جولی اسکات میثمی
جولی اسکات میثمی | |
|---|---|
| زادهٔ | ۲۹ ژوئیهٔ ۱۹۳۷ |
| درگذشت | ۹ اکتبر ۲۰۲۱ (۸۴ سال) |
| ملیت | آمریکایی |
| پیشه(ها) | ایرانشناس، پژوهشگر ادبیات فارسی و ادبیات عربی |
| سازمان(ها) | دانشگاه تهران (۱۹۷۱–۱۹۸۰)؛ دانشگاه آکسفورد (۱۹۸۵–۲۰۰۲) |
| شناختهشده برای | پژوهش در ادبیات فارسی و عربی، تاریخنگاری فارسی |
| فرزندان | مونا رایلی، آیدا میثمی، مویرا اندرسون آلن |
| خویشاوندان | رابین اندرسون (خواهر) |
جولی اسکات میثمی (Julie Scott Meisami) (۲۹ ژوئیهٔ ۱۹۳۷ – ۹ اکتبر ۲۰۲۱)، پژوهشگر ادبیات، اهل برکلی در ایالت کالیفرنیای آمریکا بود. او استاد بازنشسته زبان فارسی و پژوهشگر تاریخ و فرهنگ ایران در موسسه مطالعات شرقی آکسفورد بود.
فعالیتها
او از سال ۱۹۷۱ تا ۱۹۸۰ به تدریس ادبیات انگلیسی و ادبیات تطبیقی در دانشگاه تهران مشغول بود. همچنین در تشکیل دوره کارشناسی ارشد ادبیات تطبیقی در این دانشگاه نقش داشت. جولی اسکات میثمی در سال ۱۹۸۵ به عنوان مدرس زبان فارسی در دانشگاه آکسفورد منصوب شد و تا زمان بازنشستگی در سال ۲۰۰۲ به تدریس درسهای ادبیات فارسی و عربی پرداخت.[۱][۲]
«شعر دربار ایرانی قرون وسطی» (انتشارات دانشگاه پرینستون، ۱۹۸۷)، «دایرهالمعارف ادبیات عربی» (ویرایش مشترک با پل استارکی، راتلج، ۱۹۹۸)، «تاریخنگاری فارسی تا پایان قرن دوازدهم» (انتشارات دانشگاه ادینبورگ، ۱۹۹۹) و «ساختار و معنا در شعر عربی و فارسی سدههای میانه: مرواریدهای خاوری» (راتلج، ۲۰۰۳) از جمله کتابهای این چهره فرهنگی هستند. همچنین ترجمه «نظامی، هفت پیکر: عاشقانه ایرانی قرون وسطایی» (انتشارات دانشگاه آکسفورد، ۱۹۹۵) در کارنامه او به چشم میخورد.
کتاب «تاریخنگاری فارسی» او توسط محمد دهقانی ترجمه شده است. ترجمه دیگری از این کتاب هم توسط مهدی فرهانی منفرد ارائه شده است.
دیدگاه به ادبیات فارسی و عربی
جولی اسکات میثمی در کتاب «ساختار و معنا در شعر عربی و فارسی سدههای میانه، مرواریدهای خاوری» دیدگاه خود را به ساختار اشعار کلاسیک در فارسی و عربی را بازشکافته است.
بنابر بررسیهای او، شعرهای قدیمی فارسی و عربی آثاری بسیار هوشمندانه و با ساختار دقیق هستند و زیبایی واقعی آنها در همین نظم و معنایی است که در چیدمانشان پنهان شده.
این کتاب با نقد دیدگاه خاورشناسان آغاز میشود که شعر عربی و فارسی را «اتمی» یا «ذرهای» میدانستند؛ یعنی مجموعهای از ابیات زیبا اما بیارتباط با یکدیگر. نویسنده این دیدگاه را ریشهدار در ارزشگذاریهای ادبی غربی میداند که بر پایۀ آثاری چون درام و تراژدی شکل گرفته و برای تحلیل سنت شعریای که اساس آن «غنایی» است، مناسب نیست. میثمی استدلال میکند که بهترین راه برای درک این شعر، مقایسۀ آن با ادبیات قرون میانۀ اروپاست، زیرا هر دو در یک «دیگربودگی» تاریخی و فرهنگی مشترکاند و بر پایههای بلاغی مشابهی استوارند.[۳]
او بر انسجام ساختاری و معنایی شعر قرون میانۀ عربی و فارسی تأکید میکند و نشان میدهد که درک این ساختارها کلید فهم عمیق این اشعار است. او همچنین به یک تمایز کلی میان دو سنت اشاره میکند: شعر عربی بیشتر «کلاممحور» و متکی بر ظرافتهای زبانی و صنایع لفظی (مانند جناس) است، در حالی که شعر فارسی بیشتر «تصویرمحور» است و انسجام خود را از شبکههای استعاری و تصویری میگیرد. با این حال، هر دو سنت در این اصل مشترکاند که شعر یک ساختار هنری یکپارچه است که در آن، فرم و معنا از یکدیگر جداییناپذیرند.[۴]
برخلاف تصور رایج که این اشعار را گوهرهایی پراکنده میداند، این کتاب نشان میدهد که هر شعر مانند گردنبندی هنرمندانه با چینشی دقیق ساخته شده است. در این نگاه، زیبایی و معنای اصلی شعر نه در تکتک ابیات، بلکه در ساختار و نظم کلی آن نهفته است.
درگذشت
جولی اسکات میثمی بامداد ۹ اکتبر ۲۰۲۱ ۰۲۱ (۱۷ مهرماه ۱۴۰۰)، پس از دو سال مبارزه با سرطان، در سن ۸۴ سالگی در خانهٔ دخترش مونا رایلی و در کنار نوههایش، مریم و مارک رایلی، در پوینت ریچموند کالیفرنیا، درگذشت.
جولی پژوهشگر، فمینیست، جهانگرد، آموزگار، ماجراجو و نویسنده بود. دخترانش مونا رایلی، آیدا میثمی و مویرا اندرسون آلن هستند، و خواهر او رابین اندرسون است.[۵]
منابع
- ↑ «درگذشت جولی اسکات میثمی در سکوت خبری». ایسنا. ۲۰۲۲-۰۱-۰۷. دریافتشده در ۲۰۲۲-۰۳-۰۸.
- ↑ رضوی, سید ابوالفضل (2018-03-21). "نقدی بر رویکرد تاریخنگارانۀ جولی اسکات میثمی در تاریخنگاری فارسی". پژوهشنامه انتقادی متون و برنامههای علوم انسانی. 18 (1): 185–202. ISSN 2383-1650.
- ↑ Meisami, Julie Scott. Structure and Meaning in Medieval Arabic and Persian Poetry: Orient Pearls. London: RoutledgeCurzon, 2003.
- ↑ Meisami, Julie Scott. Structure and Meaning in Medieval Arabic and Persian Poetry: Orient Pearls. London: RoutledgeCurzon, 2003.
- ↑ https://www.sunsetviewcemetery.com/obituary/julie-scott-meisami/