ترک تابعیت

ترک تابعیت (به انگلیسی: Renunciation of citizenship)، از دست دادن داوطلبانه تابعیت است. این برعکسِ اعطای تابعیت است که در آن شخص داوطلبانه تابعیت را به دست می‌آورد. این با سلب تابعیت، که در آن شهروندی توسط دولت لغو می‌شود، متفاوت است.

شیوه‌های تاریخی

دکترین حقوق عرفی مبنی بر وفاداری دائمی، حق فرد را برای انصراف از تعهدات خود در قبال حاکمیت سلب می‌کرد. پیوندهای سوژه بودن در اصل هم منحصر به فرد و هم تغییرناپذیر تصور می‌شدند. این شیوه‌ها به طرق مختلف تا اواخر قرن نوزدهم ادامه یافت.

امتناع بسیاری از ایالت‌ها از به رسمیت شناختن مهاجران، برای ایالات متحده که جمعیت مهاجر زیادی داشت، مشکل‌ساز شد. جنگ ۱۸۱۲ تا حدودی ناشی از تحمیل شهروندان آمریکایی متولد بریتانیا به نیروی دریایی سلطنتی بود. مهاجران به ایالات متحده گاهی هنگام بازدید از کشورهای خود، به تعهدات شهروندی خارجی خود پایبند بودند. در پاسخ، دولت ایالات متحده قانون اخراج از کشور سال ۱۸۶۸ را تصویب کرد و معاهدات مختلفی، از جمله معاهدات بنکرافت، را منعقد کرد که حق ترک شهروندی را به رسمیت می‌شناخت.

در حقوق مدرن

ترک تابعیت به ویژه در موارد تابعیت چندگانه اهمیت دارد، زیرا تابعیت‌های اضافی ممکن است به‌طور خودکار کسب شوند و ممکن است نامطلوب باشند. بسیاری از کشورها سیاست‌های عمل‌گرایانه‌ای دارند که ماهیت اغلب خودسرانهٔ ادعاهای شهروندی سایر کشورها را به رسمیت می‌شناسند و پیامدهای منفی، مانند از دست دادن مجوز امنیتی، را عمدتاً می‌توان فقط برای اعمال فعال شهروندی خارجی، به‌عنوان مثال با اخذ گذرنامه خارجی، انتظار داشت. مردم برخی کشورها برای اجتناب از خدمت سربازی اجباری، تابعیت خود را لغو می‌کنند. با این حال، برخی افراد ممکن است بخواهند حتی از تعهدات صرفاً نظری و ظاهر وفاداری دوگانه که شهروندی دیگر به آن اشاره دارد، رها باشند. حتی در کشورهایی که تابعیت دوگانه را مجاز می‌دانند، مانند استرالیا، جامائیکا و پاکستان، قوانین انتخاباتی ایجاب می‌کند که سیاستمداران تحت هیچ تعهدی به وفاداری به هیچ کشور خارجی نباشند، و بنابراین وقتی مشخص می‌شود که سیاستمداران چنین قوانینی را نقض می‌کنند، در پاسخ به جنجال عمومی، از سمت خود کناره‌گیری کرده و تابعیت‌های دیگر خود را لغو می‌کنند. مثال دیگر می‌تواند پناهندگان سیاسی باشند که مایلند از وفاداری به کشوری که از آن فرار کرده‌اند، دست بکشند.

نمونه ترک تابعیت از ایالات متحده آمریکا

• ماریا کالاس Maria Callas — خواننده سوپرانو
• ارل تاپر Earl Tupper — مخترع
• یهودی منوهین Yehudi Menuhin— نوازنده برجسته ویولن

• ادواردو ساورین Eduardo Saverin — هم‌بنیان‌گذار فیسبوک

• والداس آدامکوس Valdas Adamkus — رئیس‌جمهور سابق لیتوانی

• شاهزاده آلبر دوم موناکو Albert II, Prince of Monaco — پسر گریس کلی

• ژوزفین بیکر Josephine Baker— خواننده و رقصنده معروف ترک تابعیت و کسب تابعیت فرانسه)

• یول برینر Yul Brynner — بازیگر

• تد اریسون Ted Arison — بنیان‌گذار Carnival Cruise Lines بازگشت به اسرائیل)

• نفتالی بنت Naftali Bennett — نخست‌وزیر سابق اسرائیل

• Bill Browder — سرمایه‌گذار و فعال حقوق بشر

• Denise Rich — ترانه‌سرا

• جان هیوستون John Huston — کارگردان و بازیگر هالیوود ترک تابعیت و مهاجرت به ایرلند

• تی. اس. الیوت T.S. Eliot — شاعر معروف کسب تابعیت بریتانیا

• دابلیو. ئی. بی. دیو بویس W.E.B. Du Bois — جامعه‌شناس و فعال حقوق مدنی ترک تابعیت و کسب تابعیت غنا

• هنری جیمز Henry James — نویسنده

• Garry Davis — فعال صلح و بنیان‌گذار جنبش شهروندی جهانی

• توماس هندریک ایلوس Toomas Hendrik Ilves — رئیس‌جمهور سابق استونی

• Tom Alter — بازیگر هندی

• موشه آرنس Moshe Arens — سیاستمدار اسرائیلی

• Debito Arudou — فعال حقوق بشر در ژاپن

• Rachel Azaria — سیاستمدار اسرائیلی

• Daphne Barak-Erez — قاضی دیوان عالی اسرائیل

• Adam Bilzerian — نویسنده و بازیکن پوکر

• Wayne Brabender — بسکتبالیست

• رابرت براوت Robert Brout — فیزیکدان همکار کشف ذره هیگز)

• جت لی Li Lianjie — رزمی کار

• James Abegglen — استاد مدیریت و اقتصاد

جستارهای وابسته

• قانون تابعیت
• بدون تابعیت
• تابعیت مضاعف