جایزه سن-میشل

جایزه سن-میشل
اهداء برایدستاوردهای برجسته در حوزه کامیکس فرانسوی-بلژیکی
پشتیبان مالی(۱۹۷۱–۱۹۸۶) شهر بروکسل
(۲۰۰۲–۲۰۱۹) هنر نهم: داستان مصور
کشوربلژیک
نخستین دوره۱۹۷۱
آخرین دوره۲۰۱۹

جایزه سن-میشل (انگلیسی: Prix Saint-Michel) مجموعه‌ای از جوایز داستان مصور بود که از سال ۱۹۷۱ تا ۲۰۱۹ (با وقفه‌ای از ۱۹۸۷ تا ۲۰۰۱) در شهر بروکسل اهدا می‌شد و به‌طور خاص برتری در کامیکس فرانسوی-بلژیکی را مورد تجلیل قرار می‌داد.

این جشنواره جوایز متعددی را اهدا می‌کرد که معتبرترین آن‌ها «جایزه بزرگ سن-میشل» بود که به پاس یک عمر فعالیت هنری تعلق می‌گرفت. پس از احیای این جایزه در سال ۲۰۰۲ تحت مدیریت جدید، روند اهدای آن تا سال ۲۰۱۹ ادامه یافت و هم آثار برجسته و هم اهمیت فرهنگی گسترده‌ترِ کمیک‌های فرانسوی-بلژیکی را ارج می‌نهاد.[۱]

تاریخچه

نخستین دوره (۱۹۷۱–۱۹۸۶)

جایزه سن-میشل در سال ۱۹۷۱ توسط آندره لبورن (۱۹۲۸–۲۰۱۲)،[۲] منتقد و مروج بلژیکی داستان‌های مصور که از اواسط دهه ۱۹۶۰ در میان هواداران کمیک فعال بود، پایه‌گذاری شد.[الف] جایزه سن-میشل با حمایت مالی شهرداری بروکسل، برای نخستین بار در نمایشگاه کتاب بروکسل اهدا گردید و اولین «جایزه بزرگ سن-میشل» به ادگار پ. یاکوبس تعلق گرفت. این اولین تمایز مهمی بود که به‌طور اختصاصی به کمیک‌های فرانسوی-بلژیکی اختصاص داده می‌شد.[ب]

در طول این دوره نخست، جایزه به‌سرعت در میان جامعه «باند دیسینه» (داستان مصور) بلژیک اعتبار یافت و از پدیدآورندگان بزرگی همچون هرژه، موریس، ژیژه، کوزی، دیدیه کومس و برنار ایسلر تجلیل کرد. این جایزه دسته‌های متعددی را در بر می‌گرفت که هم بر دستاوردهای یک عمر فعالیت هنری و هم بر آثار برجسته سال تمرکز داشتند؛ از جمله سبک هنری، نویسندگی، تصویرگری و تلاش برای ترویج کمیک به عنوان یک فرم فرهنگی.

این جایزه پس از سال ۱۹۸۶ به حالت تعلیق درآمد؛ وقفه‌ای که دلیل آن برجسته شدن جوایز جدیدتر و تبلیغاتی‌ترِ داستان مصور در فرانسه، سوئیس و کبک دانسته می‌شد که بسیاری از آن‌ها از توجه رسانه‌ای و بودجه‌های عمومی بیشتری بهره‌مند بودند.[۵]

دومین دوره (۲۰۰۲–۲۰۱۹)

در تلاشی برای احیای اعتبار تاریخی آن، جایزه سن-میشل در سال ۲۰۰۲ تحت حمایت جشنواره داستان مصور منطقه بروکسل-پایتخت، که توسط انجمن غیرانتفاعی «هنر نهم - داستان مصور» سازماندهی شده بود، دوباره از سر گرفته شد. برگزارکنندگان جدید برای برجسته‌تر کردن شایستگی‌های هنری و برترین آثار سال، تعداد دسته‌بندی‌ها را بهینه‌سازی کردند، در حالی که «جایزه بزرگ سن-میشل» را برای تجلیل از کل کارنامه هنری یک نویسنده حفظ نمودند. برندگان بعدی شامل هرمان، گژگورژ روسینسکی، گوتلیب، ژان وان هام، فیلیپ گلوک، میلو مانارا و فیلیپ برته بودند.

هیئت داوران و سازماندهی

در طول دوران فعالیت جایزه سن‌-میشل، قضاوت درباره آن بر عهده هیئت داورانی متشکل از متخصصان سراسر صنعت داستان مصور، از جمله ناشران، هنرمندان، ویراستاران و کتاب‌فروشان بود. این کمیته چندین بار در سال تشکیل جلسه می‌داد تا روندها در حوزه «باند دیسینه» (داستان مصور) را ارزیابی و برندگان را انتخاب کند. اهداف راهبردی این جایزه، تجلیل از مجموعه آثار پدیدآورندگان تثبیت‌شده و تشویق استعدادهای نوظهور در سنت کامیکس فرانسوی-بلژیکی بود.[۶]

یادداشت

  1. پیش از تأسیس جایزه سن-میشل، لبورن «انجمن دوستان داستان‌های مصور» و طرفدارنامه «ران تان پلان» را پایه‌گذاری کرد که یکی از نخستین نشریات بلژیکی اختصاص‌یافته به پژوهش‌های حوزه کمیک بود. لبورن همچنین به عنوان عضوی از نخستین هیئت داوران «جشنواره بین‌المللی کمیک آنگولم» (۱۹۷۴) فعالیت کرد[۲] که این امر بر نقش محوری او در شکل‌گیری جشنواره‌ها و جوایز کمیک اروپایی صحه می‌گذارد.
  2. اگرچه اغلب گفته می‌شود که این جوایز قدیمی‌ترین جوایز کمیک در اروپا هستند،[۳] اما در طول دوران فعالیتش، جایزه سن-میشل در واقع دومین جایزه قدیمی کمیک در اروپا بود که همچنان اهدا می‌شد و پس از جوایز آدامسون (که منشأ آن به سال ۱۹۶۵ بازمی‌گردد) قرار داشت.[۴]

منابع

  1. Belga (2007-10-13). "Gotlib récompensé à Bruxelles" (به فرانسوی). LeSoir. Retrieved 2007-10-15.
  2. 1 2 Ratiera, Gilles (March 7, 2012). "André Leborgne n'est plus: c'est une longue et exemplaire carrière au service du 9e art qui s'achève!" [André Leborgne is no more: it is a long and exemplary career in the service of the 9th art that is coming to an end!]. BD Zoom (به فرانسوی).
  3. "Striptekenaar Jean-François Charles wint Grote Prijs Sint-Michiel". De Morgen (به هلندی). 7 September 2012. Retrieved 11 September 2012.
  4. "Adamson Awards". Comic Book Awards Almanac. Archived from the original on Jan 29, 2006.
  5. "Histoire" [History] (به فرانسوی). Prix Saint-Michel (official site). Archived from the original on May 31, 2023.
  6. "Connaissez-vous les Prix Saint-Michel de la bande dessinée?" [Do you know the Saint-Michel Comic Book Awards?] (به فرانسوی). Delcampe. October 22, 2018.