بریده‌مهرگان
محدودهٔ زمانی: کربونیفر تا کرتاسه |
 |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: |
|
| شاخه: |
|
| رده: |
|
| زیررده: |
|
| راسته: |
زیتل، ۱۸۸۸ |
بُریده‌مُهرگان (Temnospondyli) راسته‌ای متنوع از چهاراندامان بزرگ‌جثه بودند که در دوره‌های کربونیفر، پرمین، و تریاسه در سراسر جهان زندگی می‌کردند. چند گونه از آن‌ها نیز تا دوره کرتاسه دوام آوردند.
نام‌گذاری آن‌ها به این خاطر است که مهره‌های پشت آن‌ها به تکه‌های مختلف بریده و تقسیم شده‌است.
بیشتر بریده‌مهرگان نیمه‌آبزی بودند و برخی کاملاً آبزی و برخی نیز کاملاً خشکی‌زی بودند و تنها برای زاد و ولد به آب بازمی‌گشتند. این دسته از بریده‌مهرگان جزو نخستین مهره‌دارانی بودند که کاملاً به زندگی در خشکی عادت کردند. با وجود این‌که بریده‌مهرگان در زمره دوزیستان به‌شمار می‌آیند اما بسیاری از آن‌ها دارای فلس، پنجه، و صفحات استخوانی زره‌مانند بودند که آن‌ها را از دوزیستان امروزی مجزا می‌کند.
سنگواره‌های آن‌ها در همه قاره‌ها یافت شده‌است. ظرف حدود ۲۱۰ میلیون سال تاریخ تکاملی، بریده‌مهرگان با طیف گسترده‌ای از زیستگاه‌ها سازگار شدند از جمله آب شیرین، محیط‌های خشک و محیط‌های ساحلی. فسیل‌های مختلفی از مرحله لاروی، دگردیسی و بلوغ آن‌ها کشف شده و بنابراین تاریخ زندگی آن‌ها تا اندازه زیادی روشن شده‌است.
| چهاراندامان |
| |
آکانتوستگا  |
| |
| |
| |
ایکتیوستگا  |
| |
| |
| |
Tulerpeton  |
| |
| |
| |
Colosteidae  |
| |
| |
| |
Crassigyrinus  |
| |
| |
| |
Whatcheeriidae  |
| |
| |
| |
Baphetidae |
| |
| Crown Tetrapoda |
| |
| |
Eucritta  |
| |
| |
|
| |
|
| |
| |
| |
درخورمازه  |
| |
| |
| |
| |
Eoherpeton |
| |
| |
Embolomeri  |
| |
|
| |
| |
| |
Gephyrostegidae  |
| |
| |
| |
Solenodonsaurus  |
| |
| |
| |
Seymouriamorpha  |
| |
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
| چهاراندامان |
| |
|
| |
| |
| |
Tulerpeton |
| |
| |
| |
| |
Crassigyrinus |
| |
| |
Baphetidae |
| |
|
| |
| |
| |
Colosteidae |
| |
| |
| |
Temnospondyli  |
| |
| |
| |
| |
Gephyrostegidae |
| |
| |
Embolomeri |
| |
|
| |
| |
| |
Seymouriamorpha |
| |
| |
| |
Westlothiana  |
| |
| Crown Tetrapoda |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
{{کلاد| style=font-size:80%;line-height:100% |
label1=۱ |
1=
| ۲ |
|
| |
| |
| |
Dendrerpetontidae |
| |
| |
| ۳ |
| |
Trimerorhachis |
| |
| |
| |
Neldasaurus |
| |
| |
| |
دوینوسور |
| |
| |
| |
Eobrachyopidae |
| |
| |
| |
Brachyops |
| |
| |
Tupilakosauridae |
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
|
| Temnospondyli |
| |
Edopoidea |
| |
| Eutemnospondyli |
| |
"Dendrerpetontidae" |
| |
| Rhachitomi |
|
| |
|
| |
|
| |
منابع
- Wikipedia contributors, "Temnospondyli," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed August 31, 2013).
