حروف رومن
حروف رومن (انگلیسی: Roman type) در تایپوگرافی خط لاتین یکی از سه گونهٔ اصلی حروف چاپی تاریخی است که در کنار حروف سیاه‌نویس (blackletter) و حروف ایتالیک قرار می‌گیرد. این شیوهٔ حروف‌چینی گاه «عادی» یا «معمولی» نیز خوانده می‌شود و به دلیل ایستاده بودن (در برابر حالت مایل ایتالیک) و سادگی شکل (در برابر پیچیدگی سیاه‌نویس) از آن دو متمایز است.
در دوران آغازین رنسانس حروف رومن (به شکل آنتیکوا) و حروف ایتالیک جداگانه به کار می‌رفتند؛ اما امروزه این دو شیوه در کنار هم استفاده می‌شوند و بیشتر قلم‌ها هم نسخهٔ ایستادهٔ رومن و هم نسخهٔ ایتالیک یا مایل دارند. حروف رومن از سبک‌دست‌نویس کاتبان اروپایی سدهٔ پانزدهم میلادی الگو گرفته و ترکیبی از حروف بزرگ کتیبه‌ای روم باستان با خط ریز کارولنژی است.
تاریخچه
ریشه‌های خوش‌نویسانه
حروف رومن بر پایهٔ سبک‌دست‌نویس اروپایی سدهٔ پانزدهم شکل گرفت. این سبک خود ترکیبی بود از حروف بزرگ مربعی کتیبه‌های روم باستان و مینوسکول کارولنژی.[۱] خاستگاه خط انسان‌گرایانه را به‌طور کلی در مینوسکول کارولنژی می‌دانند که از محیط دانشگاهی بولونیا گذشت و به دست‌خوش‌نویس ایتالیایی پوجو براچولینی به اوج خود رسید.[۲]
ورود به صنعت چاپ
حروف‌نگاری رومن از حدود سال ۱۴۶۵ و با رسیدن صنعت چاپ به ایتالیا آغاز شد. ایتالیایی‌ها که از حروف گوتیک استفاده نمی‌کردند قلم‌هایی بر پایهٔ خط دست‌نویس انسان‌گرایانهٔ خود ساختند.[۳] نخستین حروف در صومعهٔ سوبیاکو در نزدیکی رم ریخته شد و نام «رومن» نیز از همین شهر برگرفته شده‌است.[۴]
نمونه‌های اولیهٔ حروف رومن تنوع طراحی گسترده‌ای داشتند و برخی از آن‌ها ظاهری شبیه به حروف سیاه‌نویس (گوتیک) داشتند.
تثبیت ویژگی‌های مدرن
چاپگران و حروف‌ریزانی مانند نیکلاس ینسون و الدوس منوتیوس در ونیز و سپس روبر اتین در فرانسه ویژگی‌های مدرن حروف رومن را تا دههٔ ۱۵۳۰ تثبیت کردند. از جمله این ویژگی‌ها می‌توان به پایهٔ تقریباً مستقیم در حرف «h»، سریف‌های بیرونی در حروف بزرگ «M» و «N» و خط افقی صاف در حرف «e» اشاره کرد.[۵][۶]
طراحی برجستهٔ حروف‌ریزان فرانسوی در دو سدهٔ بعد به استاندارد حروف رومن بدل شد و از دههٔ ۱۵۴۰ به بعد حروف رومن و ایتالیک فرانسوی از راه لیون به تایپوگرافی کشورهای همسایه راه یافت.[۷]
ایتالیا، فرانسه و دیگر کشورها
در ایتالیا و سپس فرانسه حروف رومن به‌سرعت جایگزین حروف گوتیک شد؛ اما در اسپانیا و آلمان استفاده از حروف گوتیک مدت بیشتری ادامه یافت.[۸]
حذف سریف‌ها
در حدود سال ۱۸۲۰ در محیط حروف‌ریزی ویلیام کسلون در انگلستان برای نخستین بار حروفی بدون سریف (بی‌سریف یا سن‌سریف) در یک فهرست نمونه‌حروف ظاهر شد. از آن پس اصطلاح «حروف رومن» برای حروف ایستادهٔ معمولی باقی ماند بدون آن‌که الزاماً دارای سریف باشد.[۹]
ویژگی‌ها
مهم‌ترین ویژگی حروف رومن ایستاده بودن ساقه‌های عمودی و گرد بودن حروف کوتاه است. این سبک حالت «عادی» یک خانوادهٔ حروف به‌شمار می‌رود و در برابر حروف ایتالیک (مایل و خوش‌نویسانه‌تر) و حروف سیاه (بولد) قرار می‌گیرد.[۱۰]
واژهٔ «رومن» در رسم‌الخط انگلیسی معمولاً با حرف کوچک (roman) نوشته می‌شود تا بر پیوند آن با حروف‌چینی نخستین ایتالیایی دوران رنسانس تأکید شود.[۱۱]
کاربرد امروزی
از مشهورترین قلم‌های رومن می‌توان به بمبو، بسکرویل، کسلون، ینسون، تایمز نیو رومن و گارامون اشاره کرد.[۱۲]
امروزه حروف رومن و ایتالیک در کنار هم به کار می‌روند و اکثر خانواده‌های حروف شامل هر دو حالت ایستاده (رومن) و مایل (ایتالیک یا اُبلیک) هستند.
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ Boardley، John (۲۰۱۶-۰۴-۱۸). «The first roman fonts». ilovetypography. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۹-۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Mediavilla، Claude (۲۰۰۵). Caligrafía. Campgràfic. شابک ۸۴-۹۳۳۴۴۶-۸-۰.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Boardley، John (۲۰۱۴-۰۲-۰۷). «Unusual fifteenth-century fonts: part 1». i love typography. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۹-۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Boardley، John (۲۰۱۵-۰۷-۰۱). «Unusual fifteenth-century fonts: part 2». i love typography. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۹-۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Olocco، Riccardo. «The Venetian origins of roman type». C-A-S-T. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ نوامبر ۲۰۲۳. دریافت‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: بیش از یک پارامتر|تاریخ بازبینی=و|بازبینی=داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Carter، Harry (۱۹۶۹). A View of Early Typography up to about ۱۶۰۰. Hyphen Press. شابک ۰-۹۰۷۲۵۹-۲۱-۹.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Vervliet، Hendrik D.L. (۲۰۰۸). The palaeotypography of the French Renaissance. Koninklijke Brill NV. شابک ۹۷۸-۹۰-۰۴-۱۶۹۸۲-۱.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Mediavilla، Claude (۲۰۰۵). Caligrafía. Campgràfic. شابک ۸۴-۹۳۳۴۴۶-۸-۰.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Mediavilla، Claude (۲۰۰۵). Caligrafía. Campgràfic. شابک ۸۴-۹۳۳۴۴۶-۸-۰.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Kay Amert (۲۰۰۸). «Stanley Morison's Aldine Hypothesis Revisited». Design Issues. ۲۴ (۲): ۵۳–۷۱.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Parkes، Malcolm Beckwith (۱۹۹۲). Pause and Effect: An Introduction to the History of Punctuation in the West. Scolar Press.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Bergsland، David (۲۰۱۲-۰۸-۲۹). «Aldine: the intellectuals begin their assault on font design». The Skilled Workman. دریافت‌شده در ۲۰۱۵-۰۸-۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
کتاب‌شناسی
- Bringhurst, Robert (2008), The Elements of Typographic Style (version 3.2). Vancouver: Hartley & Marks.
- Nesbitt, Alexander (1957), The History and Technique of Lettering. انتشارات داور. شابک ۰-۴۸۶-۴۰۲۸۱-۹.
پیوند به بیرون
- الگو:ویکی‌واژه‌خطی
- تایپوگرافی