تشبیه هومری

ایلیاد، کتاب ۲۲

هنگامی که هکتور او را دید، ترس بر او چیره شد و دیگر جرأت نکرد در همان‌جا بماند، بلکه هراسان از برابر دروازه‌ها گریخت، درحالی‌که آخیلوس با تمام سرعتش به دنبال او تاخت. همچون شاهینِ کوهستان، تیزپروازترین همهٔ پرندگان، که بر کبوتری هراسان فرود می‌آید—کبوتر پیش او می‌گریزد، اما شاهین با فریادی گوش‌خراش پی‌درپی او را دنبال می‌کند، مصمم به گرفتنش—آخیلوس نیز چنین با تمام توان راست به‌سوی هکتور تاخت، حال آنکه هکتور با تمام‌توان پاهایش زیر دیوار تروآ می‌گریخت.[۱]

تشبیه هومری، که تشبیه حماسی نیز نامیده می‌شود، مقایسه‌ای تفصیلی در قالب یک تشبیه است که طول آن به چند سطر می‌رسد. واژهٔ «هومری» برگرفته از نام نویسندهٔ یونانی، هومر، است که دو حماسهٔ مشهور یونانی، ایلیاد و ادیسه، را سرود. بسیاری از نویسندگان همچنان این گونه تشبیه را در نوشته‌های خود به‌کار می‌برند، هرچند بیشتر در آثار کلاسیک دیده می‌شود.

تشبیه هومریِ متعارف مقایسه‌ای با یک رویداد را در قالب «همچون ____ که در آن ____» انجام می‌دهد. آنچه مورد تشبیه قرار می‌گیرد معمولاً چیزی غریب یا ناآشناست که به چیزی عادی و آشنا تشبیه می‌شود. ایلیاد برای نمونه دربردارندهٔ بسیاری از این تشبیهات است که در آن‌ها جنگاورانِ در حال نبرد به شیرانی تشبیه می‌شوند که به گرازهای وحشی یا شکار دیگری حمله می‌کنند. این تشبیهات خواننده را برای لحظه‌ای کوتاه از میدان نبرد دور می‌کنند و به دنیای صلح و فراوانیِ پیش از جنگ می‌برند. این تشبیهات اغلب در لحظاتی از اوج کنش یا احساس، به‌ویژه در جریان نبرد، ظاهر می‌شوند. به گفتهٔ پیتر جونز (کلاسیک‌شناس)، تشبیهات هومری «شگفت‌انگیزند، توجه خواننده را به شیوه‌هایی کاملاً غیرمنتظره برمی‌گردانند و منظومه را با زنده‌نمایی، دلسوزی و شوخی آمیخته می‌کنند».[۲] این تشبیهات همچنین از این جهت اهمیت دارند که راوی از طریق آن‌ها مستقیماً با مخاطب سخن می‌گوید.

برخی، از جمله جی.پی. شیپ، استدلال کرده‌اند که تشبیهات هومر در نسبت با متن نامنظم به‌نظر می‌رسند، گویی بعدها افزوده شده‌اند.[۳] از سوی دیگر، ویلیام کلاید اسکات، در کتابش The Oral Nature of the Homeric Simile، بر اساس شباهت میان تشبیهات و متن روایی پیرامون آن‌ها، پیشنهاد می‌کند که تشبیهات هومر اصیل‌اند. اسکات استدلال می‌کند که هومر عمدتاً از تشبیهات برای معرفی شخصیت‌هایش استفاده می‌کند، «گاه برای تجلیلشان و گاه صرفاً برای جلب توجه به آنان». او آگاممنون را به‌عنوان نمونه ذکر می‌کند و اشاره می‌کند که هر بار او دوباره وارد نبرد می‌شود، با یک تشبیه توصیف می‌شود.[۴] با این حال، او همچنین خاطرنشان می‌کند که تشبیهات هومر ابزاری شاعرانه برای پیش‌گویی رویدادها و حفظ علاقهٔ خواننده هستند—درست همچون رویارویی سرنوشت‌ساز و اوج‌گیرندهٔ آخیلوس و هکتور.[۵]

النور رامبو در مقاله‌اش با عنوان On Homer's Similes، با اسکات هم‌داستان است که این تشبیهات عامدانه‌اند، و همچنین اشاره می‌کند که کاربرد تشبیه توسط هومر، از طریق پیوندی تصویری-واژگانی که خواننده می‌تواند با آن ارتباط برقرار کند، فهم خواننده از فرد یا کنش در حال وقوع را عمیق‌تر می‌کند. او بیان می‌کند که «نکتهٔ اصلی تشبیه، فعلی است که زمینهٔ مشترک میان اسم‌های درگیر را می‌سازد». به باور رامبو، هومر تشبیهات را به دو شیوهٔ متفاوت به‌کار می‌برد: تشبیهاتی که بر حرکت فیزیکی تأکید دارند[۶] و تشبیهاتی که برآشفتگی هیجانی تأکید می‌کنند.[۷][۸]

منابع

  1. ↑ "The Iliad, Scroll 22". Perseus Digital Library. Translated by Samuel Butler. Retrieved 10 March 2026.
  2. ↑ Jones, Peter (2003). "Introduction: Similes". The Iliad (in English). Translated by Rieu, E.V. Penguin UK. ISBN 978-0-14-192043-6.
  3. ↑ Shipp, G.P. (2007). Studies in the Language of Homer. Cambridge: Cambridge University Press. شابک ‎۰−۵۲۱−۰۳۸۲۶-X.
  4. ↑ Iliad 11.292, 295 and 15.263
  5. ↑ Scott, William Clyde. The Oral Nature of the Homeric Simile. Leiden, Brill, 1974.
  6. ↑ "Apollo came like the night" – Iliad 1.47
  7. ↑ "as a bitch paces round her tender whelps...so growled his heart" – Odyssey 10.14
  8. ↑ On Homer's Similes. Eleanor F. Rambo. The Classical Journal, Vol. 28, No. 1. (Oct. , 1932), pp. 22-31.
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.