگام تماس با فرد آلوده برای جلوگیری از تماس با خون و مایعات بدن توصیه میشود.[۲۹] این مسائل در بسیاری از کشورها توسط یک بخش بهداشت عمومی پایش میشود. در کشورهای کمتر توسعهیافته، این نوع سازمانها ممکن است ابزارهای لازم برای کنترل مؤثر شیوعها را نداشته باشند.[۳۰]
تا سال ۲۰۲۴ هیچ واکسنی برای انسانها وجود ندارد.[۳۱] پژوهشگران در تأسیسات مؤسسه تحقیقات پزشکی بیماریهای عفونی ارتش ایالات متحده یک نامزد واکسن امیدوارکننده در سال ۲۰۰۲ داشتند.[۳۲] آنها یک واکسن تکثیرشونده علیه ویروس لاسا بر اساس ناقلین ویروس استوماتیت وزیکولار نوترکیب که گلیکوپروتئین ویروس لاسا را بیان میکنند، توسعه دادهاند. پس از یک تزریق داخل عضلانی منفرد، نخستیهای آزمایشی از چالش کشنده جان سالم به در بردند، در حالی که هیچ علامت بالینی نشان ندادند.[۳۳]
درمان
درمان به سمت رفع کمآبی و بهبود علائم هدایت میشود.[۱]
داروها
داروی ضدویروسی ریباویرین توصیه شده است،[۱][۳۴] اما شواهد برای حمایت از استفاده از آن ضعیف است.[۷] برخی شواهد نشان دادهاند که ممکن است در موارد خاصی نتایج را بدتر کند.[۷] جایگزینی مایعات، تزریق خون و دارو برای فشار خون پایین ممکن است مورد نیاز باشد. درمان وریدی اینترفرون نیز استفاده شده است.[۳۵][۳۶]
ضدویروسهای غیرمستقیم
یک درمان جدید بالقوه، بازدارنده NMT، نشان داده شده است که عفونت لاسا را در سنجشهای مبتنی بر سلول با هدف قرار دادن پروتئین Z و SSP برای تخریب، بهطور کامل مهار میکند.[۳۷] فاویپیراویر، یک آنالوگ نوکلئوزیدی، در درمان تب لاسا در موش، خوکچه هندی و ماکاکهای دارای ایمنی کامل مؤثر بوده است.[۳۸][۳۹][۴۰] یک گزارش موردی نشان داد که ترکیب فاویپیراویر با ریباویرین برای تب لاسا مؤثر است و دو بیمار زنده ماندند.[۴۱] در داخل بدن، EC50 فاویپیراویر ۲٫۸۹ میکروگرم در میلیلیتر است و دوزهای بزرگتر از ۱۲۰۰ میلیگرم دو بار در روز باید توانایی کاهش شدید تولید ویروس عفونی را داشته باشند.[۴۲]
هنگامی که تب لاسا زنان باردار را در اواخر سهماههٔ سوم آلوده میکند، القای زایمان برای اینکه مادر شانس خوبی برای زنده ماندن داشته باشد، ضروری است.[۴۳] این به این دلیل است که ویروس تمایل به جفت و دیگر بافتهای بسیار عروقی دارد. جنین تنها یک دهم شانس زنده ماندن دارد، صرفنظر از اینکه چه اقدامی صورت میگیرد؛ بنابراین، تمرکز همیشه بر نجات جان مادر است.[۴۴][۴۵]
پیشآگهی
حدود ۱۵–۲۰٪ از افراد بستریشده با تب لاسا از این بیماری خواهند مرد. نرخ کلی مرگومیر موردی حدود ۱٪ تخمین زده میشود، اما در طول همهگیریها، مرگومیر میتواند تا ۵۰٪ افزایش یابد. نرخ مرگومیر بیش از ۸۰٪ است هنگامی که در زنان باردار در طول سهماههٔ سوم آنها رخ میدهد؛ مرگ جنین نیز تقریباً در تمام آن موارد رخ میدهد. سقط جنین خطر مرگ را برای مادر کاهش میدهد.[۴۶] برخی از بازماندگان اثرات ماندگار بیماری را تجربه میکنند،[۴۷] و میتواند شامل ناشنوایی جزئی یا کامل باشد.[۱]
به دلیل درمان با ریباویرین، نرخهای مرگومیر کاهش یافته است.[۴۸][۴۹]
همهگیرشناسی

سالانه حدود ۳۰۰٬۰۰۰ تا ۵۰۰٬۰۰۰ مورد وجود دارد که منجر به ۵٬۰۰۰ مرگ میشود.[۲][۱۰] یک تخمین تعداد را تا ۳ میلیون مورد در سال میرساند.[۲۲]
تخمینهای تب لاسا به دلیل فقدان تشخیص بهراحتی در دسترس، زیرساخت محدود پایش بهداشت عمومی و خوشهبندی بالای بروز در نزدیکی نمونهگیری با شدت بالا، پیچیده است.[۱۵]
عفونت زنان را ۱٫۲ برابر بیشتر از مردان تحت تأثیر قرار میدهد. گروه سنی عمدتاً آلوده ۲۱–۳۰ سال است.[۵۱]
جغرافیا
مناطق پرخطر لاسا در نزدیکی انتهای غربی و شرقی غرب آفریقا قرار دارند. تا سال ۲۰۱۸، کمربند لاسا شامل گینه، نیجریه، سیرالئون و لیبریا است.[۱۴] تا سال ۲۰۰۳، ۱۰–۱۶٪ از افراد بستریشده در بیمارستان در سیرالئون و لیبریا ویروس را داشتند.[۲۰] نرخ مرگومیر موردی برای کسانی که برای این بیماری بستری میشوند حدود ۱۵–۲۰٪ است. تحقیقات نشان داد که خطر عفونت برای کسانی که در نزدیکی فردی با علائم عفونت در سال گذشته زندگی میکنند، دو برابر افزایش مییابد.[۵۲]
مناطق پرخطر را نمیتوان به خوبی توسط هیچ شکاف زیستجغرافیایی یا محیطی شناختهشدهای تعریف کرد، به جز موش چندپستان، بهویژه گینه (مناطق کندیا، فارانا و نزرکوره)، لیبریا (عمدتاً در شهرستانهای لوفا، بونگ و نیمبا)، نیجریه (در حدود ۱۰ ایالت از ۳۶ ایالت) و سیرالئون (معمولاً از مناطق کنما و کایلاهون). در جمهوری آفریقای مرکزی، مالی، سنگال و دیگر کشورهای مجاور کمتر شایع است و در غنا و جمهوری دموکراتیک کنگو حتی کمتر شایع است. بنین اولین موارد تأییدشدهٔ خود را در سال ۲۰۱۴ داشت و توگو اولین موارد تأییدشدهٔ خود را در سال ۲۰۱۶ داشت.[۲۳]
تا سال ۲۰۱۳، گسترش لاسا در خارج از غرب آفریقا بسیار محدود بوده است. بیست تا سی مورد در اروپا توصیف شده است که ناشی از ورود از طریق افراد آلوده بوده است.[۲۲] این موارد یافتشده در خارج از غرب آفریقا مشخص شد که خطر مرگومیر بالایی دارند، زیرا به دلیل عدم آگاهی از خطر مرتبط با علائم، تأخیر در تشخیص و درمان وجود داشته است.[۲۲] موارد وارداتی به دلیل عدم انتقال انسان به انسان در محیطهای بیمارستانی، به همهگیریهای بزرگتر در خارج از آفریقا تبدیل نشدهاند. یک استثنا در سال ۲۰۰۳ رخ داد، هنگامی که یک کارمند مراقبتهای بهداشتی قبل از اینکه فرد علائم واضحی نشان دهد، آلوده شد.[۲۲]
در اکتبر ۲۰۲۴، یکی از ساکنان آیووا، ایالات متحده، پس از سفری به غرب آفریقا بر اثر تب لاسا درگذشت، همانطور که توسط وزارت بهداشت و خدمات انسانی آیووا گزارش شد.[۵۳] مقامات بهداشتی اعلام کردند که این فرد احتمالاً تب لاسا را—که از طریق تماس با مایعات بدن آلوده یا بهطور بالقوه با جوندگان در خارج از کشور قابل انتقال است—طبق راهنمایی مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری، در سفر خود به خارج از کشور مبتلا شده است.[۵۴]
نیجریه
شیوع ۲۰۱۸
| کشور | عفونتها | مرگها |
| نیجریه | ۲٬۱۲۱ | ۱۳۲ |
| لیبریا | ۱۰۸ | |
| سیرالئون | ۱۲۹ | ۱۲ |
| گینه | ۹۸ |
شیوع تب لاسا در نیجریه طی سال ۲۰۱۸ رخ داد و به ۱۸ ایالت از ایالتهای این کشور گسترش یافت؛ این بزرگترین شیوع ثبتشدهٔ لاسا بود.[۵۵][۵۶][۵۷] این شیوع عمدتاً نیجریه، لیبریا، سیرالئون و گینه را تحت تأثیر قرار داد و موارد از ژانویه ۲۰۱۸ گزارش شده بود.[۵۸][۵۹]
تا ۲۵ فوریه ۲۰۱۸، ۱۰۸۱ مورد مشکوک و ۹۰ مرگ گزارش شده بود؛ ۳۱۷ مورد از موارد و ۷۲ مرگ به عنوان لاسا تأیید شد که در مجموع به ۴۳۱ مورد گزارششده در سال ۲۰۱۸ افزایش یافت.[۶۰] در طول این شیوع، مجموعاً ۳٬۴۹۸ عفونت ثبت شد که منجر به ۱۷۱ مرگ گردید. نیجریه شدیدترین تأثیر را متحمل شد و بیش از نیمی از کل موارد و مرگها را به خود اختصاص داد. سازمان بهداشت جهانی (WHO) در ۲۷ مارس ۲۰۱۸ گزارش داد که ۱٬۰۸۱ مورد مشکوک و ۹۰ مرگ رخ داده است.[۶۱] این یکی از شدیدترین شیوعهای تب لاسا در منطقه در سالهای اخیر بود و بخش قابل توجهی از منابع جهانی واکنش اضطراری پزشکی را به تحلیل برد.[۶۲]
سازمانهای بهداشتی، از جمله پزشکان بدون مرز و WHO، با دولتهای ملی برای مهار شیوع از طریق کمپینهای آگاهیبخشی گسترده، پایش بهبودیافته و مداخلات پزشکی اضطراری همکاری کردند. در مجموع، ۲٫۱ میلیون نفر آموزش بهداشت پیشگیرانه دریافت کردند، در حالی که مراکز درمان اضطراری در سراسر مناطق آسیبدیده ایجاد شدند.[۶۳][۶۴]
نیجریه سختترین کشور آسیبدیده بود، با ۲٬۱۲۱ مورد و ۱۳۲ مرگ گزارششده. این شیوع ۱۸ ایالت از ۳۶ ایالتهای نیجریه را تحت تأثیر قرار داد و بیشترین موارد در ادو، اوندو و ابونیی ثبت شد. وزارت بهداشت نیجریه یک کمپین آگاهیبخشی گسترده راهاندازی کرد و تیمهای پزشکی را به مناطق آسیبدیده اعزام نمود. تدارکات اضطراری، از جمله ریباویرین (یک داروی ضدویروسی)، توزیع شد و مراکز درمانی در بیمارستانهای فدرال برای مدیریت موارد شدید راهاندازی گردید.[۶۵][۶۶]
شیوع ۲۰۱۹
![]() کشورهای تحت تأثیر این همهگیری | |
| مکان | |
|---|---|
| کشتهها | ۱٬۱۰۰ کشته |
مجموع موارد در نیجریه در سال ۲۰۱۹ برابر با ۸۱۰ مورد با ۱۶۷ مرگ بود که بالاترین نرخ مرگومیر موردی (۲۳٫۳٪) تا آن زمان بود.[۶۷][۶۸]
شیوع ۲۰۲۰
این همهگیری از هفتهٔ دوم ژانویه آغاز شد. تا هفتهٔ دهم، تعداد کل موارد به ۸۵۵ و مرگها به ۱۴۴ افزایش یافت که نرخ مرگومیر موردی ۱۶٫۸٪ بود.[۶۸]
شیوع ۲۰۲۱
در ۸ دسامبر ۲۰۲۱، مرکز کنترل بیماری نیجریه (NCDC) از مرگ دو نفر بر اثر تب لاسا مطلع شد.[۶۹]
شیوع ۲۰۲۲
این همهگیری شکل تازهای به خود گرفت، از ۳ تا ۳۰ ژانویه ۲۰۲۲، مجموعاً ۲۱۱ مورد تأییدشدهٔ آزمایشگاهی تب لاسا شامل ۴۰ مرگ (نسبت مرگومیر موردی: ۱۹٪) در ۱۴ ایالت از ۳۶ ایالت نیجریه و قلمرو پایتخت فدرال در سراسر کشور گزارش شد.[۷۰] در مجموع از ژانویه تا مارس، ۱۳۲ مرگ با نرخ مرگومیر موردی (CFR) ۱۹٫۱٪ گزارش شد که کمتر از CFR برای مدت مشابه در سال ۲۰۲۱ (۲۱٫۰٪) بود.[۷۱]
شیوع ۲۰۲۴
در اکتبر ۲۰۲۴، یکی از ساکنان آیووا، ایالات متحده، پس از سفر به غرب آفریقا بر اثر تب لاسا درگذشت که خطر گسترش بینالمللی را نشان میدهد.[۵۳][۷۲][۷۳]
شیوع ۲۰۲۵
نیجریه با یک شیوع شدید تب لاسا دستوپنجه نرم میکند و ۵۳۵ مورد تأییدشده و ۹۸ مرگ را در ۱۴ ایالت از ژانویه گزارش کرده است، با نرخ مرگومیر موردی ۱۸٫۳٪.[۷۴] این بیماری به بیماری که به بریتانیا سفر کرده بود سرایت کرد و تلاشهای ردیابی تماس را در هر دو کشور برانگیخت. مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری نیجریه (NCDC) یک توصیهٔ تجدیدشده صادر کرد و خواستار افزایش آگاهی و اقدامات پیشگیرانه شد.
شیوع ۲۰۲۶
طبق گزارش NCDC، ۹ ایالت حداقل یک مورد تب لاسا را در سال جاری ثبت کردهاند، با نرخ مرگومیر حداقل ۱۸٫۱٪.[۷۵]
لیبریا
تب لاسا در لیبریا بومی است. از ۱ ژانویه ۲۰۱۷ تا ۲۳ ژانویه ۲۰۱۸، ۹۱ مورد مشکوک از شش شهرستان گزارش شد: بونگ، گراند باسا، گراند کرو، لوفا، مارگیبی و نیمبا. سی و سه مورد از این موارد از طریق آزمایشگاهی تأیید شدند، شامل ۱۵ مرگ (نرخ مرگومیر موردی برای موارد تأییدشده = ۴۵٫۴٪).[۷۶]
لیبریا ۱۰۸ عفونت و ۹ مرگ مرتبط با شیوع ۲۰۱۸ نیجریه را ثبت کرد. این شیوع در شهرستانهای لوفا و نیمبا متمرکز بود، جایی که زیرساختهای مراقبتهای بهداشتی در حال حاضر به دلیل همهگیریهای گذشته شکننده بود. وزارت بهداشت لیبریا، با حمایت شرکای بینالمللی، کلینیکهای سیار مستقر کرد و کارکنان بهداشتی را برای بهبود تشخیص و مدیریت موارد آموزش داد.[۷۷]
در فوریه ۲۰۲۰، مجموعاً ۲۴ مورد تأییدشده با ۹ مرگ مرتبط از ۹ منطقهٔ بهداشتی در شش شهرستان گزارش شده است. شهرستانهای گراند باسا و بونگ ۲۰ مورد از موارد تأییدشده را تشکیل میدهند.[۷۸]
دیگر کشورها
سیرالئون ۱۲۹ عفونت، با ۱۲ مرگ، در سال ۲۰۱۸ گزارش کرد. این شیوع بهویژه در مناطق کنما و بو شدید بود، جایی که مقامات بهداشتی محلی با منابع محدود دستوپنجه نرم میکردند. مقامات بهداشت عمومی ابتکارات آگاهیبخشی جامعه را برای آموزش شهروندان در مورد شیوههای بهداشتی برای جلوگیری از گسترش بیشتر راهاندازی کردند.[۷۹]
گینه ۹۸ مورد و ۸ مرگ را تجربه کرد و آن را به یکی از کمترین کشورهای آسیبدیده در منطقه در سال ۲۰۱۸ تبدیل کرد. این شیوع عمدتاً به دلیل اقدامات مداخلهٔ زودهنگام، از جمله غربالگریهای دقیق مرزی و تیمهای واکنش سریع، مهار شد.[۸۰][۸۱]
تاریخچه
این بیماری در سال ۱۹۶۹ در نیجریه شناسایی شد.[۲۲] این بیماری به نام شهر لاسا، جایی که کشف شد، نامگذاری شده است.[۲۲]
اندکی پس از مستندسازی تب لاسا، یک پرستار، یک پزشک و یک تکنسین آزمایشگاه پس از ابتلا به آن جان باختند.[۸۲] یک متخصص برجسته در این بیماری، آنیرو کونته، نیز بر اثر این بیماری درگذشت.[۸۳]
تحقیقات
ویروس لاسا یکی از چندین ویروسی است که توسط WHO به عنوان یک علت احتمالی همهگیری آینده شناسایی شده است؛ بنابراین آنها آن را برای تحقیق و توسعه فوری برای توسعهٔ آزمایشهای تشخیصی جدید، واکسنها و داروها فهرست میکنند.[۸۴][۸۵]
در سال ۲۰۰۷، SIGA Technologies، یک دارو را در خوکچه هندی مبتلا به تب لاسا مطالعه کرد.[۸۶] کار بر روی یک واکسن ادامه دارد و رویکردهای متعددی نتایج مثبتی را در آزمایشهای حیوانی نشان میدهند.[۸۷] یک چالش، فقدان یک مدل حیوانی ایدهآل برای تحقیق در مورد تب لاسا است.[۸۸]
منابع
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 "Lassa fever". WHO. March 2016. Archived from the original on 1 November 2016. Retrieved 2 November 2016.
- 1 2 3 4 5 Ogbu O, Ajuluchukwu E, Uneke CJ (2007). "Lassa fever in West African sub-region: an overview". Journal of Vector Borne Diseases. 44 (1): 1–11. PMID 17378212.
Lassa fever is endemic in West Africa.
- 1 2 "Lassa fever". www.who.int (in English). Archived from the original on 22 November 2020. Retrieved 2022-04-29.
- ↑ "Lassa Fever". CDC (in American English). 2019-03-04. Archived from the original on 22 April 2022. Retrieved 2022-04-29.
- ↑ Asogun, Danny A; Günther, Stephan; Akpede, George O; Ihekweazu, Chikwe; Zumla, Alimuddin (December 2019). "Lassa fever: epidemiology, clinical features, diagnosis, management and prevention" (PDF). Infectious Disease Clinics. 33 (4): 933–951. doi:10.1016/j.idc.2019.08.002. PMID 31668199. S2CID 204969863. Archived (PDF) from the original on 28 April 2023. Retrieved 28 April 2023.
- ↑ Yun, N. E.; Walker, D. H. (2012). "Pathogenesis of Lassa Fever". Viruses. 4 (12): 2031–2048. doi:10.3390/v4102031. PMC 3497040. PMID 23202452.
- 1 2 3 Eberhardt, KA; Mischlinger, J; Jordan, S; Groger, M; Günther, S; Ramharter, M (October 2019). "Ribavirin for the treatment of Lassa fever: A systematic review and meta-analysis". International Journal of Infectious Diseases. 87: 15–20. doi:10.1016/j.ijid.2019.07.015. PMID 31357056.
- ↑ Salam, Alex; Cheng, Vincent; Edwards, Tansy; Olliaro, Piero; Sterne, Jonathan; Horby, Peter (July 2021). "Time to reconsider the role of ribavirin in Lassa fever". PLOS Neglected Tropical Diseases. 15 (7) e0009522. doi:10.1371/journal.pntd.0009522. PMC 8266111. PMID 34237063.
- ↑ Frame JD, Baldwin JM, Gocke DJ, Troup JM (1 July 1970). "Lassa fever, a new virus disease of man from West Africa. I. Clinical description and pathological findings". Am. J. Trop. Med. Hyg. 19 (4): 670–6. doi:10.4269/ajtmh.1970.19.670. PMID 4246571.
- 1 2 Houlihan, Catherine; Behrens, Ron (12 July 2017). "Lassa fever". BMJ. 358 j2986. doi:10.1136/bmj.j2986. PMID 28701331. S2CID 206916006.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 "About Lassa Fever". CDC (in American English). 31 January 2025. Retrieved 7 February 2025.
- ↑ "Disease information on Lassa fever". www.ecdc.europa.eu (in English). European Centre for Disease Prevention and Control. 11 February 2026. Archived from the original on 12 November 2025. Retrieved 22 May 2026.
- ↑ McCormick JB, King IJ, Webb PA, Johnson KM, O'Sullivan R, Smith ES, Trippel S, Tong TC (March 1987). "A Case-Control Study of the Clinical Diagnosis and Course of Lassa Fever". The Journal of Infectious Diseases. 155 (3): 445–455. doi:10.1093/infdis/155.3.445. PMID 3805772.
- 1 2 3 David Greenky; Barbara Knust; Eric J. Dziuban (2018). "What Pediatricians Should Know About Lassa Virus". JAMA Pediatrics. 172 (5): 407–408. doi:10.1001/jamapediatrics.2017.5223. PMC 5970952. PMID 29507948.
- 1 2 3 4 5 Peterson, A. Townsend; Moses, Lina M.; Bausch, Daniel G. (2014-08-08). "Mapping Transmission Risk of Lassa Fever in West Africa: The Importance of Quality Control, Sampling Bias, and Error Weighting". PLOS ONE. 9 (8) e100711. Bibcode:2014PLoSO...9j0711P. doi:10.1371/journal.pone.0100711. ISSN 1932-6203. PMC 4126660. PMID 25105746.
- ↑ Bowen, M. D.; Rollin, P. E.; Ksiazek, T. G.; Hustad, H. L.; Bausch, D. G.; Demby, A. H.; Bajani, M. D.; Peters, C. J.; Nichol, S. T. (August 2000). "Genetic diversity among Lassa virus strains". Journal of Virology. 74 (15): 6992–7004. doi:10.1128/jvi.74.15.6992-7004.2000. ISSN 0022-538X. PMC 112216. PMID 10888638.
- 1 2 Wiley, Michael R.; Fakoli, Lawrence; Letizia, Andrew G.; Welch, Stephen R.; Ladner, Jason T.; Prieto, Karla; Reyes, Daniel; Espy, Nicole; Chitty, Joseph A.; Pratt, Catherine B.; Di Paola, Nicholas; Taweh, Fahn; Williams, Desmond; Saindon, Jon; Davis, William G. (December 2019). "Lassa virus circulating in Liberia: a retrospective genomic characterisation". The Lancet. Infectious Diseases. 19 (12): 1371–1378. doi:10.1016/S1473-3099(19)30486-4. ISSN 1474-4457. PMID 31588039.
- ↑ Whitmer, Shannon L. M.; Strecker, Thomas; Cadar, Daniel; Dienes, Hans-Peter; Faber, Kelly; Patel, Ketan; Brown, Shelley M.; Davis, William G.; Klena, John D.; Rollin, Pierre E.; Schmidt-Chanasit, Jonas; Fichet-Calvet, Elisabeth; Noack, Bernd; Emmerich, Petra; Rieger, Toni (March 2018). "New Lineage of Lassa Virus, Togo, 2016". Emerging Infectious Diseases. 24 (3): 599–602. doi:10.3201/eid2403.171905. ISSN 1080-6059. PMC 5823357. PMID 29460758.
- ↑ Mateo, Mathieu; Hortion, Jimmy; Perthame, Emeline; Picard, Caroline; Reynard, Stéphanie; Journeaux, Alexandra; Germain, Clara; Carnec, Xavier; Baillet, Nicolas; Borges-Cardoso, Virginie; Pietrosemoli, Natalia; Vallve, Audrey; Barron, Stéphane; Jourjon, Ophélie; Lacroix, Orianne (December 2022). "Pathogenesis of recent Lassa virus isolates from lineages II and VII in cynomolgus monkeys". Virulence. 13 (1): 654–669. doi:10.1080/21505594.2022.2060170. ISSN 2150-5608. PMC 9037461. PMID 35437094.
- 1 2 3 4 Richmond, J. K.; Baglole, D. J. (2003). "Lassa fever: Epidemiology, clinical features, and social consequences". BMJ. 327 (7426): 1271–1275. doi:10.1136/bmj.327.7426.1271. PMC 286250. PMID 14644972.
- 1 2 Werner, Dietrich, ed. (2004). Biological Resources and Migration. Springer. p. 363. ISBN 978-3-540-21470-0.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Goeijenbier, Marco; Wagenaar, Jiri; Goris, Marga; Martina, Byron; Henttonen, Heikki; Vaheri, Antti; Reusken, Chantal; Hartskeerl, Rudy; Osterhaus, Albert; Van Gorp, Eric (7 June 2012). "Rodent-borne hemorrhagic fevers: under-recognized, widely spread and preventable – epidemiology, diagnostics and treatment". Critical Reviews in Microbiology. 39 (1): 26–42. doi:10.3109/1040841X.2012.686481. PMID 22670688. S2CID 31217913.
- 1 2 "Lassa fever: origins, reservoirs, transmission and guidelines". Public Health England. 5 September 2014. Archived from the original on 2 February 2016. Retrieved 1 April 2016.
- ↑ "Lassa fever". Media Centre Fact Sheet No 179. World Health Organization. Archived from the original on 5 June 2015. Retrieved 26 May 2015.
- ↑ Dongo, A. E.; Kesieme, E. B.; Iyamu, C. E.; Okokhere, P. O.; Akhuemokhan, O. C.; Akpede, G. O. (2013). "Lassa fever presenting as acute abdomen: a case series". Virology Journal. 10: 124. doi:10.1186/1743-422X-10-123. PMC 3639802. PMID 23597024.
- ↑ Asogun, D. A.; Adomeh, D. I.; Ehimuan, J.; Odia, I.; Hass, M.; Gabriel, M.; Olschläger, S.; Becker-Ziaja, B.; Folarin, O.; Phelan, E.; Ehiane, P. E.; Ifeh, V. E.; Uyigue, E. A.; Oladapo, Y. T.; Muoebonam, E. B.; Osunde, O.; Dongo, A.; Okokhere, P. O.; Okogbenin, S. A.; Momoh, M.; Alikah, S. O.; Akhuemokhan, O. C.; Imomeh, P.; Odike, M. A.; Gire, S.; Andersen, K.; Sabeti, P. C.; Happi, C. T.; Akpede, G. O.; Günther, S. (2012). Bausch, Daniel G (ed.). "Molecular Diagnostics for Lassa Fever at Irrua Specialist Teaching Hospital, Nigeria: Lessons Learnt from Two Years of Laboratory Operation". PLOS Neglected Tropical Diseases. 6 (9) e1839. doi:10.1371/journal.pntd.0001839. PMC 3459880. PMID 23029594.
- ↑ Günther, S.; Weisner, B.; Roth, A.; Grewing, T.; Asper, M.; Drosten, C.; Emmerich, P.; Petersen, J.; Wilczek, M.; Schmitz, H. (2001). "Lassa Fever Encephalopathy: Lassa Virus in Cerebrospinal Fluid but Not in Serum". The Journal of Infectious Diseases. 184 (3): 345–349. doi:10.1086/322033. PMID 11443561.
- ↑ Ogbu O, Ajuluchukwu E, Uneke CJ (March 2007). "Lassa fever in West African sub-region: an overview". J Vector Borne Dis. 44 (1): 1–11. PMID 17378212.
- ↑ Weber DJ, Rutala WA, Fischer WA, Kanamori H, Sickbert-Bennett EE (May 2016). "Emerging infectious diseases: Focus on infection control issues for novel coronaviruses (Severe Acute Respiratory Syndrome-CoV and Middle East Respiratory Syndrome-CoV), hemorrhagic fever viruses (Lassa and Ebola), and highly pathogenic avian influenza viruses, A(H5N1) and A(H7N9)". Am J Infect Control. 44 (5 Suppl): e91–e100. doi:10.1016/j.ajic.2015.11.018. PMC 7132650. PMID 27131142.
- ↑ "Driving and Public Health". Public Health. Oxford University Press. 2021-11-23. doi:10.1093/obo/9780199756797-0211. ISBN 978-0-19-975679-7. Retrieved 2022-04-23.
- ↑ Brasel, Trevor; Brangel, Polina; Adetifa, Ifedayo; Baize, Sylvain; Benkeser, David; Bertoletti, Antonio; Bukreyev, Alexander; Charlton, Sue; Cramer, Jakob; Cross, Robert W.; Davenport, Miles P.; Emperador, Devy; Formenty, Pierre; Follmann, Dean; Garry, Robert F. (2026-05-04). "Searching for immune correlates in Lassa vaccine development – workshop report". npj Vaccines (in English). 11 (1): 95. doi:10.1038/s41541-026-01452-6. ISSN 2059-0105.
- ↑ Preston, Richard (2002). The demon in the freezer: a true story. New York: Random House. ISBN 978-0-375-50856-1.
- ↑ Geisbert TW; Jones S; Fritz EA; Shurtleff, Amy C.; Geisbert, Joan B.; Liebscher, Ryan; Grolla, Allen; Ströher, Ute; Fernando, Lisa (2005). "Development of a New Vaccine for the Prevention of Lassa Fever". PLOS Med. 2 (6): e183. doi:10.1371/journal.pmed.0020183. PMC 1160587. PMID 15971954.
- ↑ Salam, Alex P.; Duvignaud, Alexandre; Jaspard, Marie; Malvy, Denis; Carroll, Miles; Tarning, Joel; Olliaro, Piero L.; Horby, Peter W. (2022-03-30). "Ribavirin for treating Lassa fever: A systematic review of pre-clinical studies and implications for human dosing". PLOS Neglected Tropical Diseases (in English). 16 (3) e0010289. doi:10.1371/journal.pntd.0010289. ISSN 1935-2735. PMC 9000057. PMID 35353804.
- ↑ Adewuyi, G. M.; Fowotade, A.; Adewuyi, B. T. (2009). "Lassa Fever: Another Infectious Menace". African Journal of Clinical and Experimental Microbiology (in English). 10 (3). doi:10.4314/ajcem.v10i3.43407. ISSN 1595-689X. Archived from the original on 28 April 2023. Retrieved 28 April 2023.
- ↑ Baize, Sylvain; Pannetier, Delphine; Faure, Caroline; Marianneau, Philippe; Marendat, Ingrid; Georges-Courbot, Marie-Claude; Deubel, Vincent (2006-04-01). "Role of interferons in the control of Lassa virus replication in human dendritic cells and macrophages". Microbes and Infection (in English). 8 (5): 1194–1202. doi:10.1016/j.micinf.2006.02.002. ISSN 1286-4579. PMID 16621649.
- ↑ Witwit, Haydar; Betancourt, Carlos Alberto; Cubitt, Beatrice; Khafaji, Roaa; Kowalski, Heinrich; Jackson, Nathaniel; Ye, Chengjin; Martinez-Sobrido, Luis; de la Torre, Juan C. (2024-08-26). "Cellular N-Myristoyl Transferases Are Required for Mammarenavirus Multiplication". Viruses (in English). 16 (9): 1362. doi:10.3390/v16091362. ISSN 1999-4915. PMC 11436053. PMID 39339839.
- ↑ Oestereich, L; Rieger, T; Lüdtke, A; Ruibal, P; Wurr, S; Pallasch, E; Bockholt, S; Krasemann, S; Muñoz-Fontela, C; Günther, S (15 March 2016). "Efficacy of Favipiravir Alone and in Combination With Ribavirin in a Lethal, Immunocompetent Mouse Model of Lassa Fever". The Journal of Infectious Diseases. 213 (6): 934–8. doi:10.1093/infdis/jiv522. PMC 4760419. PMID 26531247.
- ↑ Safronetz, David; Rosenke, Kyle; Westover, Jonna B.; Martellaro, Cynthia; Okumura, Atsushi; Furuta, Yousuke; Geisbert, Joan; Saturday, Greg; Komeno, Takashi; Geisbert, Thomas W.; Feldmann, Heinz; Gowen, Brian B. (12 October 2015). "The broad-spectrum antiviral favipiravir protects guinea pigs from lethal Lassa virus infection post-disease onset". Scientific Reports. 5 (1) 14775. Bibcode:2015NatSR...514775S. doi:10.1038/srep14775. PMC 4600983. PMID 26456301.
- ↑ Rosenke, K; Feldmann, H; Westover, JB; Hanley, PW; Martellaro, C; Feldmann, F; Saturday, G; Lovaglio, J; Scott, DP; Furuta, Y; Komeno, T; Gowen, BB; Safronetz, D (September 2018). "Use of Favipiravir to Treat Lassa Virus Infection in Macaques". Emerging Infectious Diseases. 24 (9): 1696–1699. doi:10.3201/eid2409.180233. PMC 6106425. PMID 29882740.
- ↑ Raabe, Vanessa N; Kann, Gerrit; Ribner, Bruce S; Morales, Andres; Varkey, Jay B; Mehta, Aneesh K; Lyon, G Marshall; Vanairsdale, Sharon (1 September 2017). "Favipiravir and Ribavirin Treatment of Epidemiologically Linked Cases of Lassa Fever". Clinical Infectious Diseases. 65 (5): 855–859. doi:10.1093/cid/cix406. PMC 5682919. PMID 29017278.
- ↑ Lingas, Guillaume; Rosenke, Kyle; Safronetz, David; Guedj, Jérémie (7 January 2021). "Lassa viral dynamics in non-human primates treated with favipiravir or ribavirin". PLOS Computational Biology. 17 (1) e1008535. Bibcode:2021PLSCB..17E8535L. doi:10.1371/journal.pcbi.1008535. PMC 7817048. PMID 33411731.
- ↑ Price ME, Fisher-Hoch SP, Craven RB, McCormick JB (September 1988). "A prospective study of maternal and fetal outcome in acute Lassa fever infection during pregnancy". BMJ. 297 (6648): 584–7. doi:10.1136/bmj.297.6648.584. PMC 1834487. PMID 3139220.
- ↑ Samuel, Daso. "Lassa fever... What you need to know" (PDF). Archived (PDF) from the original on 25 June 2017. Retrieved 1 February 2017.
- ↑ OKOGBENIN, SYLVANUS. "CLINICAL FEATURES AND MANAGEMENT OF LASSA FEVER" (PDF). World Health Organization: 34. Archived (PDF) from the original on 13 March 2024. Retrieved 13 March 2024.
- ↑ Centers for Disease Control and Prevention, "Lassa Fever, Signs and Symptoms" بایگانیشده در ۹ ژوئیه ۲۰۱۷ توسط Wayback Machine
- ↑ Emond, R. T.; Bannister, B.; Lloyd, G.; Southee, T. J.; Bowen, E. T. (1982). "A case of Lassa fever: Clinical and virological findings". British Medical Journal (Clinical Research Ed.). 285 (6347): 1001–1002. doi:10.1136/bmj.285.6347.1001. PMC 1500383. PMID 6812716.
- ↑ "Lassa fever". World Health Organization (in British English). Archived from the original on 1 November 2016. Retrieved 2017-09-11.
- ↑ McCormick, J. B.; King, I. J.; Webb, P. A.; Scribner, C. L.; Craven, R. B.; Johnson, K. M.; Elliott, L. H.; Belmont-Williams, R. (1986-01-02). "Lassa fever. Effective therapy with ribavirin". The New England Journal of Medicine. 314 (1): 20–26. doi:10.1056/NEJM198601023140104. ISSN 0028-4793. PMID 3940312.
- ↑ "Outbreak Distribution Map of Lassa Fever". www.cdc.gov (in American English). CDC. 2019-03-04. Retrieved 2019-04-27.
- ↑ Owoseye, Ayodamola (2020-03-11). "Lassa Fever: Nigeria's death toll reaches 144". Premium Times (in British English). Archived from the original on 12 March 2020. Retrieved 2020-03-13.
- ↑ "Lassa fever". www.who.int (in English). Retrieved 2025-03-09.
- 1 2 Branswell, Helen (2024-10-28). "U.S. death from Lassa fever, an Ebola-like virus, is reported in Iowa". STAT (in American English). Retrieved 2024-10-29.
- ↑ CDC (2024-10-28). "Lassa Fever Suspected in Death of U.S. Traveler Returning from West Africa". CDC Newsroom (in American English). Retrieved 2024-10-29.
- ↑ Maxmen, Amy (15 March 2018). "Deadly Lassa-fever outbreak tests Nigeria's revamped health agency". Nature (in English). 555 (7697): 421–422. Bibcode:2018Natur.555..421M. doi:10.1038/d41586-018-03171-y. PMID 29565399.
- ↑ "On the frontlines of the fight against Lassa fever in Nigeria". World Health Organization. March 2018. Archived from the original on 18 March 2018.
- ↑ Beaubien, Jason (19 March 2018). "Nigeria Faces Mystifying Spike in Deadly Lassa Fever". NPR (in English). Archived from the original on 19 March 2018. Retrieved 18 June 2019.
- ↑ Balogun, Oluwafemi O.; Akande, Oluwatosin W.; Hamer, Davidson H. (2020-11-23). "Lassa Fever: An Evolving Emergency in West Africa". The American Journal of Tropical Medicine and Hygiene. 104 (2): 466–473. doi:10.4269/ajtmh.20-0487. ISSN 1476-1645. PMC 7866331. PMID 33236712.
- ↑ "Lassa Fever – Nigeria". www.who.int (in English). Retrieved 2025-03-21.
- ↑ "Lassa Fever – Nigeria". World Health Organization. 1 March 2018. Archived from the original on 1 March 2018.
- ↑ "Lassa Fever". World Health Organization African Region (in English). 2025-03-20. Retrieved 2025-03-21.
- ↑ CDC (2025-01-31). "About Lassa Fever". Lassa Fever (in American English). Retrieved 2025-03-21.
- ↑ "Meeting of the Lassa Fever Coalition Governing Entity (LGE)". West African Health Organization. Retrieved 2025-03-21.
- ↑ Aloke, Chinyere; Obasi, Nwogo Ajuka; Aja, Patrick Maduabuchi; Emelike, Chinedum Uche; Egwu, Chinedu Ogbonnia; Jeje, Olamide; Edeogu, Chuks Oswald; Onisuru, Olalekan Olugbenga; Orji, Obasi Uche; Achilonu, Ikechukwu (2023-01-03). "Combating Lassa Fever in West African Sub-Region: Progress, Challenges, and Future Perspectives". Viruses. 15 (1): 146. doi:10.3390/v15010146. ISSN 1999-4915. PMC 9864412. PMID 36680186.
- ↑ "Nigeria: spread of Lassa fever, by status 2023 | Statista". Statista (in English). Archived from the original on 7 August 2024. Retrieved 2025-03-21.
- ↑ "Lassa Fever - Nigeria". www.who.int (in English). Retrieved 2025-03-21.
- ↑ Edward-Ekpu, Uwagbale (8 March 2020). "Nigeria is already dealing with a deadlier viral outbreak than the coronavirus epidemic". Quartz Africa (in English). Archived from the original on 13 March 2020. Retrieved 2020-03-13.
- 1 2 "Lassa fever situation report" (PDF). Nigeria Centre for Disease Control. March 2020. Archived from the original (PDF) on 9 April 2020. Retrieved 13 March 2020.
- ↑ "Nigeria Centre for Disease Control". ncdc.gov.ng. Archived from the original on 15 April 2022. Retrieved 2022-04-23.
- ↑ "Lassa Fever - Nigeria". www.who.int (in English). Archived from the original on 16 February 2022. Retrieved 2022-04-23.
- ↑ "NCDC Lassa fever Situation Report Epi Week 13: 28 March - 3 April, 2022 - Nigeria". ReliefWeb (in English). 17 April 2022. Archived from the original on 23 April 2022. Retrieved 2022-04-23.
- ↑ CDC (2024-10-28). "Lassa Fever Suspected in Death of U.S. Traveler Returning from West Africa". CDC Newsroom (in American English). Retrieved 2024-10-29.
- ↑ ProLife HC (2024-10-29). "Lassa Fever Death in Iowa After West African Travel". Retrieved 2024-10-29.
- ↑ Anyaogu, Isaac (March 11, 2025). "Nigeria steps up fight against Lassa fever outbreak after 98 deaths this year". Reuters. Retrieved 3 April 2025.
- ↑ "Nigeria Centre for Disease Control and Prevention". ncdc.gov.ng. Retrieved 2026-02-08.
- ↑ "WHO | Lassa Fever – Liberia". WHO. Archived from the original on 22 February 2018. Retrieved 2020-03-13.
- ↑ "Lassa Fever – Liberia". www.who.int (in English). Retrieved 2025-03-21.
- ↑ "Liberia reports increase in Lassa fever". Outbreak News Today (in American English). 2020-02-04. Archived from the original on 5 March 2020. Retrieved 2020-03-13.
- ↑ "Lassa Fever – The Netherlands (ex –Sierra Leone)". www.who.int (in English). Retrieved 2025-03-21.
- ↑ "Lassa fever - Guinea". www.who.int (in English). Retrieved 2025-03-22.
- ↑ Keïta, Mory; Kizerbo, Georges Alfred; Subissi, Lorenzo; Traoré, Fodé Amara; Doré, Ahmadou; Camara, Mohamed Fode; Barry, Ahmadou; Pallawo, Raymond; Baldé, Mamadou Oury; Magassouba, Nfaly; Djingarey, Mamoudou Harouna; Fall, Ibrahima Socé (2019-07-10). "Investigation of a cross-border case of Lassa fever in West Africa". BMC Infectious Diseases. 19 (1): 606. doi:10.1186/s12879-019-4240-8. ISSN 1471-2334. PMC 6621975. PMID 31291900.
- ↑ "Medicine: The Killer from Lassa". TIME. 23 February 1970. Retrieved 18 May 2026.
- ↑ Mellor, N. (1 May 2004). "Aniru Conteh". BMJ. 328 (7447): 1078.1. doi:10.1136/bmj.328.7447.1078. PMC 403863.
- ↑ Kieny, Marie-Paule. "After Ebola, a Blueprint Emerges to Jump-Start R&D". Scientific American Blog Network. Archived from the original on 20 December 2016. Retrieved 13 December 2016.
- ↑ "LIST OF PATHOGENS". World Health Organization. Archived from the original on 20 December 2016. Retrieved 13 December 2016.
- ↑ "SIGA Technologies says passes first hurdle with lassa fever..." Reuters (in English). 2007-05-15. Archived from the original on 1 May 2019. Retrieved 2019-05-01.
- ↑ "WHO Target Product Profiles for Lassa virus Vaccine" (PDF). World Health Organization. April 2017. Archived (PDF) from the original on 28 August 2021. Retrieved 11 September 2017.
- ↑ Brasel, Trevor; Brangel, Polina; Adetifa, Ifedayo; Baize, Sylvain; Benkeser, David; Bertoletti, Antonio; Bukreyev, Alexander; Charlton, Sue; Cramer, Jakob; Cross, Robert W.; Davenport, Miles P.; Emperador, Devy; Formenty, Pierre; Follmann, Dean; Garry, Robert F. (2026-05-04). "Searching for immune correlates in Lassa vaccine development – workshop report". npj Vaccines (in English). 11 (1): 95. doi:10.1038/s41541-026-01452-6. ISSN 2059-0105.
برای مطالعهٔ بیشتر
- Echioya, Deborah U.; Hass, Meike; Olshlager, Stephan; Becker-Ziaja, Beate; Chukwu, Christian O. Onyebuchi; Coker, Jide; Nasidi, Abdulsalam; Ogugua, Osi-Ogdu; Gunther, Stephan; Omilabu, Sunday A. (2010). "Lassa Fever, Nigeria, 2005-2008". Emerging Infectious Diseases. 6. 16 (6): 1040–41. doi:10.3201/eid1606.100080. PMC 3086228. PMID 20507773.
- Branco, Luis M.; Grove, Jessica N.; Boisen, Matt L.; Shaffer, Jeffrey G.; Goba, Augustine; Fullah, Mohammed; Momoh, Mambu; Grant, Donald S.; Garry, Robert F. (4 October 2011). "Emerging Trends in Lassa Fever: Redefining the Role of Immunoglobulin M and Inflammation in Diagnosing Acute Infection". Virology Journal. 8: 478. doi:10.1186/1743-422x-8-478. PMC 3223505. PMID 22023795.
- بیماریهای گرمسیری
- بیماریهای منتقلشونده جوندگان
- تبهای خونروی
- جنگافزارهای بیولوژیک
- عفونتهای پوستی ویروسی

