تو بشوات

تو بشوات و یا تو بیشواط (عبری: ט״ו בִּשְׁבָט‎، رومی‌نویسی: Ṭū bīŠvāṭ، به‌معنای تحت‌اللفظی «۱۵ شِواط») یک جشن یهودی است که در پانزدهمین روز از ماه قمری عبری شِواط برگزار می‌شود. این روز همچنین «روش هاشانا لاایلانوُت» (ראש השנה לאילנות‎) نامیده می‌شود که به‌طور تحت‌اللفظی به‌معنای «سال نوِ درختان» است. در اسرائیلِ معاصر، این روز به‌عنوان روز آگاهی زیست‌محیطی گرامی داشته می‌شود و به همین مناسبت درخت می‌کارند.

رئیس‌جمهور دولت اسرائیل، روبن ریولین، در حال کاشت یک درخت در جشن تو بشواط.

ریشه‌شناسی

نام «تو بیشوات» در اصل از تاریخ عبری این عید گرفته شده است که در پانزدهمین روز از ماه شِواط قرار دارد. «تو» نمایانگر حروف عبری طِت و واو است که به‌ترتیب ارزش عددی ۹ و ۶ دارند و در مجموع ۱۵ را می‌سازند.[۱] این تاریخ همچنین ممکن است «حَمیشا عَسار بیشوات» (חמשה-עשר בשבט‎، «پانزدهمِ شِواط») نامیده شود.[۲]

در تلمود

تو بیشوات در میشنا، در رسالهٔ روش هشانا، به‌عنوان یکی از چهار سال نو در تقویم یهودی ذکر شده است. بحث دربارهٔ این‌که سال نو چه زمانی آغاز می‌شود، منبع اختلاف‌نظر میان خاخام‌ها بود که چنین استدلال می‌کردند:[۳][۴][۵]

  • اول نیسان «سال نوِ پادشاهان و اعیاد» است.
  • اول ایلول «سال نوِ عشرِ دام» است؛ با این حال، تنائیم الیعازر بن شموعا و شمعون بار یوخای آن را اول تیشری می‌دانند.
  • اول تیشری «سال نوِ سال‌ها» (برای محاسبهٔ تقویم)، «برای سال‌های رهایی» (سال‌های سبتی/شمیتا)، یوبیل‌ها، کاشت، و برای عشرِ سبزیجات است.
  • اول شِواط «سال نوِ درختان» است بنا بر مکتب شَمّای؛ اما مکتب هیلل آن را پانزدهم شِواط می‌داند.
درخت بادام در اوج شکوفه‌دهی در اسرائیل.


خاخام‌ها در این مسئله به نفع هیلل رأی دادند و پانزدهم شِواط به‌عنوان تاریخ محاسبهٔ آغاز چرخهٔ کشاورزی برای مقاصد عشرهای کتاب‌مقدسی تعیین شد.[۶][۷]

عُشرهای یهودیان

  • اُرلاه به یک ممنوعیت کتاب‌مقدس ملت یهود (لاویان ۱۹:۲۳) اشاره دارد که خوردن میوهٔ درختانی را که در سه سال نخست پس از کاشته‌شدن بار می‌دهند، منع می‌کند.[۸]
  • نِتا رِوَعای به فرمان ککتاب‌مقدس ملت یهود (لاویان ۱۹:۲۴) برای آوردن محصول میوهٔ سال چهارم به اورشلیم به‌عنوان عشر اشاره دارد.[۹]
  • عُشر دوم، عُشری بود که در اورشلیم گردآوری می‌شد و عُشرِ فقرا، عُشری بود که به نیازمندان داده می‌شد (تثنیه ۱۴:۲۲–۲۹)؛ این‌ها نیز بر اساس این‌که میوه پیش یا پس از تو بیشواط رسیده باشد محاسبه می‌شدند. از میان الزامات تلمودی مربوط به درختان میوه که تو بیشواتپط را به‌عنوان تاریخِ حدّ فاصل در تقویم عبری برای محاسبهٔ سنّ درختِ میوه‌ده به‌کار می‌بردند، اُرلاه تا امروز اساساً به همان شکلی که در دوران تلمودی داشت باقی مانده است. در جهان یهودیت متدین، این اعمال هنوز هم به‌عنوان بخشی از هلاخا، یعنی شریعت یهودی، رعایت می‌شوند. میوه‌ای که پیش از تو بیشواط بر درختی سه‌ساله برسد، اُرلاه به‌شمار می‌آید و خوردن آن ممنوع است، در حالی که میوه‌ای که در سال سوم درخت در روزِ تو بیشواط یا پس از آن برسد، مجاز است. در سال‌های اول، دوم، چهارم و پنجم چرخهٔ شمیتا، عُشر دوم امروزه از طریق آیینی که در آن تعهدات عشر با یک سکه بازخرید می‌شود انجام می‌گیرد؛ در سال‌های سوم و ششم، عُشرِ فقرا جایگزین می‌شود و برای بازخرید آن نیازی به سکه نیست. تو بیشوات تاریخِ حدّ فاصل برای تعیین این است که عشرها به کدام سال تعلق دارند. تو بیشواط در پانزدهمین روز از ماه عبری شِواط واقع می‌شود و آغازگر یک دورهٔ سه‌ماهه (در سال‌های بدون سال کبیسه) از اعیادی است که در شب‌های ماهِ کاملِ میانهٔ ماه رخ می‌دهند و به عید پسح ختم می‌شوند.[۱۰]

رسوم سنتی

در قرون وسطی، تو بیشواط با ضیافتی از میوه‌ها جشن گرفته می‌شد که با توصیف میشنایی این عید به‌عنوان «سال نو» هماهنگ بود. در سدهٔ شانزدهم، عارف قبالایی، خاخام ییتسخاک لوریا از صفد، و شاگردانش آیین سِدِرِ تو بیشواط را بنیان نهادند که در آن به میوه‌ها و درختان سرزمین اسرائیل، به‌ویژه هفت گونه، معنای نمادین داده می‌شد. اندیشهٔ اصلی این بود که خوردن ده میوهٔ مشخص و نوشیدن چهار جام شراب به ترتیبی معین، همراه با خواندن برکت‌های مناسب، انسان‌ها و جهان را به کمال معنوی نزدیک‌تر می‌کند.[۱۱]

میوه های خشک.


در اسرائیل، سِدِر قبالایی تو بیشواط احیا شده است و اکنون توسط بسیاری از یهودیان، اعم از مذهبی و سکولار، جشن گرفته می‌شود. برای این منظور، حَگادوت ویژه‌ای نوشته شده است.

در جامعهٔ حسیدی، برخی یهودیان اترُگ (به معنی بالنگ) مربوط به عید سوکوت را ترشی یا شیرین می‌کنند و در روز تو بیشواط می‌خورند. برخی نیز دعا می‌کنند که در سوکوت بعدی مستحق داشتن یک اترُگ زیبا باشند.[۱۲]

یهودیان سفاردی برای جشن گرفتن این عید، دسر ویژه‌ای از غلات، میوه‌های خشک و آجیل درست می‌کنند که به آن آشوره یا تریگو کوچو می‌گویند.[۱۳][۱۴][۱۵] یکی دیگر از رسوم شامل نوشیدن هر دو نوع شراب قرمز و سفید است تا گذر از زمستان به بهار را نمادین نشان دهد.[۱۵]

رسوم معاصر

تو بیشواط روز درخت‌کاری اسرائیل است[۱۶][۱۷] و در رسانه‌های بین‌المللی اغلب با این نام از آن یاد می‌شود.[۱۸] سازمان‌های محیط‌زیستی در اسرائیل و کشورهای خارج از آن، این عید را برای پیشبرد برنامه‌های آگاهی‌بخشی زیست‌محیطی پذیرفته‌اند.[۱۹][۲۰] در کیبوتص‌های اسرائیل، تو بیشواط به‌عنوان یک عید کشاورزی جشن گرفته می‌شود.[۲۱]

کاشت نهال توسط نوجوانان


در تو بیشواط سال ۱۸۹۰، خاخام زئِو یاوتز، یکی از بنیان‌گذاران جنبش صهیونیستی مذهبی میزرخی[۲۲]، دانش‌آموزان خود را به شهر کشاورزی زیخرون یاکوف برد تا درخت بکارند. این رسم در سال ۱۹۰۸ توسط اتحادیهٔ معلمان یهودی و بعدها توسط صندوق ملی یهود، که در سال ۱۹۰۱ برای نظارت بر احیای زمین و جنگل‌کاری در سرزمین اسرائیل تأسیس شده بود، پذیرفته شد. در اوایل قرن بیستم، صندوق ملی یهود این روز را به کاشت درختان اکالیپتوس اختصاص داد تا جلوی شیوع مالاریا در درهٔ حوله را بگیرد؛[۲۳] امروزه این صندوق هر تو بیشواط برنامه‌های بزرگ کاشت درخت در جنگل‌های وسیع برگزار می‌کند.[۱۶] بیش از یک میلیون اسرائیلی در فعالیت‌های کاشت درخت تو بیشوات صندوق ملی یهود شرکت می‌کنند.[۲۴]

با توجه به این‌که تو بیشواط نماد احیای طبیعت است، بسیاری از نهادهای بزرگ اسرائیل این روز را برای افتتاح خود برگزیده‌اند. سنگ‌بنای دانشگاه عبری اورشلیم در تو بیشواط ۱۹۱۸ گذاشته شد؛ تخنیون در حیفا، در تو بیشواط ۱۹۲۵؛ و کنست، در تو بیشواط ۱۹۴۹.[۲۵]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ «Tu BiShvat - New Year for Trees - Hebcal». www.hebcal.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۲۳.
  2. ↑ Tractate Rosh Hashannah Mishnah 1:1
  3. ↑ "Rosh Hashanah 2a | Sefaria Library". www.sefaria.org (به انگلیسی). Retrieved 2026-01-23.
  4. ↑ "Talmud/Seder Moed/Tractate Rosh Hashanah/2a - Wikisource, the free online library". en.wikisource.org (به انگلیسی). Retrieved 2026-01-23.
  5. ↑ "Tu Bishvat". jafi.org.il. Department for Jewish Zionist Education Pedagogic Center, Jewish Agency for Israel. May 15, 2005. Archived from the original on January 14, 2005. Retrieved January 20, 2011.
  6. ↑ Kariv, Gilad (January 21, 2008). "Tu Bishvat / The Festival of Love – the Celebration of Nature". Haaretz. Archived from the original on January 21, 2024. Retrieved January 22, 2019.
  7. ↑ Silberstein, Eli. "Chabad Rosh Hashanah ch.1 Mishnah 1". Chabad.org. Archived from the original on October 22, 2020. Retrieved February 9, 2020.
  8. ↑ Silberberg, Naftali. "What is Orlah". AskMoses.com. Archived from the original on August 19, 2020. Retrieved January 20, 2011.
  9. ↑ «With Light and With Might: Glossary». sichosinenglish.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۲۳.
  10. ↑ "Tu BiShvat Seder! | Voices on Sefaria". voices.sefaria.org (به انگلیسی). Retrieved 2026-01-23.
  11. ↑ "Themes And Customs – Tu B'Shvat Around The World". virtualjerusalem.com. Archived from the original on October 5, 2009. Retrieved March 23, 2020.
  12. ↑ Prero، Rabbi Yehudah (۲۰۱۶-۰۴-۰۴). «A Thing or Tu 'bout Shvat». Torah.org (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۲۳.
  13. ↑ Öney Tan, Aylin. Be Merry, Around a Wheat Berry!. p. 352.
  14. ↑ Isin, Mary (2021). "Adam and Eve's Wheat Porridge". Petits Propos Culinaires (119): 72–85. doi:10.1558/ppc.28050.
  15. 1 2 Ben-Naeh, Yaron; Held Delaroza, Michal, eds. (2023). The Old Sephardi Yishuv in Eretz Israel [היישוב היהודי הספרדי הישן בארץ ישראל]. Jewish Communities in the East in the Nineteenth and Twentieth Centuries (in Hebrew). Ben-Zvi Institute for the Study of Jewish Communities in the East; Yad Izhak Ben-Zvi and the Hebrew University of Jerusalem. pp. 372–373.
  16. 1 2 Rinat, Zafrir (January 20, 2011). "Israelis Go Green For Tu Bishvat". Haaretz. Archived from the original on August 5, 2022. Retrieved January 20, 2011.
  17. ↑ https://web.archive.org/web/20120428061953/http://www.operationhomefront.net/dcmetro/events.aspx?id=7760
  18. ↑ http://www.arborday.org/arborday/arborDayDatesInternational.cfm
  19. ↑ http://www.kibbutzlotan.com/community/friendsLotan/tuBshvat.html
  20. ↑ "Tu B'Shvat – The Jewish Earth Day". JWI.org. Jewish Woman Magazine. Archived from the original on July 18, 2011. Retrieved January 20, 2011.
  21. ↑ Zisling, Yael. "Tu Bishvat traditions". Gemsinisrael.com. Archived from the original on July 11, 2011. Retrieved January 20, 2011.
  22. ↑ http://mfa.gov.il/MFA/History/Modern+History/Centenary+of+Zionism/Zionist+Philosophies.htm
  23. ↑ Zuroff, Avraham (2011). "Just a Jewish Arbor Day?". ohr.edu. Ohr Somayach International. Retrieved January 20, 2011.
  24. ↑ Paz, Shelly (January 19, 2008). "Tu Bishvat gets 'shmita' treatment". Jerusalem Post; fr.jpost.com
  25. ↑ https://www.knesset.gov.il/birthday/eng/EarlyYears_eng.htm
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.