حاج مهدی ابراهیمی دریانی

مهدی ابراهیمی دریانی، کارآفرین، بازرگان و نیکوکار ایرانی است که در سال ۱۲۹۱ در روستای داریان از توابع شبستر در استان آذربایجان شرقی به دنیا آمد. عمدهٔ شهرت وی به علت بنیان‌گذاری محلهٔ دریان نو تهران، بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد و سوپرمارکت‌های زنجیره‌ای «یاران دریان» است. او همچنین به شکل خیریه مدارس، بیمارستان، درمانگاه و مواردی از این دست را ساخته است. وی در ۲۴ بهمن سال ۱۳۶۶ در تهران چشم از دنیا فروبست.^[۱]

حدود ۶۰ سال قبل در روستای داریان که اکثر اهالی آن کشاورز بودند، اغلب ساکنین برای درآمد بیشتر به شهر استانبول یا کشور روسیه سفر می‌کردند. در این میان مهدی ابراهیمی دریانی که از اهالی این روستا بود به همراه برادر بزرگترش حاج علی اکبر دریانی که به همین منظور به روسیه سفر کرده بودند، از بیم کمونیسم و از دست دادن مال به تبریز بازمی‌گردند و تجارتخانه ای در حوزه مواد غذایی راه اندازی می‌کنند. در سال ۱۳۱۶ دو برادر به تهران آمدند و در حاجی سرای بازار حجره‌ای می‌گیرند و به تجارت مشغول می‌شوند. مهدی اما سرمایه‌اش را در حادثه‌ای از دست داد و ورشکست شد اما بعدها دوباره سرمایه‌ای به هم زد و تجارت چای را شروع می‌کند که رونق می‌گیرد.^[۲] سید مهدی دریانی حدود سال ۱۳۳۵ همراه عده ای از همشهری‌های خود، بنام‌های حاج حسین دریانی، حاج قاسم دریانی، حاج علی قلی دریانی و… تصمیم می‌گیرند در زمین‌های بکر طرشت که هنوز جزو شهر نشده بودند؛ ساختمان سازی را شروع کنند.^[۳][۴] او همچنین در بخشی از دانشگاه شریف نیز سرمایه‌گذاری کرده است. ابراهیمی دریانی در طی حیات خود در بیش از ۷۵۰ مدرسه، بیمارستان و… در شهرهای مختلف ایران ساخته است.^[۵]

مستند «تاجر عاشق» به کارگردانی رهبر قنبری دربارهٔ زندگی او ساخته شده است.^[۶]

• افتتاح اولین مدرسه در دریان سال ۱۳۲۵
• ساخت ۲۴ مدرسه تا سال ۱۳۳۸ ساخت بیمارستان در دریان به سال ۱۳۳۵
• بنیان‌گذاری محلهٔ «دریان نو» تهران در خیابان ستارخان تهران در سال ۱۳۳۳
• بنای اولین آپارتمان سازی در ایران واقع در شهر آراء تهران در سال ۱۳۳۸
• کلنگ زنی بیمارستان و درمانگاه به نام دریانی (شهید هاشمی نژاد کنونی) این بیمارستان امروز به قطب کشوری پیوند کلیه و دیالیز معروف است.
• بنیان‌گذاری سوپرمارکت‌های زنجیره‌ای «یاران دریان»
• ساخت بیمارستان در شبستر ساخت اولین حمام به‌روز در شبستر
• بازسازی سقف بازار شبستر

بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد یا بیمارستان دریانی یکی از بیمارستان‌های تخصصی و فوق تخصصی تهران است. این بیمارستان به عنوان مرکز کشوری درمان بیماری‌های کلیوی تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی ایران قرار دارد و اولین و بزرگ‌ترین مرکز همودیالیز و پیوند کلیه در ایران بوده است.^[۷][۸]

در سال ۱۳۸۸ بیمارستان هاشمی نژاد در ردیف ۱۰ سازمان برتر ایران قرار گرفت.^[۹]

سوپرمارکت‌های زنجیره‌ای «یاران دریان» از بزرگ‌ترین مجموعه فروشگاه‌های زنجیره‌ای خاروبار فروشی به لحاظ تعداد شعب در ایران است که بیش‌تر شعب آن در تهران ایجاد شده است. گفته می‌شود تا به امروز، «یاران دریان» ۳۵۰ شعبه فعال تنها در تهران دارد.

برند بودن نام دریانی تا آنجا پیش رفته که خیلی از سوپرمارکت‌ها که اصالتا دریانی هم نیستند، نام «سوپر دریانی» برای خودشان انتخاب می‌کنند. گل مغازه‌های تهران برای دریانی هاست، از فرمانیه در شمال شرق تهران، تا سعادت آباد در شمال غرب تهران، هر جا که میدان پرتردد و بزرگی هست، اگر سوپرمارکتی آن حوالی باشد، بزرگ‌ترین و چشمگیرترین آن «دریانی» است.

«سال ۸۳ در حسینیه ای پشت اداره گذرنامه در خیابان پاتریس لومومبا، بزرگان دریانی تصمیم گرفتند یک اتحادیه جدی تر داشته باشند. در آن تاریخ و در آن حسینیه، حدوداً ۵۰۰ سوپر مارکت آمدند و عضو این مجموعه شدند»؛ این سطرها بخشی از مصاحبه مهدی عارفی دریان، مدیرعامل فروشگاه زنجیره ای «یاران دریان» است. تا قبل از سال ۸۳، سوپرمارکت‌های دریانی، در قالب یک بیزینس فامیلی اما گسترده فعالیت می‌کردند؛ یعنی بقالی‌های کوچک و پراکنده در سطح شهر تهران که اهل دریان بودند یا به نحوی با طایفه دریانی‌ها ارتباط داشتند. بعد از سال ۸۳ و با فعالیت گسترده ترِ فروشگاه‌هایی چون شهروند و هایپر استارها، دریانی‌ها از مدیریت سایه خود خارج شدند. از اسفند ۸۳، نخستین فروشگاه خصوصی ایران با نام «یاران دریان» ثبت شد. به بیان دیگر زمزمه‌های تجمیع بقالی‌ها و پیوستن به فروشگاه‌های زنجیره ای از آن سال آغاز شد، در اواخر سال ۱۳۸۸ به اوج خود رسید و آن تفکر سنتی که دریانی باید اهل دریان باشد نیز آرام آرام از سازوکار آن‌ها رخت بست.^[۱۰]

اصلی‌ترین سهام‌دار یاران دریان، شرکت «تکدانه» است.^[۱۱]

به گفته اهالی قدیمی محله سال ۱۳۳۰ میدان دریان نو وجود نداشت و میدان و اطرافش بیابانی بود که در شرق محله طرشت قرار داشت تا اینکه از سال ۱۳۳۵ اولین نشانه‌های سکونت در این حوالی شکل گرفت. سید مهدی دریانی حدود سال ۱۳۳۵ به همراه عده ای از همشهری‌های خود، بنام‌های حاج حسین دریانی، حاج قاسم دریانی، حاج علی قلی دریانی و… تصمیم می‌گیرند در زمین‌های بکر طرشت که هنوز جزو شهر نشده بودند؛ ساختمان سازی را شروع کنند. به گفته یکی از فرزندان حاج حسین دریانی، (از شرکای حاج مهدی) همان سال‌ها سید مهدی دریانی حدود یک میلیون متر مربع از زمین‌های طرشت را خریداری می‌کند و اولین شرکت ساختمانی در تهران، بنام شهرآرا را همراه شرکایش و با ۲۲ بلوک ساختمانی می‌سازد. همچنین در قسمت جنوبی محله شهر آرا، محله‌ای خصوصی برای سکونت دریانی‌ها می‌سازد. سید مهدی دریانی نام این محله خصوصی را دریان نو به معنای دریانی دیگر می‌گذارد که میدان دریان نو در ابتدای آن واقع شده است. البته ساخت میدان دریان نو حدود دو سال طول می‌کشد.^[۱۲]