تحلیل شنکری

یک «ساختار بنیادین» و حداقلی از «تحلیل شنکری»: یک خط ملودیک درجهٔ 3 گام درجهٔ 2 گام درجهٔ 1 گام در بالا که با همراهی آرپژ در بخش باس پشتیبانی می‌شود.

تحلیل شنکری (انگلیسی: Schenkerian analysis) روشی برای تحلیل موسیقی تونال بر اساس نظریه‌های هاینریش شنکر (۱۸۶۸–۱۹۳۵) است. هدف این روش، نشان دادن انسجام ارگانیک یک اثر موسیقی از طریق تبیین چگونگی ارتباط میان «پیش‌زمینه» (تمامی نت‌های موجود در پارتیتور) و یک شرح عمیق و انتزاعی به نام «ساختار بنیادین»[الف] است. این ساختار بنیادین برای هر اثر تونال تقریباً یکسان است، اما «تحلیل شنکری» نشان می‌دهد که چگونه در هر موردِ خاص، آن ساختار در سطح «پیش‌زمینه»[ب] به اثری منحصر‌به‌فرد بسط می‌یابد. یکی از مفاهیم نظری و کلیدی در این روش، «فضای تونال» است. فواصل میان نت‌های آکورد سه‌صدایی تونیک در لایۀ پس‌زمینه، فضایی تونال را شکل می‌دهند که با نت‌های گذری و همسایه پر می‌شود؛ این فرایند، آکوردهای سه‌صدایی و فضاهای تونال جدیدی پدید می‌آورد که تا رسیدن به «سطحِ» اثر (پارتیتور)، امکان بسط و گسترش بیشتر را فراهم می‌کنند.

شرح

در این تحلیل از نوعی نظام نشانه‌گذاری نمادین و تخصصی موسیقی استفاده می‌شود. اگرچه شنکر خودش معمولاً تحلیل‌هایش را با رویکردی زایشی (از ساختار بنیادین به سمت پارتیتور) ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد که اثر چگونه از ساختار بنیادین نشأت گرفته است، اما در عمل، تحلیل شنکری اغلب رویکردی کاهشی دارد؛ بدین معنا که از پارتیتور آغاز شده و نشان می‌دهد چگونه می‌توان آن را به ساختار بنیادینش تقلیل داد. نمودار ساختار بنیادین فاقد ریتم است، درست مانند تمرین «کانتوس فیرموس» (ملودی پایه) در کنترپوان سخت‌گیرانه. حتی در سطوح میانیِ تقلیل نیز، علائم ریتمیک (مانند سرِ نت‌های توخالی و توپر، خطوط اتصال و پرچم‌ها) نه بیانگر ریتم، بلکه نشان‌دهندهٔ روابط سلسله‌مراتبی میان رویدادهای صوتی (ارتفاع‌های صوتی) هستند.

تحلیل شنکری روشی انتزاعی، پیچیده و دشوار است که همواره توسط خودِ شنکر هم به شکلی شفاف بیان نشده و همیشه نیز به وضوح درک نشده است. هدف اصلی آن آشکار ساختن انسجام درونی اثر است؛ انسجامی که در نهایت ریشه در ماهیت تونال آن اثر دارد. از برخی جهات، تحلیل شنکری می‌تواند بازتاب‌دهندهٔ ادراک‌ها و شهودهای تحلیل‌گر باشد.[۱]

نت‌نویسی تحلیل شنکری: تقلیل ریتمیکِ میزان‌های نخستینِ اتود شماره ۱ شوپن، اپوس ۱۰،

یادداشت

  1. ↑ Ursatz
  2. ↑ Hintergrund

یادکرد

  1. ↑ Robert Snarrenberg, Schenker's Interpretive Practice, Cambridge Studies in Music Theory and Analysis 11, 1997.

منابع

  • Beach, David, ed. (1983). Aspects of Schenkerian Theory. New Haven: Yale University Press. ISBN 9780300028003.
  • Berry, David Carson (2003). "Hans Weisse and the Dawn of American Schenkerism". Journal of Musicology. 20 (1): 104–156. doi:10.1525/jm.2003.20.1.104.
  • Schenker, Heinrich (1908) [1904]. Ein Beitrag zur Ornamentik, als Einführung zu Ph. Em. Bachs Klavierwerken, mitumfassend auch die Ornamentik Haydns, Mozarts und Beethoven etc (in German). Vienna: Universal Edition.
  • Schenker, Heinrich (1906). Harmonielehre [Harmony] (in German). Stuttgart, Berlin: J. G. Cotta.
  • Schenker, Heinrich (1954) [1906]. Oswald Jonas (ed.). Harmony. Translated by Elisabeth Mann Borgese. Annotated by Oswald Jonas. Chicago: University of Chicago Press. ISBN 0-226-73734-9. OCLC 280916. {{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک)
  • Schenker, Heinrich (1910). Kontrapunkt [Counterpoint] (in German). Vol. I. Stuttgart, Berlin: J. G. Cotta.
  • Schenker, Heinrich (1922). Kontrapunkt [Counterpoint] (in German). Vol. II. Vienna, Leipzig: Universal Edition.
  • Schenker, Heinrich (1989) [1910, 1922]. Counterpoint. Translated by John Rothgeb; Jürgen Thym. New York, London: Schirmer Books. ISBN 0-02-873220-0.
  • Schenker, Heinrich (1921–1924). Der Tonwille (in German). Vol. 1–10. Vienna: Tonwille Verlag.
  • Schenker, Heinrich (2004) [1921–1924]. William Drabkin (ed.). Der Tonwille. Vol. 1–10. Translated by Ian Bent e.a. Oxford etc.: Oxford University Press.
  • Schenker, Heinrich (1925–1930). Das Meisterwerk in der Musik (in German). Vol. 1–3. Münich: Drei Masken Verlag.
  • Schenker, Heinrich (1995–1997) [1925–1930]. William Drabkin (ed.). The Masterwork in Music. Vol. 1–3. Translated by Ian Bent e.a. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Schenker, Heinrich (1956) [1935]. Oswald Jonas (ed.). Der freie Satz (in German). Vienna: Universal Edition.
  • Schenker, Heinrich (1979) [1956]. Oswald Jonas (ed.). Free Composition. Translated by Ernst Oster. New York, London: Longman.

پیوند به بیرون