جت پس‌درون‌شارشی

جت پس‌درون‌شارشی^[۱] (انگلیسی: Rear-inflow jet) جزئی از پژواک‌های کمانی در یک سامانه همرفتی میان‌مقیاس است که به شکل‌گیری استخر سرد قوی‌تر و جریان نزولی قوی‌تر کمک می‌کند. این جت در واکنش به یک چرخش همرفتی که دارای شیب رو به بالا و شیب‌های فشار افقی است، شکل می‌گیرد. حوضچه سردی که از برون‌شارش یک طوفان ناشی می‌شود، ناحیه‌ای از پرفشاری را در سطح زمین پدید می‌آورد. در واکنش به این پرفشار سطحی و دماهای گرم‌تر در ارتفاع به دلیل همرفت، یک کم‌فشار میان‌مقیاس در سطوح میانی، پشت لبه پیشرو طوفان، شکل می‌گیرد.

با وجود ناحیه‌ای از کم‌فشار در سطوح میانی، هوا به زیر ناحیه بارش لایه‌ای دنباله‌دار کشیده می‌شود. همان‌طور که هوا در سمت پسین طوفان به داخل کشیده می‌شود، هنگام نزدیک‌شدن به خط جلویی سلول‌ها آغاز به نزول می‌کند. پیش از رسیدن به لبه پیشرو، این رودباد به شکل یک جریان نزولی قوی به سطح زمین نزول می‌کند و بادهای راستاخط ایجاد می‌کند.^[۲]

هر سامانه همرفتی میان‌مقیاس بالغی می‌تواند جت پس‌درون‌شارشی خاص خود را توسعه دهد، اما پرسش‌هایی همچنان درباره اینکه چه عواملی بر قدرت این جت تأثیر می‌گذارند باقی مانده است. اگرچه اثرات بادررو تصعید، ذوب و تبخیر سطحی در تأثیرگذاری بر قدرت جت نقش دارند، این اثرات نمی‌توانند موارد دارای جت‌های پس‌درون‌شارشی قوی را توضیح دهند. با این حال، اثرات بادررو مسئول فروکش‌کردن جت پس از لبه پیشرو سامانه همرفتی میان‌مقیاس هستند.^[۳]^[۴] نزول این جت نخست زمانی آغاز می‌شود که درون‌شارش سطح میانی زیر ابر لایه‌ای دنباله‌دار می‌رود، پیش از آنکه تا لایه ذوب نزول کند.^[۵]

عوامل دیگری نیز در قدرت هر جت پس‌درون‌شارشی نقش دارند. قدرت یک جت پس‌درون‌شارشی می‌تواند با تاوه‌‌های القاشده در دو انتهای خط طوفانی، موسوم به «تاوه‌های انتهای خط» یا «تاوه‌های کتاب‌مانند»، به‌طور چشمگیری افزایش یابد. این تاوه‌ها در هر دو انتهای خط به تقویت درون‌شارش پسین به سمت مرکز خط کمک می‌کنند. عامل دیگری که می‌تواند به تقویت جت کمک کند، محیطی است که در آن جریان بزرگ‌مقیاس، هوای سطح میانی را به سمت انتهای پسین طوفان تغذیه یا وادار می‌کند.^[۶]

جستارهای وابسته

منابع

↑ «جت پس‌درون‌شارشی» [علوم جَوّ] هم‌ارزِ «rear-inflow jet»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. دفتر پنجم. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۷۵۳۱-۷۶-۴ (ذیل سرواژهٔ جت پس‌درون‌شارشی){{cite book}}: نگهداری یادکرد:پی‌نوشت (رده)
↑ Houze, Robert A. Jr. (31 December 2004). "Mesoscale convective systems" (PDF). Reviews of Geophysics. 42 (4): RG4003. Bibcode:2004RvGeo..42.4003H. doi:10.1029/2004RG000150. S2CID 53409251. Retrieved 10 July 2012.
↑ Chong، Michel؛ Amayenc، Paul؛ Scialom، Georges؛ Testud، Jacques (۱ مارس ۱۹۸۷). «A Tropical Squall Line Observed during the COPT ۸۱ Experiment in West Africa. Part ۱: Kinematic Structure Inferred from Dual-Doppler Radar Data». Monthly Weather Review. ۱۱۵ (۳): ۶۷۰–۶۹۴. doi:10.1175/1520-0493(1987)115<0670:ATSLOD>2.0.CO;2.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
↑ Klimowski، Brian A. (۱ مه ۱۹۹۴). «Initiation and Development of Rear Inflow within the ۲۸-۲۹ June ۱۹۸۹ North Dakota Mesoconvective System». Monthly Weather Review. ۱۲۲ (۵): ۷۶۵–۷۷۹. doi:10.1175/1520-0493(1994)122<0765:IADORI>2.0.CO;2.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
↑ Braun، Scott A.؛ Houze، Robert A. (۱ آوریل ۱۹۹۷). «The Evolution of the ۱۰–۱۱ June ۱۹۸۵ PRE-STORM Squall Line: Initiation, Development of Rear Inflow, and Dissipation». Monthly Weather Review. ۱۲۵ (۴): ۴۷۸–۵۰۴. doi:10.1175/1520-0493(1997)125<0478:TEOTJP>2.0.CO;2.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
↑ Skamarock, William C.; Weisman, Morris L.; Klemp, Joseph B. (1 September 1994). "Three-Dimensional Evolution of Simulated Long-Lived Squall Lines". Journal of the Atmospheric Sciences. 51 (17): 2563–2584. Bibcode:1994JAtS...51.2563S. doi:10.1175/1520-0469(1994)051<2563:TDEOSL>2.0.CO;2.

[1] «جت پس‌درون‌شارشی» [علوم جَوّ] هم‌ارزِ «rear-inflow jet»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. دفتر پنجم. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۷۵۳۱-۷۶-۴ (ذیل سرواژهٔ جت پس‌درون‌شارشی){{cite book}}: نگهداری یادکرد:پی‌نوشت (رده)

[2] Houze, Robert A. Jr. (31 December 2004). "Mesoscale convective systems" (PDF). Reviews of Geophysics. 42 (4): RG4003. Bibcode:2004RvGeo..42.4003H. doi:10.1029/2004RG000150. S2CID 53409251. Retrieved 10 July 2012.

[3] Chong، Michel؛ Amayenc، Paul؛ Scialom، Georges؛ Testud، Jacques (۱ مارس ۱۹۸۷). «A Tropical Squall Line Observed during the COPT ۸۱ Experiment in West Africa. Part ۱: Kinematic Structure Inferred from Dual-Doppler Radar Data». Monthly Weather Review. ۱۱۵ (۳): ۶۷۰–۶۹۴. doi:10.1175/1520-0493(1987)115<0670:ATSLOD>2.0.CO;2.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

[4] Klimowski، Brian A. (۱ مه ۱۹۹۴). «Initiation and Development of Rear Inflow within the ۲۸-۲۹ June ۱۹۸۹ North Dakota Mesoconvective System». Monthly Weather Review. ۱۲۲ (۵): ۷۶۵–۷۷۹. doi:10.1175/1520-0493(1994)122<0765:IADORI>2.0.CO;2.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

[5] Braun، Scott A.؛ Houze، Robert A. (۱ آوریل ۱۹۹۷). «The Evolution of the ۱۰–۱۱ June ۱۹۸۵ PRE-STORM Squall Line: Initiation, Development of Rear Inflow, and Dissipation». Monthly Weather Review. ۱۲۵ (۴): ۴۷۸–۵۰۴. doi:10.1175/1520-0493(1997)125<0478:TEOTJP>2.0.CO;2.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

[6] Skamarock, William C.; Weisman, Morris L.; Klemp, Joseph B. (1 September 1994). "Three-Dimensional Evolution of Simulated Long-Lived Squall Lines". Journal of the Atmospheric Sciences. 51 (17): 2563–2584. Bibcode:1994JAtS...51.2563S. doi:10.1175/1520-0469(1994)051<2563:TDEOSL>2.0.CO;2.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]