جانیبک خان
| جانیبک | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| خان | |||||
 یادمان جانیبک خان (سمت راست) بر روی سکه یادبود قزاقستان | |||||
| خان خانات قزاق | |||||
| سلطنت | ح. ۱۴۷۳/۴ – ح. ۱۴۸۰ | ||||
| پیشین | کری خان | ||||
| جانشین | بورندوک خان | ||||
| زاده | ح. ۱۴۲۸ | ||||
| درگذشته | ح. ۱۴۸۰ (۵۱−۵۲ سال) سنگناق، خانات قزاق | ||||
| همسر(ان) | جهان بیگم خانم | ||||
| فرزند(ان) | قاسم خان محمود رحیم سلطان جانیش سلطان ایرانجی سلطان قانابار سلطان اوسوق محمد سلطان ایتیک سلطان تِنیش سلطان جواک سلطان سُیُمبیکه خانم امانبیکه خانم | ||||
| |||||
| خاندان | بورجیگین | ||||
| دودمان | توره خاندان اُروس خان | ||||
| پدر | براق خان | ||||
ابوسعید جانی بک بهادر خان بن بَراق سلطان، مشهور به جانیبک خان، همبنیانگذار و دومین خان خانات قزاق از ۱۴۷۳ تا ۱۴۸۰ بود.[۱]
خانواده
او پسر براق خان، خان اردوی زرین از ۱۴۲۲ تا ۱۴۲۷ بود. پدر براق، قیورچاق، نوهٔ اُروس خان و از نوادگان مستقیم چنگیز خان بود. نسب او چنین است: چنگیز خان ← جوجی خان ← توکا تیمور ← اوز تیمور ← خواجه ← باداقون اوغلان ← اروس خان ← قیورچاق ← براق خان ← جانیبک خان.
از همسرش جهان بیگم خانم، جانیبک صاحب ۹ پسر شد: قاسم (که جانشین او شد)، محمود، ایرانجی، ایتیک، جانیش، قانابار، تِنیش، اوسوق و جواک. او همچنین دو دختر داشت: سُیُمبیکه و امانبیکه.
دوران فرمانروایی
جانیبک خان از رهبران بنیانگذار خانات قزاق بود که پس از شورش موفق علیه خان ازبکها، ابوالخیر خان در سالهای ۱۴۶۵ و ۱۴۶۶، شکل گرفت. پدر او، براق خان، به دست امیران اردوی سفید مسموم شده بود. او همراه با کری (یا گِرِی/کری)، خویشاوندش و از نوادگان اروس خان، این شاخه جداشده را رهبری کرد. بهخاطر خرد و تدبیرش، لقب «آز» به معنی «خِردمند» در زبان قزاقی به او داده شد و او را «آز-جانیبک» میخواندند. پسرش قاسم خان قوانین مردمانش را مدون ساخت.
منابع
- ↑ Danver, Steven L. (10 March 2015). [(https://www.google.com/books/edition/Native_Peoples_of_the_World/Tv4TBwAAQBAJ) Native Peoples of the World: An Encyclopedia of Groups, Cultures and Contemporary Issues] (به انگلیسی). Routledge. p. 536. ISBN 978-1-317-46399-3.
{{cite book}}: Check|url=value (help)
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Janibek Khan». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۵.
پیوند به بیرون
