حادثه خلیج تونکین

حادثه خلیج تونکین
بخشی از جنگ ویتنام

تصویر گرفته از یواس‌اس مدوکس در جریان درگیری ۲ آگوست، که شامل سه قایق اژدرافکن موتوری ویتنام شمالی بود.
تاریخ۲ اوت ۱۹۶۴ (۱۹۶۴-۰۲}})
موقعیت۱۹°۴۲′ شمالی ۱۰۶°۴۶′ شرقی / ۱۹٫۷۰۰°شمالی ۱۰۶٫۷۶۷°شرقی / 19.700; 106.767
نتایج قطعنامه خلیج تونکین؛ تشدید جنگ ویتنام
طرف‌های درگیر
 ایالات متحده آمریکا  ویتنام شمالی
فرماندهان و رهبران
  • رابرت مک‌نامارا
  • یو.اس. گرانت شارپ جونیور
  • روی ال. جانسون
  • جورج اس. موریسون
  • جان جی. هریک
  • له دوی خوای[۱]
  • وان بوت
  • وان تو
  • وان جیان
قوا
۳ قایق اژدرافکن
تلفات و خسارات
  • ۱ ناوشکن به‌طور جزئی آسیب دید
  • ۱ هواپیما به‌طور جزئی آسیب دید[۳]
  • ۲ قایق اژدرافکن به‌طور متوسط آسیب دیدند
  • ۱ قایق اژدرافکن به‌شدت آسیب دید
  • ۴ کشته
  • ۶ مجروح[۴]

حادثه خلیج تونکین (ویتنامی: Sự kiện Vịnh Bắc Bộ) یک رویارویی بین‌المللی بود که نقش تعیین‌کننده‌ای در دخالت گسترده ایالات متحده در جنگ ویتنام ایفا کرد. در تاریخ ۲ آگوست ۱۹۶۴، نیروهای ایالات متحده عملیاتی مخفیانه نزدیک آب‌های سرزمینی ویتنام شمالی انجام دادند که منجر به واکنش نیروهای ویتنام شمالی شد. به‌دنبال این رویداد، دولت ایالات متحده به‌اشتباه ادعا کرد که در تاریخ ۴ آگوست نیز حادثه‌ای مشابه بین کشتی‌های دو کشور در خلیج تونکین رخ داده است. این ادعاها ابتدا ویتنام شمالی را مسئول قلمداد کردند، اما تحقیقات بعدی نشان داد که حمله دوم هرگز اتفاق نیفتاده است. آژانس امنیت ملی ایالات متحده به‌طور عمدی اطلاعات را به شکلی تحریف کرد تا وقوع حمله‌ای خیالی را واقعی جلوه دهد.[۵][۶][۷]

در تاریخ ۲ آگوست، هنگامی که ناوشکن یواس‌اس مدوکس در حال انجام گشت شنود الکترونیک به‌عنوان بخشی از عملیات DESOTO بود، سه قایق اژدرافکن نیروی دریایی ویتنام شمالی[۸] از اسکادران ۱۳۵ به آن نزدیک شدند. مدوکس اقدام به شلیک اخطار کرد و قایق‌های ویتنام شمالی با شلیک اژدر و گلوله‌های مسلسل پاسخ دادند. در این درگیری، یک هواپیمای ایالات متحده، که از ناو هواپیمابر یواس‌اس تیکوندروگا به پرواز درآمده بود، آسیب دید. سه قایق اژدرافکن ویتنام شمالی نیز آسیب دیدند؛ چهار نفر از سربازان ویتنام شمالی کشته و شش نفر دیگر مجروح شدند. در این میان، هیچ تلفاتی برای ایالات متحده ثبت نشد.[۹] ناوشکن مدوکس نیز «هیچ آسیب‌دیدگی خاصی به‌جز سوراخ یک گلوله از یک مسلسل ویتنام [شمالی]» نداشت.[۵]

در تاریخ ۳ آگوست، ناوشکن یواس‌اس تارنر جوی به مدوکس پیوست و این دو ناوشکن مأموریت DESOTO را ادامه دادند. عصر روز ۴ آگوست، این کشتی‌ها به سمت بازتاب‌های راداری، که همراه با رهگیری ارتباطات بود، اقدام به شلیک کردند. نیروهای ایالات متحده ادعا کردند که این فعالیت‌ها نشان‌دهنده یک حمله قریب‌الوقوع است. فرمانده گروه عملیاتی مدوکس، ناخدا جان هریک، گزارش داد که کشتی‌ها هدف حمله قایق‌های ویتنام شمالی قرار گرفته‌اند، در حالی که هیچ قایق ویتنام شمالی در آن منطقه حضور نداشت. باوجوداینکه جان هریک به‌زودی در مورد برداشت اولیه نیروها از حمله ابراز تردید کرد، دولت لیندون بی. جانسون بر پایه تفسیر نادرست رهگیری ارتباطات توسط آژانس امنیت ملی، نتیجه گرفت که حمله واقعاً اتفاق افتاده است.[۵]

از زمان وقوع حمله دوم ادعایی در سال ۱۹۶۴، شک و تردیدهایی دربارهٔ صحت آن مطرح شده بود، اما سال‌ها بعد به‌طور قطعی اثبات شد که این حادثه هرگز رخ نداده است. در مستند مه جنگ محصول سال ۲۰۰۳، رابرت مک‌نامارا، وزیر دفاع پیشین ایالات متحده، اذعان کرد که هیچ حمله‌ای در تاریخ ۴ آگوست رخ نداده است.[۱۰] در سال ۱۹۹۵، مک‌نامارا با ژنرال سابق وو نوین جیاپ از ارتش ویتنام شمالی[۱۱] ملاقات کرد و دربارهٔ اتفاقات ۴ اوت ۱۹۶۴ سؤال کرد. جیاپ پاسخ داد: «مطلقاً هیچ اتفاقی نیفتاد.»[۱۲] جیاپ تأیید کرد که حمله ساختگی بوده است.[۱۳] در سال ۲۰۰۵، یک مطالعه تاریخی داخلی از سوی آژانس امنیت ملی ایالات متحده از حالت محرمانه خارج شد. این مطالعه نتیجه‌گیری کرد که ناوشکن مدوکس در تاریخ ۲ آگوست با نیروی دریایی ویتنام شمالی درگیر شده بود، اما حادثه ۴ آگوست بر پایه اطلاعات دریایی اشتباه و سوءتفسیر ارتباطات ویتنام شمالی شکل گرفته بود.[۵] ادعای رسمی دولت ایالات متحده این بود که این حادثه عمدتاً مبتنی بر تفسیر نادرست رهگیری ارتباطات بوده است.[۱۴][۱۵]

نتیجه این حادثه، تصویب قطعنامه خلیج تونکین توسط کنگره ایالات متحده بود. این قطعنامه به رئیس‌جمهور وقت آمریکا، لیندون بی. جانسون، اجازه داد تا به هر کشور جنوب شرق آسیا که دولت آن در معرض خطر تهاجم کمونیستی بود، کمک کند. همچنین، این قطعنامه به‌عنوان توجیه قانونی جانسون برای اعزام نیروهای متعارف ایالات متحده به ویتنام جنوبی و آغاز جنگ آشکار علیه شمال ویتنام مورد استفاده قرار گرفت.

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ (Moïse 2019، ص. 78).
  2. ↑ (Moïse 2019، ص. 93).
  3. ↑ (Moïse 2019، ص. 94).
  4. ↑ (Moïse 2019، صص. 95-96, 105).
  5. 1 2 3 4 Hanyok, Robert J. (2001). "Skunks, Bogies, Silent Hounds, and the Flying Fish". آژانس امنیت ملی. Fort Meade: آژانس امنیت ملی. 19/20 (4/1): 1–55 – via Naval History and Heritage Command.
  6. ↑ Paul, Erik Charles (2012). "The Construction of East Asia". Neoliberal Australia and US Imperialism in East Asia. Basingstoke: پالگریو مک‌میلان. pp. 114–145. doi:10.1057/9781137272782. ISBN 978-1-137-27277-5.
  7. ↑ Fujimoto, Hiroshi (2014). "The Legacy of the Gulf of Tonkin Incident". Nanzan Review of American Studies. Nagoya: Nanzan University. 36: 113–121 – via Connecting Repositories.
  8. ↑ Starry. Department of the Army. 1978. P. 248
  9. ↑ (Moïse 2019، صص. 94-96, 105).
  10. ↑ "Film: The Fog of War: Transcript". Errol Morris. Retrieved 28 June 2021. McNamara: "It was just confusion, and events afterward showed that our judgment that we'd been attacked that day was wrong. It didn't happen. And the judgment that we'd been attacked on August 2nd was right. We had been, although that was disputed at the time. So we were right once and wrong once. Ultimately, President Johnson authorized bombing in response to what he thought had been the second attack ? It hadn't occurred, but that's irrelevant to the point I'm making here. He authorized the attack on the assumption it had occurred…"
  11. ↑ Starry. Department of the Army. 1978. p. 248
  12. ↑ McNamara asks Giáp: What happened in Tonkin Gulf? بایگانی‌شده در مارس ۶, ۲۰۱۵ توسط Wayback Machine, Associated Press, 1995
  13. ↑ Shane, Scott (December 2, 2005). "Vietnam War Intelligence 'Deliberately Skewed,' Secret Study Says". The New York Times. Archived from the original on June 27, 2017. Retrieved July 4, 2023.
  14. ↑ "McNamara asks Giap: What happened in Tonkin Gulf? بایگانی‌شده در ۲۰۱۵-۰۳-۰۶ توسط Wayback Machine". (November 9, 1995). Associated Press. Quote: Both sides agree that North Vietnam attacked a U.S. Navy ship in the gulf on Aug. 2 as it cruised close to shore. But it was an alleged second attack two days later that led to the first U.S. bombing raid on the North and propelled America deep into war.
  15. ↑ "CNN Cold War – Interviews: Robert McNamara". CNN. Archived from the original on June 14, 2008. Retrieved June 25, 2010.
  • Moïse, Edwin E. (2019). Tonkin Gulf and the Escalation of the Vietnam War (revised ed.). Annapolis: Naval Institute Press. ISBN 978-1-68247-424-2.

پیوند به بیرون