تصادف جاده‌ای هرات (۱۴۰۴)

سانحهٔ جادهٔ هرات ۱۴۰۴
موقعیت ولایت هرات در داخل افغانستان
موقعیت ولایت هرات در داخل افغانستان
جزئیات
تاریخ۲۸ مرداد ۱۴۰۴ (۱۴۰۴-0۵-۲۸)
۱۹ اوت ۲۰۲۵ (۲۰۲۵-08-۱۹)
ح.۸:۳۰ پی.ام. وقت افغانستان (یوتی‌سی ۴:۳۰+)
مکانولسوالی گذره، ولایت هرات، افغانستان
مختصات۳۴°۱۰′۲۱″ شمالی ۶۲°۴′۵۷″ شرقی / ۳۴٫۱۷۲۵۰°شمالی ۶۲٫۰۸۲۵۰°شرقی / 34.17250; 62.08250
نوع حادثهتصادف شاخ به شاخ چند وسیله نقلیه (اتوبوس، موتورسیکلت و کامیون)
علتتحت بررسی؛ سرعت بیش از حد اتوبوس پر از مسافر (به گفته پلیس)
آمار
اتوبوسنوع "۵۸۰"
وسایل نقلیه۳
مسافراننامعلوم (افغان‌های دیپورت‌شده از ایران)
کشته≈۷۹
زخمی۲

در ۱۹ اوت ۲۰۲۵/ ۲۸ مرداد (اسد) ۱۴۰۴، یک اتوبوس مسافربری که حامل مهاجران اخراج‌شده از ایران بود، پس از برخورد با یک موتورسیکلت و یک کامیون از جاده در ولسوالی گذره، ولایت هرات، افغانستان منحرف شد و دچار حریق گردید. در این حادثه دست‌کم ۷۹ نفر، از جمله ۱۹ کودک، جان خود را از دست دادند و ۲ نفر دیگر زخمی شدند. این رویداد در شمار مرگبارترین سوانح جاده‌ای دههٔ گذشته در افغانستان قرار دارد.

پیش‌زمینه

ترابری جاده‌ای در افغانستان

بزرگراه متصل‌کنندهٔ ایران و افغانستان

تصادفات جاده‌ای در افغانستان پدیده‌ای رایج است؛ عمدتاً به دلیل وضعیت نامناسب راه‌ها پس از دهه‌ها درگیری‌های داخلی، بی‌احتیاطی رانندگان و نبود نظارت و مقررات کافی.[۱]در دسامبر ۲۰۲۳، دو سانحهٔ جداگانهٔ برخورد اتوبوس با تانکر موجب کشته شدن ۵۲ نفر شد؛ در مارس ۲۰۲۴ نیز ۲۰ نفر در سانحه‌ای دیگر در ولایت هلمند جان باختند؛ در اواخر ۲۰۲۲، واژگونی و آتش‌سوزی یک تانکر در گردنهٔ سالنگ ۳۱ کشته بر جای گذاشت؛ در دسامبر ۲۰۲۴ دو سانحهٔ جاده‌ای در جنوب‌شرقی کشور منجر به مرگ ۵۰ تن و زخمی شدن ۷۶ نفر شد.[۲][۳]افزون بر این، بزرگراه هرات - اسلام قلعه که بخشی از جادۀ حلقوی افغانستان است و محل وقوع این سانحه به‌شمار می‌رود، یکی از خطرناک‌ترین مسیرهای کشور محسوب می‌شود.[۴][۵]

اخراج گستردهٔ افغان‌ها از ایران

در سال ۲۰۲۵ حدود یک‌میلیون و ۸۰۰ هزار افغان به‌طور اجباری از ایران بازگردانده شدند. افزون بر این، از آغاز همان سال ۱۸۴٬۴۵۹ نفر از پاکستان و بیش از پنج‌هزار نفر از ترکیه اخراج شدند. همچنین حدود ۱۰ هزار زندانی افغان ــ عمدتاً از پاکستان ــ به کشور بازگردانده شدند. اتوبوس حادثه‌دیده در مسیر کابل قرار داشت و بخشی از عملیات گستردهٔ انتقال افغان‌ها از ایران به افغانستان بود که پس از جنگ ایران و اسرائیل در ژوئن آغاز شد.[۶][۲] سانحه یک روز پس از آن روی داد که اسکندر مؤمنی، وزیر کشور ایران، اعلام کرد ۸۰۰ هزار نفر دیگر نیز باید خاک ایران را ترک کنند.[۱]

گزارش منتشرشده از سوی سازمان ملل در ژوئیهٔ همان سال بیان می‌کرد که شماری از بازگشت‌کنندگان با «نقض جدی حقوق بشر» روبه‌رو شده‌اند، از جمله «شکنجه، بدرفتاری، بازداشت و حبس خودسرانه، و تهدید علیه امنیت فردی». طالبان که از اوت ۲۰۲۱ قدرت را در دست دارد، این اتهام‌ها را رد کرده است.[۵]

سانحه

این سانحه حدود ساعت ۸:۳۰ شب به وقت افغانستان رخ داد، زمانی که یک اتوبوس مسافربری مملو از سرنشین [۷] با یک موتورسیکلت برخورد کرد و سپس به‌طور روبه‌رو/ شاخ به شاخ [۸] با یک کامیون مزدا – که احتمالاً حامل بشکه‌های سوخت بود – تصادف کرد.[۵]اتوبوس از جاده منحرف شد و آتش‌سوزی گسترده‌ای رخ داد. یکی از شاهدان عینی گفت حاضران پیش از رسیدن آتش‌نشانان تلاش کردند با ریختن خاک روی موتور، آتش را خاموش کنند.[۹]در ابتدا مرگ دست‌کم ۷۷ نفر گزارش شد، اما دو نفر دیگر بعداً بر اثر جراحات جان باختند و شمار قربانیان به ۷۹ تن رسید. برخی اجساد بر اثر شدت آتش‌سوزی غیرقابل شناسایی بودند. [۵]حاجی محمد جانان مقدس، پزشک ارشد بیمارستان الفاروق، اعلام کرد تنها راه شناسایی اجساد، فهرست مسافران ارائه‌شده از سوی اداره مهاجرین بود. [۹]شاهد دیگری گزارش داد که سه نفر با لباس‌های سوخته از اتوبوس بیرون آمدند.[۱۰][۳]بیشتر قربانیان سرنشینان اتوبوس بودند، اما دو نفر در کامیون و دو نفر دیگر در موتورسیکلت نیز کشته شدند.[۱]

پلیس محلی اعلام کرد که علت حادثه «سرعت بالای اتوبوس و سهل‌انگاری» بوده است و افزود که همه مسافران از اسلام‌قلعه، شهری نزدیک مرز افغانستان و ایران، سوار اتوبوس شده بودند.[۱]

پیامدها

آتش‌نشانان و تیم‌های پاک‌سازی در صبح روز پس از حادثه، مشغول خاموش کردن آتش و جمع‌آوری لاشه‌های سوختهٔ خودروها شدند.[۵][۱۰]

دولت تحت کنترل طالبان در افغانستان دستور تحقیقات صادر کرد.[۱۰] احمدالله متقی، معاون وزیر روابط عمومی و استراتژیک و رئیس ادارهٔ اطلاعات و فرهنگ هرات، در پستی در X اعلام کرد که مقامات متعهد به «تحقیق کامل» در مورد سانحه هستند و برنامه دارند اجساد قربانیان، که اهل ولایت کابل، ولایت کاپیسا، ولایت بغلان، ولایت کندز، ولایت پروان، ولایت میدان وردک، ولایت غزنی و ولایت بامیان بودند، به بیمارستان مرکزی کابل منتقل شده و پس از شناسایی به خانواده‌هایشان تحویل داده شود.[۵][۷]در ۲۰ اوت، طالبان اعلام کرد که رئیس شرکت حمل‌ونقل درگیر در این تصادف بازداشت شده است.[۶]

واکنش‌ها

پیام‌های تسلیت و همدردی از سوی امارت اسلامی افغانستان،[۱۱] وزارت امور داخلهٔ افغانستان،[۱۲]محمدرضا بهرامی مدیرکل آسیای جنوبی وزارت امور خارجه ایران،[۱۳] یونیسف،[۱۴] نمایندگی اتحادیهٔ اروپا در افغانستان،[۱۵] سفارت‌های ترکیه[۱۶] و عربستان سعودی[۱۷] و دیگر شخصیت‌ها و نهادها صادر شد.

منابع

  1. 1 2 3 4 "At least 71 die in bus crash involving Afghans deported from Iran" (به انگلیسی). Al Jazeera English. 19 August 2025. Retrieved 20 August 2025.
  2. 1 2 "Bus crash in Afghanistan kills more than 70 Afghans returning from Iran" (به انگلیسی). Associated Press. 20 August 2025. Retrieved 20 August 2025.
  3. 1 2 "Afghanistan bus crash death toll rises to 79, including 19 children" (به انگلیسی). Al Jazeera English. 20 August 2025. Retrieved 20 August 2025.
  4. "Herat Road Crash Kills 79, Including 19 Children". Bakhtar News Agency. 20 August 2025. Retrieved 21 August 2025.
  5. 1 2 3 4 5 6 Noack, Rick; Khan, Haq Nawaz (20 August 2025). "At least 79 dead after bus crashes carrying Afghans deported from Iran". The Washington Post (به انگلیسی). Retrieved 20 August 2025.
  6. 1 2 Mukhtar, Ahmad (20 August 2025). "Fiery bus crash kills dozens of migrants just back in Afghanistan after Iran deported them, officials say". CBC News. Retrieved 20 August 2025.
  7. 1 2 Bariz, Benyamin (20 August 2025). "Herat accident: Victims' bodies charred beyond recognition". Pajhwok Afghan News. Retrieved 21 August 2025.
  8. Yusufzai, Mushtaq; Jett, Jennifer (20 August 2025). "Bus crash kills more than 70 Afghans deported from Iran, including 17 children". NBC News. Retrieved 21 August 2025.
  9. 1 2 "VIDEO: 78 people died after a bus carrying Afghan migrants collided with two other vehicles in western Afghanistan". Agence France-Presse. 20 August 2025. Retrieved 20 August 2025.
  10. 1 2 3 "Afghanistan bus crash death toll rises to 78" (به انگلیسی). France 24. Agence France-Presse. 20 August 2025. Retrieved 20 August 2025.
  11. «پیام تسلیت امارت اسلامی در مورد تلفات حادثه ترافیکی در هرات». alemarahdari.af. امارت اسلامی افغانستان.
  12. «پیام تسلیت وزارت امور داخله پیرامون حادثه ترافیکی در شاهراه هرات- کندهار». moi.gov.af. وزارت امور داخله.
  13. «تسلیت وزارت امورخارجه ایران در پی حادثه مرگبار ترافیکی در هرات». avapress.com. خبرگزاری صدای افغان.
  14. «یونیسف حادثه مرگبار ترافیکی در هرات را تسلیت گفت». 8am.media. روزنامهٔ هشت صبح.
  15. «ابراز همدردی اتحادیه اروپا در پی مرگ ۷۹ نفر در حادثه ترافیکی و آتش‌سوزی بس مسافربری هرات». af.shafaqna.com. شفقنا.
  16. «سفارت ترکیه در کابل جان‌باختن تعدادی از اتباع افغانستان در حادثه ترافیکی هرات را تسلیت گفت». aa.com.tr. خبرگزاری آناتولی.
  17. «سفارت عربستان در کابل با خانواده‌های قربانیان حادثه هرات همدردی کرد». memar.press. خبرگزاری معمار.