جمسونیت
| جیمسونیت | |
|---|---|
 | |
| اطلاعات کلی | |
| ردهبندی | سولفور |
| فرمول شیمیایی (بخش تکراری) | Pb4FeSb6S14 |
| ویژگیها | |
| رنگ | سربی رنگ قوس و قزحی |
| رَخ | کامل - مطابق با سطح با شکستگی نامنظم |
| سختی موس | ۲٫۵ |
| جلا | فلزی |
| رنگ خاکه | خاکستریتیره یاسیاه |
| شفافیت | کدر (اپاک) |
| ویژگیهای ظاهری | بلوری - تجمع دانهای - رشتهای- شعاعی تقریباً کمیاب است و بیشتر در آلمان شرقی و غربی، چک اسلواکی (بلورها تا ۲۰ سانتیمتر)، سوئد، بولیوی، آمریکا، مکزیک، رومانی، استرالیا و ژاپن |
| کنارزایی | برتیئریت- پلاژیونیت - بولانژریت- استیبین- بولانژریت- اسفالریت |
| توضیح بیشتر | محلول در اسید نیتریک و اسیدکلریدریک گرم - درشعله گاز ذوب میشود - با آب شسته میشود. Pb:40.16% Fe:2.71% Sb:35.39% S:۲۱٫۷۴٪ انکلوزیونهای Zn,Cu,Bi,Ag |
| دلیلنامگذاری | محلول در اسید نیتریک و اسیدکلریدریک گرم-درشعله گاز ذوب میشود-باآب شسته میشود-کانیهای مشابه آن شامل:برتیئریت، پلاژیونیت و بولانژریت است که با عکس العملهای شیمیایی و اشعه X ازآن قابل تشخیص اند. از نام کانیشناس کرس R.Jameson گرفته شده است. |
| کاربرد | کانسار Sb,Pb |
جیمسونیت (به انگلیسی: Jamesonite) با فرمول شیمیایی Pb4FeSb6S14، که نام آن از کانیشناس اسکاتلندی، رابرت جیمسون، گرفته شده است، در گروه کانیهای سولفور قرار دارد. این کانی در اسید نیتریک و اسید کلریدریک گرم حل میشود، در شعله گاز ذوب میگردد و برای شستشو از آب استفاده میشود. ویژگیهای شیمیایی و بلورشناسی ترکیب شیمیایی جیمسونیت شامل ۴۰.۱۶٪ سرب (Pb)، ۲.۷۱٪ آهن (Fe)، ۳۵.۳۹٪ آنتیموان (Sb) و ۲۱.۷۴٪ گوگرد (S) است و ممکن است حاوی انکلوزیونهایی از روی (Zn)، مس (Cu)، بیسموت (Bi) و نقره (Ag) نیز باشد. از نظر بلورشناسی، این کانی دارای دستگاه تبلور تکشبب است و به شکل منشورهای طویل با شیارهای طولی، تودهای، رشتهای و با ماکلهای فراوان دیده میشود. رنگ آن سربی با پدیدۀ رنگینکمانی است و جلایی فلزی و شفافیتی کدر دارد. رخ آن کامل و شکستگی آن نامنظم است.
کانیهای مشابه و همایند
جیمسونیت با کانیهایی مانند برتیئریت، پلاژیونیت و بولانژریت شباهت دارد اما از طریق واکنشهای شیمیایی و تحلیل با اشعۀ X از آنها متمایز میشود. همایندهای کانیشناسی (پارانژ) آن شامل برتیئریت، پلاژیونیت، استیبین، بولانژریت و اسفالریت است.
کاربرد و پراکندگی
این کانی به عنوان کانسار سرب (Pb) و آنتیموان (Sb) کاربرد دارد. از نظر ژیزمان، به صورت بلوری، تجمع دانهای، رشتهای و شعاعی یافت میشود و نسبتاً کمیاب است. جیمسونیت برای نخستین بار در چکسلواکی سابق کشف شد، جایی که بلورهایی به طول ۲۰ سانتیمتر نیز از آن به دست آمده است. امروزه این کانی در کشورهای دیگری مانند آلمان، سوئد، بولیوی، ایالات متحدۀ آمریکا، مکزیک، رومانی، استرالیا و ژاپن نیز یافت میشود.
جستارهای وابسته
منابع
| دید کلی |
|  |
|---|---|---|
| کانیهای رایج | ||
| مرتبط | ||
 درگاه کانیها | ||