ثروت فنون
 **شماره مورخ ۲۴ دسامبر ۱۹۰۸/شماره مورخ ۳ دی ۱۲۸۷ | |
| دسته‌بندی | مجله ادبی |
|---|---|
| بسامد | هفتگی |
| کشور | امپراتوری عثمانی |
| مستقر در | استانبول |
| زبان | زبان ترکی عثمانی (شماره‌های اولیه) زبان ترکی استانبولی (شماره‌های بعدی) زبان فرانسوی برای ضمیمه‌های فرانسوی) |
| اُسی‌ال‌سی | 183347868 |
ثروت فنون (انگلیسی: Servet-i Fünun) (ترکی عثمانی: ثروت فنون، آوانگاری: S̱ervet-i Funûn، ت. «The Wealth of the Arts/Sciences[a]»؛ به معنای «ثروت علوم/هنرها»؛ به فرانسه: Servetifunoun) مجله‌ای آوانگارد بود که در امپراتوری عثمانی و سپس در ترکیه منتشر می‌شد. خالد ضیا و دیگر نویسندگان جنبش «ادبیات جدید» (به ترکی عثمانی: Edebiyat-i Jedide) این نشریه را برای آشنا کردن خوانندگان با جنبش‌های فرهنگی و فکری اروپا، به‌ویژه فرانسه، منتشر می‌کردند.[۱] این مجله از ۱۸۹۱ تا ۱۹۴۴ فعال بود؛ در سال اول به‌عنوان ضمیمه روزنامه سِروِت منتشر می‌شد و از ۱۸۹۲ به نشریه‌ای مستقل تبدیل شد.[۲]
دفتر این مجله در استانبول قدیم (استانبول)، در قلب قسطنطنیه قرار داشت[۳] که امروز به نام منطقه فاتح شناخته می‌شود.
اوانگلیا بالتا و آیشه کاواک این مجله را در دوران اواخر امپراتوری عثمانی «تأثیرگذارترین نشریه ادبی» می‌دانند که «نقش مهمی در زندگی فکری» کشور داشت.[۲] نام‌های دیگر این مجله عبارت بودند از: اویانیش، رسیملی اویانیش و تِروِت‌ی فنون.[۴]
تاریخچه
در سال ۱۸۹۰، احمد احسان بیست‌ساله — که بعدها نام خانوادگی توکگوز را برگزید — برای روزنامه سِروِت، روزنامه‌ای به زبان ترکی عثمانی که در مالکیت رومی عثمانی دمیتریوس نیکولایدیس بود، مقاله ترجمه می‌کرد. احمد احسان پیشنهاد داد که هر هفته یک ضمیمه منتشر شود. سِروِت با تأیید سلطان عبدالحمید دوم — پس از آنکه نیکولایدیس در اواخر ۱۸۹۰ برای انتشار ضمیمه‌ای درباره صنعت و علم درخواست داده بود — از ۱۸۹۱ تا ۱۸۹۲ سروت فنون را منتشر کرد. نیکولایدیس سرانجام تصمیم گرفت ضمیمه را به احسان بفروشد، چرا که معتقد بود شمار کافی نسخه خریداری نمی‌شود.[۲] بالتا و کاواک نوشتند که پژوهش‌های نسبتاً کمی درباره سروت فنون نقش اولیه نیکولایدیس را شرح می‌دهند و «اکثریت قریب به‌اتفاق پژوهشگران نشریه را به احمد احسان نسبت می‌دهند».[۲]
توفیق فکرت در سال ۱۸۹۶ سردبیر این مجله شد.[۵] از دیگر نویسندگان برجسته این مجله می‌توان به شاعر سلیمان نظیف اشاره کرد.
رقیب اصلی سروت فنون، نشریه مَلومات بود؛ مجله‌ای هفتگی که محمد طاهر، از هواداران عبدالحمید دوم، آن را منتشر می‌کرد.[۶]
محتوا
رمان عاشقانه عشق ممنوع نوشته خالد ضیا در سال‌های ۱۸۹۹ و ۱۹۰۰ در این مجله به‌صورت دنباله‌دار منتشر شد. این رمان از آن زمان چندین بار برای تلویزیون اقتباس شده؛ پرآوازه‌ترین آن‌ها سریال تلویزیونی ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۰ است که مخاطبان بین‌المللی گسترده‌ای پیدا کرد.
میراث
رساله‌های دکتری و مقالات علمی متعددی به این نشریه اختصاص یافته‌اند.[۲]
یادداشت‌ها
- ↑ "Fünūn" is the plural form of "fen(n)", which properly means "art" in the sense of "علوم مقدماتی"; therefore, "learned skill".
پانویس
- ↑ Servet-i Fünun دانشنامه بریتانیکا. ۲۰۱۰.
- 1 2 3 4 5 Evangelia Balta؛ Ayşe Kavak (۲۰۱۸). «Publisher of the newspaper Konstantinoupolis for half a century. Following the trail of Dimitris Nikolaidis in the Ottoman archives». در Börte Sagaster؛ Theoharis Stavrides؛ Birgitt Hoffmann (ویراستاران). Press and Mass Communication in the Middle East: Festschrift for Martin Strohmeier. Bamberg: University of Bamberg Press. ص. ۴۶, ۵۷. doi:10.20378/irbo-50016. شابک ۹۷۸-۳-۸۶۳۰۹-۵۲۷-۷.
{{cite book}}: از پارامتر ناشناخته|فصل-نشانی=صرف‌نظر شد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Servet-i Fünun". Salt Research (in Ottoman Turkish) (1332).
{{cite journal}}: از پارامتر ناشناخته|نقل=صرف‌نظر شد (کمک) - ↑ worldcat.org، Servetifünun haftalık resimli türk gazetesi
- ↑ Muhammad Rashid Feroze (۱۹۷۶). Islam and Secularism in Post-Kemalist Turkey. Islamabad: Islamic Research Institute. ص. ۱۱۶.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Salih Okumuş؛ Alev Bal (۲۰۱۱). «Review of the Malumat (Newspaper) in the Respect of Shape, Content and the Authors (the Copies 1-100)». ODU Journal of Social Sciences Research. ۲ (۳): ۱۶۷–۱۶۸.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
.jpg){kind=link}
پیوند به بیرون
- پایگاه اینترنتی سروت فنون — پروژه دپارتمان زبان و ادبیات ترکی دانشگاه بوغازایچی
- بنیانگذاریهای ۱۸۹۱ (میلادی) در امپراتوری عثمانی
- مجلههای استانبول
- ضمیمه روزنامهها
- ادبیات عثمانی