تیرانوسوروئیدها (تیرانوسورها)

تیرانوسوروئیدها
محدودهٔ زمانی: ژوراسیک میانه تا کرتاسه پسین
۱۶۵ تا ۶۶ میلیون سال پیش
اسکلت یک گوآن‌لانگ در کنار اسکلت یک آلیوراموس
رده‌بندی علمی
فرمانرو:
بالاشاخه:
شاخه:
زیرشاخه:
فروشاخه:
بالارده:
رده:
فرورده:
بالاراسته:
راسته:

تیرانوسوروئیدها یا تیرانوسورها[۱] (نام علمی: Tyrannosauroidea) یک بالاخانواده از کلاد سیلوروسورها و زیراسته ددپایان است که بین ۱۶۵ تا ۶۶ میلیون سال پیش می‌زیستند. اشکال اولیه این گروه از دایناسورها که بیشتر بین ژوراسیک پسین تا کرتاسه پیشین وجود داشتند گوشت‌خوارنی با اندازه کوچک تا متوسط بودند و دستانی بلند و سه انگشتی داشتند ولی انواع پیشرفته‌تر آن‌ها که در پایان دوره کرتاسه می‌زیستند بسیار بزرگ‌تر از نیاکان بودند و دستانی کوچک و دو انگشتی داشتند. سنگواره‌های تیرانوسوروئیدها از آسیا، اروپا، آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی و استرالیا شناسایی‌شده اما سنگواره‌های تیرانوسوریدها تنها از آمریکای شمالی و آسیا به‌دست آمده است. تا کنون در سنگواره دو گونه از تیرانوسوروئیدها با نام‌های دیلونگ و یوتیرانوس آثاری از پر به‌دست آمده و احتمالاً سایر تیرانوسوروئیدها نیز دارای پوششی از پر بوده‌اند.

درخت تبارزایی

Tyrannosauroidea
پیشاشاخ‌خزندگان
 
 

Proceratosaurus bradleyi

 
 

Kileskus aristotocus

 
 

گوانلانگ

 
 
 
 

چینی‌بیدادگر

 
 
 

ژوراستمگر

 
 

Stokesosaurus clevelandi

 
 
 
 
 
 

دیلونگ (دایناسور)

 
 
 

نخست‌بیدادگر

 
 
 

باگاراتان

 
 
 

Raptorex kriegsteini

 
 
 

دریپتوسور

 
 
 
 

آلکتروسور

 
 

Xiongguanlong baimoensis

 
 
 
 

Appalachiosaurus montgomeriensis

 
 
 
 

آلیوراموس

 
 

آلیوراموس

 
 
تیرانوسارید
 
 

گورگوسور

 
 

آلبرتوسور

 
 
تیرانوسارید
 

Dinosaur Park tyrannosaurid

 
 
 

داسپلتوسور

 
 
 

Two Medicine tyrannosaurid

 
 
 

تراتوفونئوس

 
 
 

بیستاهیورسور

 
 
 

خونین‌شاه

 
 
 

تیرانوسور

 
 
 

تاربوسور

 
 

ژوکنگتیرانوس

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
آلبرتوزاروس در موزه سلطنتی تایرل

منابع

  1. ↑ فرهنگ‌نامه دایناسورها شناخت‌نامه جامع دایناسورهای ایران و جهان (عرفان خسروی).

پیوند به بیرون