جان اسماتس
جان اسماتس | |
|---|---|
![]() اسماتس در ۱۹۴۷ | |
| ۲مین نخستوزیر آفریقای جنوبی | |
| دوره مسئولیت ۵ سپتامبر ۱۹۳۹ – ۴ ژوئن ۱۹۴۸ | |
| پادشاه | جرج ششم |
| پس از | جی.بی.ام. هرتزوگ |
| پیش از | دانیل فرانسوا مالان |
| دوره مسئولیت ۳ سپتامبر ۱۹۱۹ – ۳۰ ژوئن ۱۹۲۴ | |
| پادشاه | جرج پنجم |
| پیش از | جی.بی.ام. هرتزوگ |
| اطلاعات شخصی | |
| زاده | Jan Christiaan Smuts ۲۴ مهٔ ۱۸۷۰ مستعمره کیپ |
| درگذشته | ۱۱ سپتامبر ۱۹۵۰ (۸۰ سال) |
| ملیت | اتحادیه آفریقای جنوبی |
| محل تحصیل | |
| امضا | ![]() |
جان اسماتس (انگلیسی: Jan Smuts; ۲۴ مهٔ ۱۸۷۰ – ۱۱ سپتامبر ۱۹۵۰ (۸۰ سال)) فیلسوف، افسر (ارتش)، وکیل، و سیاستمدار اهل اتحادیه آفریقای جنوبی بود. او دوبار، یکبار از ۱۹۱۹ تا ۱۹۲۴ و بار دیگر از ۱۹۳۹ تا ۱۹۴۸ نخستوزیر اتحادیه آفریقای جنوبی بود.
او علاوه برداشتن سمتهای مختلف نظامی و کابینه، از سال ۱۹۱۹ تا ۱۹۲۴ و از سال ۱۹۳۹ تا ۱۹۴۸ به عنوان نخستوزیر اتحادیه آفریقای جنوبی خدمت کرد.
اسماتس از والدینی آفریقاییتبار در مستعمره کیپ بریتانیا متولد شد. او در کالج ویکتوریا، استلنبوش تحصیل کرد و سپس با بورسیه در کالج مسیح، کمبریج، حقوق خواند. او در سال ۱۸۹۴ به وکالت در میدل تمپل فراخوانده شد، اما سال بعد به خانه بازگشت. در آستانه جنگ دوم بوئر، اسماتس در پرتوریا، پایتخت جمهوری آفریقای جنوبی، به وکالت پرداخت. او هیئت جمهوری را در کنفرانس بلومفونتین رهبری کرد و پس از شروع جنگ در سال ۱۸۹۹ به عنوان افسر در یک واحد کماندویی خدمت کرد. در سال ۱۹۰۲، او نقش کلیدی در مذاکره برای پیمان ورینیگینگ ایفا کرد که به جنگ پایان داد و منجر به الحاق جمهوری آفریقای جنوبی و ایالت آزاد اورنج به امپراتوری بریتانیا شد. او متعاقباً به مذاکره برای خودمختاری مستعمره ترانسوال کمک کرد و به عنوان وزیر کابینه لوئیس بوتا منصوب شد.
اسماتس نقش مهمی در ایجاد اتحادیه آفریقای جنوبی در سال ۱۹۱۰ ایفا کرد و به شکلگیری قانون اساسی آن کمک کرد. او و بوتا حزب آفریقای جنوبی را تأسیس کردند و بوتا اولین نخستوزیر اتحادیه شد و اسماتس چندین سمت کابینه را در اختیار داشت. او به عنوان وزیر دفاع، مسئول نیروی دفاعی اتحادیه در طول جنگ جهانی اول بود. اسماتس شخصاً در سال ۱۹۱۶ رهبری سربازان را در لشکرکشی شرق آفریقا بر عهده داشت و سال بعد به کابینه جنگ امپراتوری در لندن پیوست. او در کنفرانس صلح پاریس در سال ۱۹۱۹ نقش رهبری ایفا کرد و از ایجاد جامعه ملل و تضمین کنترل آفریقای جنوبی بر آفریقای جنوب غربی سابق آلمان حمایت کرد.
در سال ۱۹۱۹، اسماتس جایگزین بوتا به عنوان نخستوزیر شد و تا زمان شکست حزب آفریقای جنوبی در انتخابات عمومی ۱۹۲۴ توسط حزب ملی جی.بی.ام. هرتزوگ، این سمت را در اختیار داشت. او چندین سال را در دانشگاه گذراند و در این مدت اصطلاح «کل گرایی» را ابداع کرد، پیش از آنکه سرانجام به عنوان معاون نخستوزیر در ائتلافی با هرتزوگ دوباره وارد سیاست شود. در سال ۱۹۳۴ احزاب آنها متعاقباً با هم ادغام شدند و حزب متحد را تشکیل دادند. اسماتس در سال ۱۹۳۹ به عنوان نخستوزیر بازگشت و آفریقای جنوبی را در راس یک جناح طرفدار مداخله، وارد جنگ جهانی دوم کرد. او در سال ۱۹۴۱ به عنوان فیلد مارشال منصوب شد و در سال ۱۹۴۵ منشور سازمان ملل را امضا کرد، تنها امضاکننده پیمان ورسای که این کار را انجام داد. دومین دوره ریاست جمهوری او با پیروزی مخالفان سیاسیاش، حزب ملیِ بازسازیشده، در انتخابات عمومی ۱۹۴۸ به پایان رسید و دولت جدید سیاستهای اولیه آپارتاید را اجرا کرد.
اسماتس یک انترناسیونالیست بود که نقش کلیدی در تأسیس و تعریف جامعه ملل، سازمان ملل متحد و کشورهای مشترکالمنافع ایفا کرد. او از جداسازی نژادی حمایت میکرد و با حکومت دموکراتیک غیرنژادی مخالف بود. اسماتس در پایان دوران کاری خود از توصیههای کمیسیون فاگان برای کاهش محدودیتهای زندگی و کار سیاهپوستان آفریقای جنوبی در مناطق شهری حمایت کرد.
منابع
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Jan Smuts». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۵ فوریه ۲۰۱۹.

