تمرین‌هایی برای یک انقلاب

تمرین‌هایی برای یک انقلاب
کارگردانپگاه آهنگرانی
تهیه‌کننده
  • کاوه فرنام
  • آدریا مونس
نویسنده
  • پگاه آهنگرانی
  • احسان عبدی‌پور
  • امیر احمدی آریان
  • آرش آشتیانی
  • مجید نیسی
بازیگرانپگاه آهنگرانی
موسیقیآنا آندرو
تدوینگرآرش آشتیانی
شرکت
تولید
  • مدیا نِست
  • فَستن فیلمز
تاریخ‌های انتشار
  • ۱۶ مه ۲۰۲۶ (2026-05-16) (Cannes)
مدت زمان
۹۵ دقیقه
کشور
  • ایران
  • جمهوری چک
  • اسپانیا
زبان
  • فارسی
  • انگلیسی

تمرین برای یک انقلاب یک فیلم مستند ایرانی-بین‌المللی، ساخته شده در سال ۲۰۲۶ به کارگردانی پگاه آهنگرانی است. این فیلم با استفاده از تصاویر آرشیو، ویدئوهای شخصی و روایت‌های تاریخی به بررسی بیش از چهار دهه انقلاب، تحولات سیاسی و اجتماعی ایران می‌پردازد و تجربه شخصی کارگردان با رویدادهای مهم تاریخ معاصر ایران در هم می‌آمیزد.[۱] این اثر نخستین بار در بخش نمایش‌های ویژه جشنواره فیلم کن به نمایش درآمد و موفق به دریافت جایزه «چشم طلایی» برای بهترین مستند در جشنواره کن شد. پیش از نمایش فیلم، آهنگرانی فیلم را به مادرانی تقدیم کرد که فرزندان خود را در اعتراضات از دست داده‌اند.[۲]

داستان

فیلم با روایت پدر پگاه آهنگرانی از انقلاب ۱۳۵۷ آغاز می‌شود، روایتی شخصی از فردی که خود را در آن دوره از حامیان انقلاب و سید روح‌الله خمینی معرفی می‌کند و تجربه‌ها و خاطراتش از روزهای انقلاب و سال‌های ابتدایی پس از آن، از جمله فضای جنگ ایران و عراق، را بازگو می‌کند. در ادامه، روایت به یکی از نقاط بحرانی زندگی او می‌رسد که در آن یکی از دوستان نزدیکش در دهه ۱۳۶۰ بازداشت و سپس اعدام میشود، رویدادی که تأثیر عمیقی بر نگاه او نسبت به تحولات سیاسی و اجتماعی پس از انقلاب می‌گذارد.[۳][۴]

در بخش دوم، فیلم به دوران کودکی پگاه آهنگرانی بازمی‌گردد و از خلال خاطرات شخصی، فضای مدرسه و روابط او با یکی از معلمانش را به تصویر می‌کشد. این معلم پس از انتشار عکس‌هایی بدون حجاب، با برخوردهای اداری مواجه شده و از کار خود کنار گذاشته می‌شود. این بخش از فیلم، با تمرکز بر تجربه‌های فردی، به نوعی بازتابی از فضای فرهنگی و اجتماعی آن دوره ارائه می‌دهد.[۳][۴] در ادامه، فیلم به برخی رخدادهای مهم اجتماعی و سیاسی دهه‌های بعدی، از جمله حمله به کوی دانشگاه تهران در سال ۱۳۷۸، می‌پردازد. در این بخش نیز روایت همچنان در قالب خاطرات شخصی و خانوادگی پیش می‌رود و تجربه‌های اعضای خانواده پگاه آهنگرانی در بستر این رخدادها بازگو می‌شود. در همین چارچوب، به سرگذشت عموی پگاه آهنگرانی اشاره می‌شود که پس از آزادی از زندان، در نهایت دست به خودکشی می‌زند.[۳]

بخش پایانی فیلم به جنبش سبز پس از انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۳۸۸ اختصاص دارد. در این قسمت، فیلمساز با استفاده از تصاویر ثبت‌شده توسط خود و همچنین تصاویر آرشیوی و رسانه‌ای،[۳] رویدادهای از جنبش سبز را بازسازی می‌کند. این بخش تلاش دارد مجموعه‌ای از تجربه‌های شخصی و جمعی را در قالب روایت تصویری به هم پیوند دهد و بر تأثیر این وقایع بر زندگی فردی و خانوادگی تمرکز کند.[۳][۴]

بازخورد و نقدها

هیئت داوران جایزه «چشم طلایی» در بیانیه خود اعلام کرد: «این فیلم امکان ورود به واقعیت پیچیده و چندلایه ایران معاصر را از طریق ترکیبی از سینمای شخصی، تاریخی و شاعرانه فراهم می‌کند.» داوران همچنین از «روایت زنده و فوری» فیلم و نگاه آن به ارزش زندگی انسان‌ها در میانه «موج‌های خشن تاریخ» تمجید کردند. جشنواره فیلم کن نیز در معرفی این اثر، به ترکیب متنوع عناصر بصری فیلم و شیوه روایت شخصی آن اشاره کرده است.[۵] همچنین تیری فرمو، مدیر جشنوارهٔ فیلم کن، دربارهٔ فیلم تمرین‌هایی برای یک انقلاب اظهار داشت که این اثر «روایتی از داستان ایران» است و تأکید کرد منظور او «نه ایران امروز که اکنون در مرکز پرسش‌ها و توجهات جهان قرار دارد» نیست. او افزود این فیلم به تاریخ و میراث ایران بازمی‌گردد و «بسیار جذاب است که برای درک بهتر آنچه امروز در حال وقوع است، به گذشته و ریشه‌های تاریخی ایران رجوع شود».[۶]

پگاه آهنگرانی مستند را به مادرانی تقدیم کرد که فرزندانشان را در جریان اعتراضات از دست داده‌اند.[۶]

در مراسم ویژهٔ نمایش این فیلم، آهنگرانی در کنار همسرش علی عظیمی، خواننده و آهنگساز، و مادرش منیژه حکمت، تهیه‌کننده و کارگردان ایرانی، حضور داشت. آهنگرانی در سخنانی به «روزهای بسیار دشوار مردم ایران» اشاره کرد و گفت این شرایط «بدون اینترنت، با خبرهای روزانه اعدام‌ها در جمهوری اسلامی و سایه سنگین جنگ» سپری می‌شود.[۷] آهنگرانی در بخشی از سخنان خود، اثر را به مادرانی تقدیم کرد که فرزندانشان را در جریان اعتراضات از دست داده‌اند.[۶]

به گفته آهنگرانی او با استفاده از آرشیوهای شخصی، ویدئوهای خانگی، تصاویر اعتراضات خیابانی، روزنامه‌ها و صداهای ضبط‌شده، بیش از ۴۰ سال از تاریخ ایران را بازخوانی ‌کرده است. به گفتهٔ آهنگرانی، این فیلم با استفاده از آرشیوهای شخصی، ویدئوهای خانگی، تصاویر اعتراضات خیابانی، روزنامه‌ها و صداهای ضبط‌شده، بیش از ۴۰ سال از تاریخ ایران را بازخوانی می‌کند.[۶]

دستاوردها

مستند تمرین برای یک انقلاب، موفق شد جایزه «چشم طلایی»، مهم‌ترین جایزه بخش مستند جشنواره فیلم کن ۲۰۲۶ را از آن خود کند. این مستند در بخش «نمایش‌های ویژه» هفتادونهمین دوره جشنواره فیلم کن به نمایش درآمد و با تشویق ممتد تماشاگران روبه‌رو شد. این مستند از میان ۲۱ مستند حاضر در بخش‌های رسمی و جنبی جشنواره، به عنوان اثر برگزیده انتخاب شد.[۸][۹]

چند روز پس از نمایش نخست در جشنواره کن، شرکت سونی پیکچرز کلاسیکس حقوق پخش این مستند را برای آمریکای شمالی، آمریکای لاتین، نیوزیلند، ترکیه، پرتغال و بخش‌هایی از آسیا، و همچنین برای پخش در خطوط هوایی بین‌المللی خریداری کرد.[۱۰] همچنین شرکت ژور دو فِت مسئولیت پخش فیلم در فرانسه را بر عهده گرفت و شرکت پارتی فیلم سیلز نیز مدیریت فروش جهانی فیلم را انجام می‌دهد.[۱۱]

منابع

  1. ↑ درخشش «تمرین‌هایی برای یک انقلاب» در فستیوال کن, 2026-05-16, retrieved 2026-06-04
  2. ↑ «REHEARSALS FOR A REVOLUTION by Pegah Ahangarani». The Party Film Sales (به انگلیسی آمریکا). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۵-۱۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. 1 2 3 4 5 عبدی، محمد (۲۰۲۶-۰۵-۱۷). ««تمرین‌هایی برای یک انقلاب»؛ برش‌هایی گسسته از چند دهه رنج مردم ایران». www.iranintl.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۰۴.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. 1 2 3 باشگاه خبرنگاران جوان | آخرین اخبار ایران و جهان | YJC. ««تمرین‌هایی برای یک انقلاب»؛ تصویری ناقص و یک‌سویه از ایران». باشگاه خبرنگاران جوان | آخرین اخبار ایران و جهان | YJC. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۰۴.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. ↑ «پگاه آهنگرانی جایزه بهترین مستند جشنواره کن را از آن خود کرد». dw.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۰۴.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. 1 2 3 4 «پگاه آهنگرانی با «تمرین‌هایی برای یک انقلاب» در کن». BBC News فارسی. ۲۰۲۶-۰۵-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۰۴.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. ↑ «پگاه آهنگرانی با «تمرین‌هایی برای یک انقلاب» در کن». BBC News فارسی. ۲۰۲۶-۰۵-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۰۴.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. ↑ «پگاه آهنگرانی جایزه بهترین مستند جشنواره کن را از آن خود کرد». dw.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۰۴.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. ↑ درخشش «تمرین‌هایی برای یک انقلاب» در فستیوال کن, 2026-05-16, retrieved 2026-06-04
  10. ↑ Hazelton, John. "'Rehearsals For A Revolution' to Sony Pictures Classics for North and Latin America and other markets". Screen (in English). Retrieved 2026-05-23.
  11. ↑ "Rehearsals for a Revolution wins Cannes' Golden Eye". Cineuropa - the best of european cinema (in English). 2026-05-22. Retrieved 2026-05-22.