حزب رادیکال صربستان

حزب رادیکال صربستان

Српска радикална странка
کوته‌نوشتSRS
رئیسووییسلاو ششلی
معاون رئیسالکساندر ششلی
معاونان
  • ویریتسا رادتا
  • میلوراد میلچیچ
  • میلیان دامیانوویچ
بنیان‌گذاران
بنیان‌گذاری۲۳ فوریه ۱۹۹۱ (۱۹۹۱-02-۲۳)
ادغام از
  • جنبش چتنیک صربستان
  • حزب رادیکال مردم
ستادبلگراد
روزنامهVelika Srbija
شاخه شبه‌نظامیعقاب‌های سفید (۱۹۹۱–۱۹۹۵)
مرام سیاسی
طیف سیاسیراست تندرو
رنگ رسمی     آبی
شعارSrbija je večna dok su joj deca verna
(«صربستان جاودان است تا زمانی که بچگانش وفادارند»)
سرود"Sprem'te se sprem'te"
مجمع ملی
۰ از ۲۵۰
مجمع وویودینا
۰ از ۱۲۰
مجمع شهر بلگراد
۲ از ۱۱۰
پارلمان مونته‌نگرو
۰ از ۸۱
وبگاه

حزب رادیکال صربستان (صربی: Српска радикална странка، ت. «Srpska radikalna stranka»؛ به اختصار SRS) یک حزب سیاسی راست تندرو[۱] و ملی‌گرای افراطی[۲] در صربستان است. این حزب در سال ۱۹۹۱ بنیان نهاده شد و بنیان‌گذار، نخستین و تنها رئیس حزب ووییسلاو ششلی[۳] است.[۴]

حزب رادیکال در سال ۱۹۹۱ با ادغام جنبش چتنیک صربستان به رهبری ششلی و حزب رادیکال مردم به رهبری تومیسلاو نیکولیچ تشکیل شد. به هنگام تشکیل، آن‌ها به ترتیب رئیس و معاون رئیس حزب شدند. در نیمهٔ نخست دههٔ ۱۹۹۰، حزب رادیکال حامی رژیم حزب سوسیالیست صربستان بود که تا حد زیادی از طریق رسانه به برآمدن حزب رادیکال کمک کرد.[۴] تا انتخابات پارلمانی ۲۰۰۰، زمانی که حزب شکست بزرگی را متحمل شد، آن‌ها از پشتیبانی قوی برخوردار بودند اما از طریق الفاظ عوام‌گرایانه، در ابتدا تا میانه دهه ۲۰۰۰ به حزبی با بیشترین رأی تبدیل شد. ششلی داوطلبانه خود را تسلیم دادگاه بین‌المللی کیفری یوگسلاوی سابق کرد تا از خود در برابر اتهام جنایت علیه بشریت در طول جنگ استقلال کرواسی و جنگ بوسنی دفاع کند. نیکولیچ به صورت دفاکتو تا سال ۲۰۰۸ که حزب را ترک کرد رهبری آن را بر عهده داشت.[۵]

در طول سال‌های رهبری نیکولیچ، حزب رادیکل ملی‌گرایی افراطی را با شعارهای گستاخانه، پوپولیستی و ضد فساد در هم آمیخت.[۶] به دلیل اختلاف نظر با شِشِلی بر سر یکپارچگی با اتحادیه اروپا، نیکولیچ بسیاری از اعضای عالی‌رتبه حزب را برای تشکیل حزب مترقی صربستان (SNS) گرد هم آورد که در سال ۲۰۱۲ به حزب حاکم صربستان تبدیل شد. پس از این انشعاب، دراگان تودوروویچ رهبری دوفاکتو را به دست گرفت و حزب با افت شدیدی مواجه شد و تنها ۴٪ آرا را در سال ۲۰۱۲ و ۲٪ را در سال ۲۰۱۴ به دست آورد، نخستین باری که حزب رادیکال در پارلمان نماینده‌ای نداشت. اندکی پس از بازگشت شِشِلی به صربستان در سال ۲۰۱۴، این حزب بخشی از محبوبیت خود را دوباره به دست آورد و در انتخابات ۲۰۱۶ با ۸٪ آرا در جایگاه سوم قرار گرفت.[۷] در اواخر سال ۲۰۱۹، این حزب دوباره رو به افول گذاشت و در انتخابات ۲۰۲۰ تنها ۲٪ آرا را به دست آورد و دوباره هیچ کرسی در پارلمان به دست نیاورد.

حزب رادیکال، یک حزب پوپولیست جناح راست است،[۸][۹][۱۰] که خواهان تشکیل صربستان بزرگ است.[۱۱][۱۲] این حزب شکاک به اروپا و غرب‌ستیز است و مخالف عضویت صربستان در اتحادیه اروپا است، در عوض خواهان روابط نزدیک‌تر با روسیه است.[۱۳][۱۴][۱۵] برخی روزنامه‌نگاران در دههٔ ۱۹۹۰ حزب رادیکال را به دلیل حمایت آشکار از ملی‌گرایی افراطی، نئوفاشیست خواندند.[۱۶][۱۷][۱۸][۱۹] در حوزهٔ مسائل اجتماعی، این حزب محافظه‌کار است.[۲۰] همچنین در برخی کشورهای همسایه نیز شعبه‌هایی از حزب رادیکال وجود دارد.

ایدئولوژی

وویسلاو ششلی، رئیس حزب رادیکال صربستان، یکی از سرسخت‌ترین مدافعان ایدئولوژی صربستان بزرگ است.

ایدئولوژی اصلی حزب، مبتنی بر ملی‌گرایی صربی و هدف آن تشکیل صربستان بزرگ است.[۲۱][۲۲] حزب رادیکال به شدت ضد ادغام اروپا (شکاکیت به اروپا[۲۳]) و جهانی شدن است[۲۴][۲۵][۲۶] و به جای آن حامی روابط نزدیک‌تر با روسیه است.[۲۷][۲۸] حزب بسیار منتقد دادگاه بین‌المللی کیفری یوگسلاوی سابق (ICTY) است، جایی که ششلی از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۴ در آن زندانی بود.[۲۹] این حزب سرلشکر پیشین راتکو ملادیچ و رئیس‌جمهور پیشین جمهوری صربسکا رادوان کاراجیچ را «قهرمانان صربی» می‌داند.[۳۰][۳۱]

در سال ۲۰۰۷، این حزب از به‌کارگیری نیروی نظامی برای جلوگیری از استقلال کوزوو پشتیبانی کرد.[۳۲]

به دلیل پشتیبانی تومیسلاو نیکولیچ از عضویت صربستان به اتحادیه اروپا که ضد سیاست تندروی ابتدایی حزب در تضاد بود، او در سال ۲۰۰۸ اخراج شد. با جدایی هوادارانش از حزب رادیکال، او حزب ترقیخواه صرب (SNS) را بنیان‌گذاری کرد که به عنوان یکی از احزاب پیشروی کشور، جایگزین حزب رادیکال شد.

تاریخچه

بنیان‌گذاری

حزب رادیکال صربستان (SRS) در ۲۳ فوریه ۱۹۹۱ با ادغام جنبش چتنیک صربستان به رهبری وویسلاو ششلی و حزب رادیکال مردم تشکیل شد.[۳۳] جنبش چتنیک در سال ۱۹۹۰ تشکیل شد، اگرچه به دلیل پیوند آشکار با چتنیک‌های تاریخی ثبت رسمی نشد. تشکیل حزب جدید، به دنبال جدایی ششلی از جنبش نوسازی صربستان (SPO) به دلیل اختلاف‌های داخلی با ووک دراشکوویچ بود. جنبش نوسازی صربستان، با ادغام جنبش آزادی صربستان پیشین ششلی و جناح دراشکوویچ از نوسازی ملی صربستان بنیان‌گذاری شده بود.[۳۴] ششلی به عنوان نخستین رئیس حزب رادیکال برگزیده شد در حالی که تومیسلاو نیکولیچ، عضو حزب رادیکال مردم، به عنوان معاون رئیس برگزیده شد.[۳۵]

ظهور تحت حزب سوسیالیست

حزب سوسیالیست (SPS) به رهبری میلوشویچ، در برخاستن حزب رادیکال با به‌کارگیری رسانه نقش بسزایی داشت.[۴] حزب رادیکال اجازه داشت در تلویزیون دولتی دیدگاه‌های ملی‌گرایانه افراطی خود را ترویج کند در حالی که حزب سوسیالیست می‌توانست خود را میانه‌گراتر و در عین حال میهن‌پرست جلوه دهد.[۳۶] شِشِلی مفاهیم رایج «توطئه بین‌المللی علیه صرب‌ها» را ترویج داد که مهم‌ترین آنها شامل آلمان، واتیکان، سازمان سیا، ایتالیا، ترکیه و همچنین احزاب سیاسی میانه‌روی صربستان بود. این توطئه‌ها توسط رسانه تحت کنترل میلوشویچ نیز ترویج داده می‌شد.[۳۷] در سال ۱۹۹۱، ششلی به عنوان نامزد مستقل عضو پارلمان شد[۳۸] و با درگیری‌های فیزیکی با مخالفان دولت، تصویری خصمانه از خود ایجاد کرد.[۳۷]

دفتر مرکزی حزب رادیکال صربستان در زمون، بلگراد

۲۲٬۶ درصد از آرایی که حزب رادیکال در انتخابات پارلمانی ۱۹۹۲ به دست آورد، رشد سریع این حزب را تأیید کرد و آن را به دومین حزب بزرگ پارلمانی تبدیل کرد.[۳۹] ششلی برای این انتخابات بر سر مسائلی مانند بیرون راندن آلبانیایی‌ها از کوزوو به آلبانی، اخراج مسلمانان از سنجاک و بیرون راندن کروات‌ها از وویوودینا مبارزه کرد.[۴۰] حزب سوسیالیست پس از کمک به مهندسی انتخابات این حزب در پارلمان،[۳۶] ائتلافی غیررسمی با حزب رادیکال تشکیل داد[۴۱] و در برکناری سیاستمداران میانه‌رو از مناصب دولتی همکاری کرد.[۴۲]

جدایی میلوشویچ از حزب رادیکال

در اواخر سال ۱۹۹۳، دو حزب رادیکال و سوسیالیست ضد یکدیگر موضع گرفتند.[۴۳][۳۶] میلوشویچ لازم دید که سیاست‌های خود را تغییر دهد و از حزب رادیکال فاصله بگیرد تا جهت‌گیری جدید صلح‌طلبانه‌اش توسط غرب جدی گرفته شود و همچنین با اثرات تحریم‌های سازمان ملل علیه صربستان مقابله کند.[۴۴] بسیاری از سوسیالیست‌ها نیز از رقابت با حزب بر اساس سابقه رشد قوی آن هراس داشتند. با بروز اختلاف نظر میان مخالفان، از جمله حزب رادیکال، میلوسویچ در سال ۱۹۹۳ انتخابات جدیدی را اعلام کرد. این انتخابات، پشتیبانی حزب رادیکال را نصف کرد و میزان آرای حزب سوسیالیست را از ۲۸ درصد به ۳۸ رساند. با وجود اینکه بیشتر مردم از جنگ، تحریم‌های سازمان ملل و اوضاع اقتصادی فاجعه‌بار خسته بودند، حزب رادیکال تحت پروپاگاندای قوی دولت و جدایی از رسانه قرار داشت.[۴۵] به دنبال موافقت میلوشویچ با موافقت‌نامه دیتون در سال ۱۹۹۵ و صلح با بوسنی، ششلی میلوشویچ را به عنوان «بدترین خائن در تاریخ صربستان» متهم کرد و این رویداد را بدترین شکست صربستان پس از نبرد کوزوو ضد امپراتوری عثمانی در سال ۱۳۸۹ خواند.[۴۶]

جنگ کوزوو و سرنگونی میلوشویچ

هنگامی که ششلی نامزد انتخاباتی حزب سوسیالیست را در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۹۹۷ شکست داد، با وجود اعلام شدن نامعتبر بودن آن به دلیل مشارکت کم، او دوباره به دولت صربستان راه یافت.[۴۷] در ۱۹۹۸، جنبش نوسازی و حزب رادیکال وارد دولت به اصطلاح «جنگی» شدند و ششلی به عنوان معاون نخست‌وزیر قوانین اطلاعاتی جدیدی را تصویب کرد و به راه‌اندازی حملات تبلیغاتی علیه آلبانیایی‌های کوزوو کمک کرد.[۴۸] مقامات آمریکایی در عوض او را «فاشیست» خواندند و وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا اعلام کرد هرگز با او معامله نخواهد داشت.[۴۹] به دنبال اشغال کوزوو توسط ناتو در سال ۱۹۹۹، ششلی از دولت استعفا داد تا اینکه حزب سوسیالیست او را ترغیب برای ورود دوباره به دولت کردند.[۵۰]

کیفرخواست علیه ششلی

در طول جنگ‌های یوگسلاوی، برخی از هواداران حزب رادیکال از جمله خود ششلی در واحدهای شبه‌نظامی وفادار به دولت فدرال فعال بودند و در طول مبارزات نظامی به عنوان «مشت آهنین» او عمل می‌کردند.[۳۲] [۵۱] رژیم میلوشویچ گاهی اوقات از ششلی حمایت می‌کرد و به او اسلحه می‌داد، در حالی که گاهی او را به جنایات جنگی متهم می‌کرد.[۵۲] حزب رادیکال همچنین منابعی برای ایجاد نیروهای داوطلب شبه‌نظامی مانند عقاب‌های سفید در اختیار داشت.[۳۶] هنگامی که حزب رادیکال در سال ۲۰۰۱ به استرداد میلوشویچ به دادگاه بین‌المللی کیفری برای یوگسلاوی سابق (ICTY) اعتراض کرد، میلوشویچ از هواداران خود خواست که به جای حزب خودش، به حزب رادیکال رأی دهند.[۳۲] دادگاه کیفری بین‌المللی یوگسلاوی سابق همچنین علیه ششلی کیفرخواست صادر کرد و در نتیجه از سال ۲۰۰۷، پس از تسلیم شدنش در سال ۲۰۰۳ تحت محاکمه است.[۵۳] نیکولیچ، معاون رئیس‌جمهور، رهبر جدید و بالفعل حزب رادیکال شد و چهره‌ای میانه‌روتر از خود نشان داد، با رویکردی جدید به همکاری‌های بین‌المللی و با این دیدگاه که صربستان به عنوان «پیوندی بین غرب و شرق» عمل می‌کند.[۵۴]

هواداران رادیکال در حال تظاهرات ضد اعلام استقلال کوزوو، بلگراد، ۲۰۰۸

رهبری نیکولیچ

در طول انتخابات پارلمانی ۲۰۰۳، حزب رادیکال همکاری با دادگاه جنایات جنگی، رسوایی‌های فساد در دولت و سطح پایین زندگی را محکوم کرد و الفاظ تهاجمی پیشین خود را اندکی تعدیل کرد.[۵۵] اگرچه این حزب با ۲۸ درصد آرا و ۸۲ کرسی، اکثریت آرا را به دست آورد، اما همچنان از سوی رقبای دموکرات خود به عنوان یک حزب منفور تلقی می‌شد و بنابراین در اپوزیسیون قرار گرفت.[۵۶] در انتخابات پارلمانی ۲۰۰۷، حزب ۲۹٪ آرا و ۸۱ کرسی را به دست آورد. فراکسیون حزب رادیکال در پارلمان، نیکولیچ را به عنوان رئیس و الکساندر ووچیچ را به عنوان معاون رئیس انتخاب کرد. نیکولیچ بعداً به عنوان سخنگوی پارلمان برگزیده شد.

در نخستین جلسه پارلمان ملی در ۱۴ فوریه ۲۰۰۷، سیاستمداران با اکثریت قاطع به رد پیشنهاد مارتی آهتیساری، فرستاده ویژه سازمان ملل، در مورد قطعنامه مقدماتی وضعیت کوزوو رأی دادند.[۵۷] انتخابات جدید در سال ۲۰۰۸ برگزار شد، زیرا ائتلاف دی‌اس-دی‌اس‌اس به دلیل به رسمیت شناختن اعلان استقلال کوزوو توسط اتحادیه اروپا از هم پاشید.[۵۸][۵۹] در انتخابات پارلمانی ۲۰۰۸، حزب رادیکال دوباره ۲۹٪ آرا و ۷۸ کرسی به دست آورد که منجر به تشکیل ائتلاف دولتی به رهبری دی‌اس-اس‌پی‌اس شد.[۶۰][۶۱]

جدایی ۲۰۰۸

پس از مخالفت با ششلی، در ۸ سپتامبر ۲۰۰۸، نیکولیچ گروه پارلمانی تازه‌ای به نام ناپرد سربیو! («صربستان به پیش!») در کنار شماری از دیگر اعضای حزب رادیکال ایجاد کرد.[۶۲] ششلی در ۱۱ سپتامبر نامه‌ای به اعضای حزب رادیکال فرستاد که در آن گروه نیکولیچ را «خائن» و «دست‌نشانده‌های غربی» خواند و از اعضای حزب رادیکال خواست به ایدئولوژی‌های «ملی‌گرایی صربی، ضدجهانی‌گرایی و روس‌دوستی» وفادار باشند.[۶۳] روز بعد، نیکولیچ و گروهش رسماً از گروه اخراج شدند[۶۴][۶۵] و نیکولیچ در پاسخ اعلام کرد که حزب خود را ایجاد خواهد کرد.[۶۶] در ۱۴ سپتامبر، دبیرکل حزب رادیکال، الکساندر ووچیچ نیز از حزب استعفا داد.[۶۷][۶۸] نیکولیچ و ووچیچ نیز در ۲۱ اکتبر همان سال حزب ترقیخواه صرب (SNS) را تشکیل دادند.[۶۹][۷۰]

پس از جدایی آنها، دراگان تودوروویچ به عنوان رهبر موقت حزب از نیکولیچ جانشینی کرد؛[۷۱][۷۲] با این حال، سمت معاون رئیس رسماً لغو شد.[۷۳] تا آوریل ۲۰۱۱، حزب رادیکال حدود ۷٪ از حمایت را در نظرسنجی‌ها داشت، در حالی که حزب ترقیخواه و شرکای ائتلافی آن حدود ۴۰٪ را به خود اختصاص داده بودند.[۷۴][۷۵] در انتخابات پارلمانی ۲۰۱۲، حزب رادیکال تنها ۴٬۶۳٪ از آرای مردمی را به دست آورد و بنابراین برای نخستین بار در تاریخ این حزب، نتوانست از حد نصاب ۵٪ برای ورود به پارلمان عبور کند.[۷۶]

بازگشت ششلی

با بازگشت رهبرشان به صربستان در سال ۲۰۱۴، این حزب برای انتخابات پارلمانی ۲۰۱۶ با هدف احیای حضور خود به مانند پیش از سال ،۲۰۰۸ مبارزه انتخاباتی خود را آغاز کرد. آنها ۸٫۳۴٪ از آرای عمومی را به دست آوردند و ۲۲ کرسی را پس گرفتند. در انتخابات پارلمانی ۲۰۲۰، حزب رادیکال ۲٫۲۲٪ از آرا را به دست آورد، بنابراین نتوانست از حد نصاب ۳٪ که جدیداً کاهش یافته بود، بالاتر برود و تمام کرسی‌های خود را از دست داد.[۱۳] در انتخابات بعدی، آنها آرای کافی برای عبور از حد نصاب انتخاباتی را به دست نیاوردند.[۷۷]

روابط بین‌الملل

حزب رادیکال صربستان روابط خود را با حزب لیبرال دموکرات روسیه حفظ کرده و در دهه ۱۹۹۰ با حزب اجتماع ملی فرانسه نیز روابطی داشت.[۷۸][۷۹] این حزب همچنین روابطی کمین با حزب راست افراطی طلوع طلایی در یونان، با تمرکز بر شباهت‌های مذهبی، و حزب فورزا نووا در ایتالیا دارد.[۸۰]

این حزب تا زمان حمله ۲۰۰۳ به عراق، صدام حسین، رئیس‌جمهور وقت عراق و حزب بعث سوسیالیست عرب را به عنوان یکی از حامیان سیاسی و مالی خود به حساب می‌آورد، چرا که این احزاب در مخالفت با ایالات متحده، آرمان مشترکی داشتند.[۸۱] همین احساسات نیز منجر به حمایت حزب رادیکال از معمر قذافی، به دنبال مداخله نظامی در لیبی به دست ناتو شد. صربستان و لیبی روابط خوبی داشتند از آنجا که قذافی صریحاً با مداخله نظامی ناتو در صربستان در دههٔ ۱۹۹۰ مخالفت کرد و همچنین از مخالفت صربستان با استقلال کوزوو حمایت می‌کرد.[۸۲] حزب رادیکال همچنین به دنبال جنگ داخلی سوریه، از بشار اسد حمایت کرد.[۸۳] ششلی هوادار موضع بی‌طرفانه در درگیری فلسطین و اسرائیل است و روابط قوی صربستان با هر دو کشور را متعادل می‌کند.[۸۴]

منابع

پانویس
  1. ↑ Reinhard Heinisch; Emanuele Massetti; Oscar Mazzoleni, eds. (2019). The People and the Nation: Populism and Ethno-Territorial Politics in Europe. Routledge. ISBN 9781351265546. The program of the radical right-wing SRS was founded upon the same principles.
  2. ↑ "Serbs 'desperate for change'". Al Jazeera. 2008. Retrieved 23 December 2018.
  3. ↑ Ramet, Sabrina P. (2006). The three Yugoslavias: state-building and legitimation, 1918–2005. Indiana University. pp. 358–359. ISBN 978-0-253-34656-8. Retrieved 15 June 2012.
  4. 1 2 3 Pribićević 1999, p. 193.
  5. ↑ "Serb opposition leader resigns". BBC News. 7 September 2008. Retrieved 20 April 2011.
  6. ↑ Ostojić, Mladen (2016). Between Justice and Stability: The Politics of War Crimes Prosecutions in Post-Miloševic Serbia. Routledge. p. 12. ISBN 978-1-317-17500-1.
  7. ↑ Delauney, Guy (25 April 2016). "Serbia elections: Radical Seselj back in parliament". BBC. BBC. Retrieved 27 April 2016.
  8. ↑ "Populism in the Balkans. The Case of Serbia" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2 February 2017. Retrieved 24 January 2017.
  9. ↑ Mootz, Lisa (2010). Nations in Transit 2010: Democratization from Central Europe to Eurasia. Rowman & Littlefield. pp. 457. ISBN 978-0-932088-72-7.
  10. ↑ Wodak, Ruth; Mral, Brigitte (2013). Right-Wing Populism in Europe: Politics and Discourse. A&C Black. p. 19.
  11. ↑ "Seselj, Greater Serbia and Hoolbroke's shoes". SENSE Tribunal. 19 August 2005. Archived from the original on 14 June 2018. Retrieved 25 April 2011.
  12. ↑ Mardell, Mark (26 January 2007). "Europe diary: Serbian Radicals". BBC News. Retrieved 23 May 2010.
  13. 1 2 "The changing nature of Serbian political parties' attitudes towards Serbian EU membership". Sussex European Institute. August 2011. Retrieved 18 April 2016. خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «:02» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  14. ↑ Stojić, Marko (2017). Party Responses to the EU in the Western Balkans: Transformation, Opposition or Defiance?. Springer. p. 92. ISBN 978-3-319-59563-4.
  15. ↑ "СРС: Србија да буде у ОДКБ - војном савезу који предводи Русија". РТВ. Танјуг. 6 June 2020. Retrieved 20 December 2020.
  16. ↑ Traynor, Ian (2004). "Hardliner looks set to win poll in Serbia". The Guardian. Retrieved 21 December 2018.
  17. ↑ Zimonjic, Vesna (1997). "YUGOSLAVIA: Fascism Knocking On Serbia's Door". INTER PRESS SERVICE News Agency. Retrieved 21 December 2018.
  18. ↑ Bodi, Faisal (2002). "Call this monster by its name". The Guardian. Retrieved 21 December 2018.
  19. ↑ Ottaway, David (22 October 1993). "PRESIDENT OF SERBIA DISSOLVES PARLIAMENT". Washington Post. Retrieved 20 December 2018.
  20. ↑ Mila Dragojević (2016) [2014].
  21. ↑ "Seselj, Greater Serbia and Hoolbroke's shoes". SENSE Tribunal. 19 August 2005. Archived from the original on 14 June 2018. Retrieved 25 April 2011.
  22. ↑ Mardell, Mark (26 January 2007). "Europe diary: Serbian Radicals". BBC News. Retrieved 23 May 2010.
  23. ↑ "The changing nature of Serbian political parties' attitudes towards Serbian EU membership". Sussex European Institute. August 2011. Retrieved 18 April 2016.
  24. ↑ Rossi, Michael (October 2009). Resurrecting The Past: Democracy, National Identity and Historical Memory in Modern Serbia (PhD thesis). New Brunswick, New Jersey: Rutgers University. p. 12.
  25. ↑ Traynor, Ian (8 May 2007). "Extreme nationalist elected speaker of Serbian parliament". The Guardian. Retrieved 25 March 2010.
  26. ↑ Stojanovic, Dusan (24 January 2007). "Serbian Radical Party Riding High". The Washington Post. Retrieved 23 May 2010.
  27. ↑ Traynor, Ian (8 May 2007). "Extreme nationalist elected speaker of Serbian parliament". The Guardian. Retrieved 25 March 2010.
  28. ↑ Stojanovic, Dusan (24 January 2007). "Serbian Radical Party Riding High". The Washington Post. Retrieved 23 May 2010.
  29. ↑ Galanova, Mira (8 May 2008). "Serbia: rising nationalism imperils Mladic, Karadzic hunt". cafebabel.com. Retrieved 24 April 2011.
  30. ↑ "Court finds Ratko Mladic fit for extradition". Al Jazeera. 27 May 2011. Retrieved 27 May 2011.
  31. ↑ "Karadzic arrest: Reaction in quotes". BBC News. 22 July 2008. Retrieved 27 May 2011.
  32. 1 2 3 Stojanovic, Dusan (24 January 2007). "Serbian Radical Party Riding High". The Washington Post. Retrieved 23 May 2010. خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «washingtonpost» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  33. ↑ Ramet, Sabrina P. (2006). The three Yugoslavias: state-building and legitimation, 1918–2005. Indiana University. pp. 358–359. ISBN 978-0-253-34656-8. Retrieved 15 June 2012.
  34. ↑ Ramet, Sabrina P. (2006). The three Yugoslavias: state-building and legitimation, 1918–2005. Indiana University. pp. 358–359. ISBN 978-0-253-34656-8. Retrieved 15 June 2012.
  35. ↑ Ramet, Sabrina P. (2006). The three Yugoslavias: state-building and legitimation, 1918–2005. Indiana University. pp. 358–359. ISBN 978-0-253-34656-8. Retrieved 15 June 2012.
  36. 1 2 3 4 Bugajski 2002, p. 416.
  37. 1 2 Pribićević 1999, p. 200.
  38. ↑ Bugajski 2002, p. 415.
  39. ↑ Pribićević 1999, p. 201.
  40. ↑ Bugajski 2002, p. 415–416.
  41. ↑ Pribićević 1999, pp. 201–202.
  42. ↑ "Vojislav Seselj: Milosevic's hard-line ally". BBC News. 10 April 1999. Retrieved 20 April 2011.
  43. ↑ "Vojislav Seselj: Milosevic's hard-line ally". BBC News. 10 April 1999. Retrieved 20 April 2011.
  44. ↑ Pribićević 1999, p. 203.
  45. ↑ Pribićević, 1999, pp. 204–205.
  46. ↑ "Vojislav Seselj: Milosevic's hard-line ally". BBC News. 10 April 1999. Retrieved 20 April 2011.
  47. ↑ "Vojislav Seselj: Milosevic's hard-line ally". BBC News. 10 April 1999. Retrieved 20 April 2011.
  48. ↑ (Bugajski 2002، ص. 417)
  49. ↑ "Vojislav Seselj: Milosevic's hard-line ally". BBC News. 10 April 1999. Retrieved 20 April 2011.
  50. ↑ (Bugajski 2002، ص. 417)
  51. ↑ Pribićević 1999, pp. 193–194.
  52. ↑ Pribićević 1999, p. 194.
  53. ↑ "Profile: Vojislav Seselj". BBC News. London. 7 November 2007. Retrieved 25 March 2010.
  54. ↑ "Serbia vote: Parties and players". BBC News. 24 December 2003. Retrieved 21 April 2011.
  55. ↑ Nichol, Ulric R. (2007). Focus on politics and economics of Russia and Eastern Europe. Nova. p. 239. ISBN 978-1-60021-317-5. Retrieved 26 July 2012.
  56. ↑ Nichol, Ulric R. (2007). Focus on politics and economics of Russia and Eastern Europe. Nova. p. 239. ISBN 978-1-60021-317-5. Retrieved 26 July 2012.
  57. ↑ "Serbian Parliament Rejects UN Plan for Kosovo's Autonomy". Voice of America. Washington, D.C. 14 February 2007. Retrieved 22 April 2011.
  58. ↑ "Kosovo sparks early Serb election". BBC News. 8 March 2008. Retrieved 20 April 2011.
  59. ↑ "Serbia ruling coalition collapses". BBC News. 8 March 2008. Retrieved 20 April 2011.
  60. ↑ Kola, Paulin (8 July 2008). "Unlikely Serb allies put to the test". BBC News. Retrieved 20 April 2011.
  61. ↑ "New Serbian cabinet focuses on EU". BBC News. 7 July 2008. Retrieved 20 April 2011.
  62. ↑ Rossi, Michael (October 2009). Resurrecting The Past: Democracy, National Identity and Historical Memory in Modern Serbia (PhD thesis). New Brunswick, New Jersey: Rutgers University. p. 12.
  63. ↑ Rossi, Michael (October 2009). Resurrecting The Past: Democracy, National Identity and Historical Memory in Modern Serbia (PhD thesis). New Brunswick, New Jersey: Rutgers University. p. 12.
  64. ↑ "Nikolić i klub isključeni, Vučić odsutan". Mondo (به صربی). 12 September 2008. Archived from the original on 27 September 2008. Retrieved 19 April 2011.
  65. ↑ Rossi, Michael (October 2009). Resurrecting The Past: Democracy, National Identity and Historical Memory in Modern Serbia (PhD thesis). New Brunswick, New Jersey: Rutgers University. p. 12.
  66. ↑ "Former SRS deputy leader Nikolic to form own party in Serbia". Southeast European Times. Belgrade. 12 September 2008. Retrieved 19 April 2011.
  67. ↑ "Nikolić: I Vučić napustio radikale". Mondo (به صربی). 14 September 2008. Archived from the original on 15 September 2008. Retrieved 19 April 2011.
  68. ↑ Rossi, Michael (October 2009). Resurrecting The Past: Democracy, National Identity and Historical Memory in Modern Serbia (PhD thesis). New Brunswick, New Jersey: Rutgers University. p. 12.
  69. ↑ "Nikolic Is President of Serbian Progressive Party". Dalje.com. 21 October 2008. Retrieved 23 April 2011.
  70. ↑ "Nikolic's new party to hold founding session next month in Belgrade". Southeast European Times. Belgrade. 17 September 2008. Retrieved 23 April 2011.
  71. ↑ "Tomislav Nikolic resigns as deputy leader of Serbian Radical Party, SAA ratified". European Forum for Democracy and Solidarity. 8 September 2008. Retrieved 24 June 2011.
  72. ↑ "Nikolić quits Radicals". B92. Belgrade. 12 September 2008. Archived from the original on 5 October 2011. Retrieved 24 June 2011.
  73. ↑ "SRS ringing personnel changes". B92. Belgrade. 3 December 2008. Archived from the original on 5 November 2012. Retrieved 24 June 2011.
  74. ↑ "New poll gives opposition parties lead". B92. 6 April 2011. Archived from the original on 7 April 2011. Retrieved 20 April 2011.
  75. ↑ "West would like to see Nikolić in power". B92. 11 April 2011. Archived from the original on 20 April 2011. Retrieved 20 April 2011.
  76. ↑ "Debakl šokirao Šešelja" (به صربی). Vecernije novosti. 7 May 2012. Retrieved 11 December 2013.
  77. ↑ Cvetković, Ljudmila (2022-04-05). "Dobitnici i gubitnici izbora u Srbiji". Radio Slobodna Evropa (به صرب و کرواتی). Retrieved 2024-07-02.
  78. ↑ Stojanovic, Dusan (24 January 2007). "Serbian Radical Party Riding High". The Washington Post. Retrieved 23 May 2010.
  79. ↑ Pribićević 1999, p. 208.
  80. ↑ "Massive Serbian protest against NATO & in favor of wartime leader Radovan Karadzic". Archived from the original on 3 October 2016. Retrieved 18 April 2016.
  81. ↑ Stojanovic, Dusan (24 January 2007). "Serbian Radical Party Riding High". The Washington Post. Retrieved 23 May 2010.
  82. ↑ Kirchick, James (8 April 2011). "'Why Right-Wing Serbs Love Qaddafi' – Kirchick in 'The New Republic'". Radio Free Europe/Radio Liberty. Retrieved 20 April 2011.
  83. ↑ ОМЛАДИНА СРС УРУЧИЛА АМБАСАДИ СИРИЈЕ ПИСМО ПОДРШКЕ У БОРБИ ПРОТИВ ТЕРОРИЗМА. (به صربی). Српска радикална странка. Archived from the original on 18 October 2015. Retrieved 11 October 2015.
  84. ↑ "Проф. др Војислав Шешељ: Апсолутно неприхватљиво да Србија уведе мораторијум на кампању повлачења признања "Косова"!". Vseselj.rs. 7 September 2020.

کتابشناسی

پیوند به بیرون