جان فورتسکیو

سر

جان فورتسکیو
نگاره‌ای از یک قاضی ارشد هم‌دوره با فورتسکیو
قاضی ارشد دیوان پادشاهی
پادشاههنری ششم انگلستان
اطلاعات شخصی
زادهحدود ۱۳۹۴
نوریس، نورث هویش، دوون، انگلستان
درگذشتهدسامبر ۱۴۷۹ (حدود ۸۵ سال)
ابینگتون، گلاسترشایر، انگلستان
آرامگاهکلیسای سنت ادبورگا، ابینگتون
ملیتانگلیسی
تحصیلاتکالج اکستر، آکسفورد
پیشهقاضی، حقوقدان، نویسندهٔ حقوقی، سیاست‌مدار

سر جان فورتسکیو (انگلیسی: Sir John Fortescue؛ حدود ۱۳۹۴ – دسامبر ۱۴۷۹) قاضی، حقوقدان و نویسندهٔ حقوقی برجستهٔ انگلیسی در سدهٔ پانزدهم میلادی بود. او در دوران جنگ رزها، به‌عنوان قاضی ارشد دیوان پادشاهی خدمت کرد و به دلیل تألیف رسالهٔ تأثیرگذار در ستایش قوانین انگلستان (De Laudibus Legum Angliae) که نخستین بار پس از مرگش در حدود ۱۵۴۳ منتشر شد، شهرت دارد. فورتسکیو به دلیل وفاداری به خاندان لنکستر، پس از به قدرت رسیدن ادوارد چهارم، به خیانت محکوم و از اموالش محروم شد، اما بعدها مورد عفو قرار گرفت. او را یکی از بنیانگذاران تفکر حقوق اساسی انگلستان می‌دانند.

زندگی و پیشینه

سال‌های آغازین و خاستگاه

جان فورتسکیو در حدود سال ۱۳۹۴ در نوریس، در ناحیهٔ نورث هویش دوون به دنیا آمد. او دومین پسر جان فورتسکیو و همسر نخستش کلاریس بود. برادر بزرگترش، هنری فورتسکیو، نیز بعدها به مقام قاضی ارشد رسید. نخستین اسناد باقی‌مانده از خاندان فورتسکیو به املاکشان در ویمپستون در پریش مادبری، دوون بازمی‌گردد.[۱]

تحصیلات و ورود به سیاست

فورتسکیو در کالج اکستر، آکسفورد تحصیل کرد؛ نهادی که مورد اقبال بسیاری از خانواده‌های ملاک دوون بود. او فعالیت سیاسی خود را با انتخاب به عنوان نمایندهٔ پارلمان انگلستان از حوزه‌های انتخابیهٔ مختلف آغاز کرد: تویستوک (۱۴۲۱–۱۴۲۵)، توتنس (۱۴۲۶ و ۱۴۳۲)، پلیمپتون ارل (۱۴۲۹) و ویلتشایر (۱۴۳۷).[۲]

دوران قضاوت و وفاداری به لنکسترها

در دوران سلطنت هنری ششم، فورتسکیو سه بار به عنوان یکی از حاکمان لینکلنز این منصوب شد. در دورهٔ عید پاک ۱۴۴۱ به مقام وکیل پادشاه (King's Serjeant) رسید و در ۲۵ ژانویه ۱۴۴۲ به ریاست دیوان پادشاهی منصوب گردید. او این مقام را تا دورهٔ عید پاک ۱۴۶۰ حفظ کرد. فورتسکیو به خرد، وقار و درستکاری شهره بود و گفته می‌شود که مورد لطف خاص پادشاه قرار داشت.[۳]

با شعله‌ور شدن جنگ رزها، فورتسکیو به هنری ششم وفادار ماند. پس از خلع هنری از سلطنت و به تخت نشستن ادوارد چهارم، فورتسکیو در نخستین پارلمان ادوارد به خیانت متهم و از اموالش محروم شد. او به همراه هنری و ملکه مارگارت آنژو به اسکاتلند و سپس به قاره اروپا تبعید شد. در این دوره، فورتسکیو عنوان تشریفافی لرد صدراعظم انگلستان را از سوی هنری ششم دریافت کرد، هرچند به دلیل آنکه پادشاه تبعیدی مهتر مملکت را در اختیار نداشت، این عنوان عمدتاً صوری تلقی می‌شود.[۴]

در تبعید (۱۴۶۳–۱۴۷۱)، فورتسکیو برای آموزش پرنس ادوارد، ولیعهد لنکسترها، مشهورترین اثر خود در ستایش قوانین انگلستان را به زبان لاتین نگاشت. در این کتاب، او برای نخستین بار اصلی را بیان کرد که بعدها به «فرمول بلکستون» معروف شد: «بسیار بهتر است که بیست فرد مجرم از مجازات مرگ بگریزند تا آنکه یک فرد بی‌گناه محکوم و اعدام شود.» پس از شکست نهایی لنکسترها، فورتسکیو به ادوارد چهارم تسلیم شد و در ۱۳ اکتبر ۱۴۷۱، حکم محرومیت از اموالش لغو گردید.

خانواده

فورتسکیو نخستین بار در حدود ۱۴۲۳ با الیزابت برایت از دودیسکامبسلی در دوون ازدواج کرد، اما همسرش در ۱۴۲۶ بدون آنکه فرزندی برای او بیاورد، درگذشت. سپس با ایزابلا جیمز، دختر و وارث جان جیمز از سامرست و ویلتشایر، ازدواج کرد و صاحب سه فرزند شناخته‌شده شد:[۵]

  • مارتین فورتسکیو (حدود ۱۴۳۰–۱۴۷۲)
  • الیزابت فورتسکیو (ازدواج در ۱۴۵۵)
  • مود فورتسکیو (ازدواج در ۱۴۵۶)

مرگ و آرامگاه

پیکرۀ فورتسکیو در کلیسای سنت ایدبرگا، ابرینگتون.

تاریخ دقیق مرگ فورتسکیو مشخص نیست، اما گمان می‌رود اندکی پیش از ۱۸ دسامبر ۱۴۷۹ درگذشته باشد. او در کلیسای سنت ادبورگا در ابینگتون، گلاسترشایر، جایی که املاکش را خریداری کرده بود، به خاک سپرده شد. نوادگان او بعدها عنوان ارل فورتسکیو را به دست آوردند. مجسمه‌ای سنگی و نقاشی‌شده از او با ردای قرمز قضاوت و یقهٔ خز در داخل کلیسا وجود دارد.[۶]

میراث و تأثیرگذاری

توصیف فورتسکیو از نظام سلطنتی انگلستان به عنوان یک «پادشاهی سیاسی و سلطنتی» (dominium politicum et regale) تأثیر عمیقی بر تاریخ تفکر حقوق اساسی بریتانیا داشته است. او نخستین کسی بود که به بحث در مورد مبانی سیاسی و مفهومی کامن لا پرداخت. آثارش، به‌ویژه در ستایش قوانین انگلستان، به صورت نسخه‌های خطی در اواخر قرون وسطی دست به دست می‌شد و مورد استناد متفکران برجستهٔ اوایل دورهٔ تودور، از جمله جان راستل و کریستوفر سنت ژرمن، قرار گرفت.

در قرن بیستم، تصویر فورتسکیو به عنوان یک «قانون‌گرای مشروطه‌خواه» مورد بازبینی قرار گرفت. با این حال، آثار او همچنان به عنوان متونی محوری در تاریخ حقوق و ادبیات انگلیسی مطالعه می‌شوند. انجمن جان فورتسکیو هنوز در کالج اکستر آکسفورد فعال است و دانشجویان حقوق را گرد هم می‌آورد.[۷]

آثار

مهم‌ترین آثار فورتسکیو در دوران تبعید در اسکاتلند و فرانسه (۱۴۶۳–۱۴۷۱) نوشته شدند. در کنار در ستایش قوانین انگلستان، او رساله‌های سیاسی متعددی در دفاع از حقوق خاندان لنکستر نگاشت.

فهرست آثار اصلی

  • رسالهٔ کوچک دربارهٔ ماهیت قانون طبیعی و داوری آن در جانشینی مقام عالی در پادشاهی‌ها (Opusculum de natura legis naturæ et de ejus censura in successione regnorum suprema، حدود ۱۴۶۳)
  • در ستایش قوانین انگلستان (De Laudibus Legum Angliae، ۱۴۶۸–۱۴۷۱): این اثر نخستین بار در حدود ۱۵۴۳ به چاپ رسید و بعدها بارها تجدید چاپ و به انگلیسی ترجمه شد. ترجمهٔ انگلیسی نخست آن با عنوان A Learned Commendation of the Politique Lawes of Englande در ۱۵۶۷ منتشر گردید.
  • حکمرانی انگلستان (The Governance of England، یا The Difference between an Absolute and Limited Monarchy، حدود ۱۴۷۱): این رساله به زبان انگلیسی نوشته شد و نخستین بار در ۱۷۱۴ توسط یکی از نوادگانش، جان فورتسکیو آلاند، و سپس با ویرایش علمی چارلز پلامر در ۱۸۸۵ منتشر گردید.

مجموعهٔ کاملی از آثار کوچک‌تر سیاسی او نیز در سال ۱۸۶۹ توسط توماس فورتسکیو، بارون کلرمونت، تحت عنوان آثار سر جان فورتسکیو (The Works of Sir John Fortescue) به چاپ رسید.

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Edward Foss (1851), The Judges of England, vol. 4, London: Longman, Brown, Green, and Longmans, pp. 308–315
  2. ↑ "FORTESCUE, John (d.1479), of Devon". History of Parliament Online. Retrieved 22 December 2015.
  3. ↑ One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Fortescue, Sir John". Encyclopædia Britannica (in English). Vol. 10 (11th ed.). Cambridge University Press. p. 678.
  4. ↑ Foss, pp. 310–312.
  5. ↑ J.S. Roskell; L. Clark; C.Rawcliffe, eds. (1993). The History of Parliament: the House of Commons 1386-1421.
  6. ↑ Anne Mannooch Welch (1901), "Sir John Fortescue, Buried at Ebrington Gloucestershire", Transactions of the Bristol and Gloucestershire Archaeological Society, 24: 193–250
  7. ↑ John Fortescue Society Dinner, Exeter College, Oxford, 2013, archived from the original on 18 October 2013

پیوند به بیرون