حزب کمونیست کردستان-عراق

حزب کمونیست کردستان عراق حیزبی شیوعی کوردستان-عێراق
رهبر	کمال شاکر
بنیان‌گذاری	۱۹۹۳ (۱۹۹۳)
انشعاب از	حزب کمونیست عراق
ستاد	اربیل، کردستان عراق
شاخهٔ زنان	اتحادیهٔ زنان کردستان
مرام سیاسی	مارکسیسم، کمونیسم
وابستگی ملی	فهرست کردستانی
وابستگی بین‌المللی	نشست بین‌المللی احزاب کمونیست و کارگری
مجلس عراق:	۰ از ۳۲۸
مجلس کردستان:	۱ از ۱۱۱
وبگاه
www.regaykurdistan.com

حزب کمونیست کردستان عراق (کردی: حزبی شیوعی کوردستان / عربی: الحزب الشیوعی الکوردستانی) حزبی است با بینش مارکسیستی، که قبلاً از سال ۱۹۴۵ به بعد به عنوان شاخه کردستان حزب کمونیست عراق فعالیت می‌کرد. از آغاز دهه ۹۰ م. با نام جدید فعالیت مستقل خود را ادامه داد. صدر حزب محمد جوانرودی بود، پس از وی کمال شاکر جانشین وی شد.

حزب کمونیست کردستان عراق در انتخابات‌های مجلس قانونگذاری عراق در ژانویه و دسامبر ۲۰۰۵ به عنوان بخشی از ائتلاف میهنی دموکراتیک کردستان شرکت داشت. این حزب همچنین یک شاخهٔ زنان دارد که با عنوان اتحادیهٔ زنان کردستان فعالیت می‌کند. رئیس این اتحادیه به نام نهله حسین الشالی در سال ۲۰۰۸ در کرکوک به قتل رسید.^[۱]

حزب کمونیست کردستان-عراق، در نخستین کنگرهٔ حزب کمونیست عراق در سال ۱۹۴۵ به سبب اهمیت مسئلهٔ ملی کرد، با عنوان «شاخهٔ کردی حزب کمونیست عراق» تأسیس شد. بنا بر تصمیم کنگره حق تعیین برنامه نیز برای این حزب در نظر گرفته‌شد. بعدها این شاخهٔ کردی به «شاخهٔ کردستان» تغییر نام داد. نخستین روزنامهٔ کمونیستی به زبان کردی در عراق روزنامهٔ آزادی بود که از جانب این تشکیلات در فاصلهٔ سال‌های ۱۹۴۵ تا ۱۹۶۰ منتشر می‌شد.

در ماه مه ۱۹۶۶، «شاخهٔ کردستان حزب کمونیست عراق» نخستین کنفرانس خود را تشکیل داد. سپس در سومین کنفرانس حزب در دسامبر ۱۹۶۷ به «سازمان اقلیم کردستان حزب کمونیست عراق» تغییر سازمان داد. این سازمان جدید نیز در مه ۱۹۶۹ نخستین کنگرهٔ خود را تشکیل داده و برنامهٔ ملی و دموکراتیک خود را اعلام کرد.

در نهایت دومین کنگرهٔ «سازمان اقلیم کردستان حزب کمونیست عراق» در ۳۰ ژوئن ۱۹۹۳ تشکیل شد و در این کنگره «حزب کمونیست کردستان-عراق» به عنوان ادامه‌دهندهٔ راه سازمان اقلیم کردستان اعلام موجودیت کرد.

در سال ۲۰۱۱ نیز حزب کمونیست کردستان نسبت به انجام رفرم هشدار داده‌است، طی برنامه‌ای خواستار انجام سریع اصلاحات در همه حوزه‌ها شده‌است. در برنامه بر لزوم گفتگوی همه گروه‌ها، اصلاح قانون اساسی، انتخابات زودهنگام، جلوگیری از دخالت احزاب در سیستم حکومتی، فعال کردن و نظم بخشیدن به امور قضایی، شفافیت در فعالیت‌های اقتصادی، انجام فعالیت‌های عمرانی، توجه به قشر ضعیف و چندین برنامه دیگر اشاره شده‌است.

در دههٔ ۲۰۱۰، حزب کمونیست کردستان عراق به‌ویژه در مسیر اصلاحات سیاسی در کردستان عراق و عراق ایفای نقش کرده‌است. این حزب از جمله احزابی است که خواستار افزایش شفافیت در روند انتخابات، تقویت نهادهای دموکراتیک و اجرای قوانین حقوق بشر بوده‌است.^[۲]

در انتخابات پارلمان اقلیم کردستان در سال‌های اخیر، حزب کمونیست کردستان عراق به‌طور مستقل یا در قالب ائتلاف‌های کوچک شرکت داشته و تلاش کرده است برنامه‌های خود را در زمینهٔ عدالت اجتماعی، توزیع برابر منابع و رعایت حقوق کارگران پی بگیرد.^[۳]

حزب کمونیست کردستان عراق همواره بر حمایت از حقوق کارگران، حق تشکل‌یابی و دستمزد و شرایط کاری عادلانه تأکید داشته‌است. در سخنرانی‌ها و بیانیه‌های رسمی، این حزب خواستار افزایش حمایت دولت از گروه‌های آسیب‌پذیر و کارگران بخش‌های عمومی و خصوصی شده است.^[۴]

حزب کمونیست کردستان عراق در نشست‌ها و کنفرانس‌های بین‌المللی احزاب چپ شرکت داشته و روابطی با سایر احزاب کمونیست و کارگری در منطقه و جهان برقرار کرده‌است. این شرکت در نشست‌ها اغلب بر تبادل دیدگاه دربارهٔ مسائل جهانی، عدالت اقتصادی و صلح متمرکز بوده‌است.^[۵]

حزب کمونیست کردستان عراق علاوه بر فعالیت مستقل، با سایر گروه‌ها و احزاب اسلامی و سکولار در عراق برای دستیابی به اصلاحات قانونی همکاری کرده‌است. این همکاری‌ها در قالب ائتلاف‌های انتخاباتی یا بیانیه‌های مشترک دربارهٔ مسائل اجتماعی و سیاسی مشاهده شده‌است.^[۶]

• "Communist Party of Kurdistan – Iraq". Wikipedia. Retrieved 2025-12-29.
• "Three political parties form alliance for upcoming elections". Kurdistan24. Retrieved 2025-12-29.

• حزب کمونیست کردستان عراق نیز به رفرم خواهان پیوست