حسین رمضان‌یخی

حسین رمضون یخی
نام هنگام تولدحسین اسماعیل‌پور
زادهٔ۱۲۹۰ خورشیدی
محله صابون پز خانه تهران
درگذشت۱۳۴۷ خورشیدی (حدود ۵۷ سال)
تهران
علت مرگداشتن بیماری قند خون
ملیتایرانی
دیگر نام‌هاامام لات‌ها
شناخته‌شده
برای		رمضون یخی در دهه‌های ۱۳۲۰ و ۳۰ خورشیدی نقشی مهم در فرهنگ عامه داشته است.[۱]
آثار برجستهدرگیری با طیب و کتک زدن طیب به نحوی که طیب تا دم مرگ رفت.

حسین رمضون یخی با نام اصلی حسین اسماعیل‌پور که با نام رمضون یخی (زاده ۱۲۹۰[۲] – ۱۳۴۷) هم شناخته می‌شود. از گنده لات‌ها، یا گردن کلفت‌ها و رهبران معروف لوطی‌های تهران بود که در صحنه اجتماعی سیاسی ایران در دهه‌های ۱۳۲۰ و ۱۳۳۰ نقش مهمی ایفا کرد.[۳] او از بارفروشان میدان تره بار تهران در خیابان مولوی بود.[۴]

پیشینه

رمضان اسماعیل‌پور، پدر حسین، یخ فروش بود.[۵] رمضون یخی در دهه ۱۳۲۰ در تهران در دهه اول محرم دسته عزاداری به راه می‌انداخت که گفته شده جزو طولانی‌ترین دسته‌های عزاداری بوده است.[۶] رمضان یخی و نوچه‌هایش در دهه ۱۳۳۰ دیوارهای یک سینما که در مجاورت مسجدی در محله دولاب[۷] بخش فقیرنشین جنوبی تهران در حال ساخت بود و منافی اخلاق عمومی تلقی می‌شد را خراب کردند. اقدام آنان مالک سینما را از پیگیری این پروژه منصرف کرد.[۸] رمضون یخی هم دشمنی هم گاهی دوستی با طیب حاج‌رضایی داشت.[۹] آنها یکبار با هم درگیر شدند که حسین آقا با قمه شکم طیب را پاره کرد. اما پزشک دربار طیب را از مرگ نجات داد. بعدها ارباب زین‌العابدین این دو را آشتی داد.[۱۰] رمضون یخی به خاطر این واقعه به ۱۸ ماه زندان محکوم شد.[۱۱] هفت‌کچلون در این دعوا به نفع حسین رمضون یخی وارد شدند. رمضون یخی و طیب به کافه‌های شهلا و باغ گلشن در مخبرالدوله و شاه آباد، در نزدیکی لاله‌زار، رفت و آمد زیادی داشتند.[۱۲]

در دوره رضاشاه، جاهل‌ها و گردن کلفت‌ها با محدودیت‌های زیادی برای فعالیت خود مواجه بودند. با روی کار آمدن محمدرضا شاه پهلوی، او برای تقویت اردوگاه خود در برابر اپوزیسیون احتمالی از لیبرال‌ها تا کمونیست‌ها به این گروه نزدیک شد. در دوازده سال منتهی به ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ لات‌های تهران مانند هفت کچلون و برادران رمضون یخی کمتر در سیاست فعال بودند[۱۳] تا زمان واقعه ۲۸ مرداد، رمضون یخی در مجموع پنج سال را در زندان و سه سال را در تبعید در اهواز، کرمان و بندر عباس گذرانده بود. او نخستین بار در ۲۲ سالگی به خاطر چاقو کشی در یک دعوای شبانه زندانی شد. او پس از آزادی توسط حسیبی و زیرک‌زاده از حزب ایران برای تبلیغ کاندیداهای آنان در انتخابات مجلس در جاهایی که حزب توده در آن پایگاه داشت به خدمت گرفته شد.[۱۴]

رمضون یخی در وقایع سیاسی منتهی به ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ کمتر درگیر بود. او در کنار دیگر رهبران همچون طیب حاج‌رضایی و شعبان جعفری از رهبران حامی دستور شاه بود.[۱۵] رمضون یخی معمولاً به پیروی از میر سید محمد بهبهانی عمل می‌کرد.[۱۶] رمضون یخی گفته در غروب ۹ اسفند ۱۳۳۱ بود که شنید «شاه قصد دارد در واکنش به بی‌نظمی که هواداران حزب توده ایجاد کرده‌اند کشور را ترک کند.» در روز ۹ اسفند او از رهبرانی بود که در کاخ شاه جمع شدند و به نفع او تظاهرات کردند. او وقتی شب به خانه برگشت، به خاطر حمله خانه به خانه نخست‌وزیر وقت محمد مصدق السلطنه دستگیر شد. او گفته به دستور مصدق به زور از کودک بیمارش جدا شده، کودکی که چند روز بعد هنگامی که او در زندان بود درگذشت و این واقعه شب ۹ اسفند را برایش تبدیل به کابوس کرد. روزنامه اطلاعات در ۱۰ مرداد ۱۳۳۲ گزارش کرد که رمضون یخی و طیب پس از محاکمه تبرئه شده‌اند. با این که طیب آزاد شد، رمضون یخی به خاطر یک محکومیت قبلی در زندان ماند. نقش مستقیم او در واقعه ۲۸ مرداد در پرده‌ای از ابهام قرار دارد. او به مانند شعبان جعفری تا ظهر ۲۸ مرداد در زندان بوده است. او گفته است که ستون دوم مخالفین مردمی مصدق در صبح ۲۸ مرداد توسط برادرش تقی رهبری می‌شدند. گروه تقی رمضان یخی راهپیمایی خود در ۲۸ مرداد را از باغ فردوس مولوی شروع کرد.هفت کچلون همراه تقی رمضون یخی بودند و بعدتر او را در حرکت به سوی خانه اسدالله رشیدیان همراهی کردند.[۱۴]

پس از رفع قضیه مصدق السلطنه در ۱۳۳۲ رمضون یخی چندان در صحنه سیاسی ایران فعال نبود. اما او همچنان یک چهره محلی مهم باقی ماند.

رمضون یخی بعد از ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ به شاه دوستی معروف شده بود. در جریان قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ هم همچون طیب طرف مذهبیون را نگرفت.[۱۷] رمضون یخی گفته آنها را خواستند تا (در جریان محرم) سینه‌زنی کنند.گفته می شود پس از دستگیری طیب، حسین آقا رمضون یخی به رشیدیان به‌طور خصوصی یادآوری کرد طیب پول زیادی برای بسیج کردن مردم برای دادن شعار «زنده باد» و «مرده باد» در دولت‌های پیشین خرج کرده و هشدار داد دستگیری او مردم جنوب تهران را ناراضی کرده است. با این که رشیدیان وعده آزادی طیب را داده بود، اما دادگاه از اعدام او خودداری نکرد.< ref name="h9702"/> شعبان جعفری در کتاب خاطرات یادآوری می کند که:در تهران کسی نبود که چک حسین آقا را بخورد و هنوز سرپا باشد.تهران خان زیاد داشت ولی آقا فقط حسین آقا رمضون یخی بود. بیشتر مردم محله صابون پز خانه که محل زندگی او بود از او و برادرانش و بعدها بازماندگان راضی بودند.

منابع

  1. ↑ «حسین رمضان یخی». فن و هنر. ۳ مرداد ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۵.
  2. ↑ Rahnema, A. (2014). Behind the 1953 Coup in Iran: Thugs, Turncoats, Soldiers, and Spooks. Cambridge University Press. p. 161. ISBN 978-1-107-07606-8. Retrieved 2024-05-16.
  3. ↑ https://books.google.com/books?id=a3r4CgAAQBAJ&newbks=1&newbks_redir=0&lpg=PA26&dq=yakhi%20iran&pg=PA26#v=onepage&q&f=false
  4. ↑ «کودتای 28 مرداد، طیب، شعبان بی مخ و حسین رمضان یخی و … در گفت​وگو با نصرالله حدادی». www.khabaronline.ir. ۲۰۱۲-۰۸-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۱۵. کاراکتر zero width space character در |عنوان= در موقعیت 62 (کمک)
  5. ↑ Breyley, GJ; Fatemi, S. (2015). Iranian Music and Popular Entertainment: From Motrebi to Losanjelesi and Beyond. Iranian Studies. Taylor & Francis. p. 32. ISBN 978-1-317-33680-8. Retrieved 2024-05-16.
  6. ↑ حاج-رضایی-و-هیئت-ابوالفضلی-های-باغ-فردوس «طیب حاج رضایی و هیئت ابوالفضلی‌های باغ فردوس» مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک). تاریخ ایرانی. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۱۷.
  7. ↑ حاج-رضایی-و-هیئت-ابوالفضلی-های-باغ-فردوس «طیب حاج رضایی و هیئت ابوالفضلی‌های باغ فردوس» مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک). تاریخ ایرانی. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۱۷.
  8. ↑ Naficy, H. (2011). A Social History of Iranian Cinema, Volume 2: The Industrializing Years, 1941–1978. A Social History of Iranian Cinema. Duke University Press. p. 267. ISBN 978-0-8223-4774-3. Retrieved 2024-05-15.
  9. ↑ Breyley, GJ; Fatemi, S. (2015). Iranian Music and Popular Entertainment: From Motrebi to Losanjelesi and Beyond. Iranian Studies. Taylor & Francis. p. 26. ISBN 978-1-317-33680-8. Retrieved 2024-05-16.
  10. ↑ «Hamshahri Newspaper». images.hamshahrionline.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۱۵.
  11. ↑ Rahnema, A. (2014). Behind the 1953 Coup in Iran: Thugs, Turncoats, Soldiers, and Spooks. Cambridge University Press. p. 161-162. ISBN 978-1-107-07606-8. Retrieved 2024-05-16.
  12. ↑ Breyley, GJ; Fatemi, S. (2015). Iranian Music and Popular Entertainment: From Motrebi to Losanjelesi and Beyond. Iranian Studies. Taylor & Francis. p. 32. ISBN 978-1-317-33680-8. Retrieved 2024-05-16.
  13. ↑ Breyley, GJ; Fatemi, S. (2015). Iranian Music and Popular Entertainment: From Motrebi to Losanjelesi and Beyond. Iranian Studies. Taylor & Francis. p. 73. ISBN 978-1-317-33680-8. Retrieved 2024-05-16.
  14. 1 2 Rahnema, A. (2014). Behind the 1953 Coup in Iran: Thugs, Turncoats, Soldiers, and Spooks. Cambridge University Press. p. 161-162. ISBN 978-1-107-07606-8. Retrieved 2024-05-16.
  15. ↑ Rahnema, A. (2014). Behind the 1953 Coup in Iran: Thugs, Turncoats, Soldiers, and Spooks. Cambridge University Press. p. 50. ISBN 978-1-107-07606-8. Retrieved 2024-05-15.
  16. ↑ Katouzian, H. (1999). Musaddiq and the Struggle for Power in Iran. Bloomsbury Publishing. p. 182. ISBN 978-0-85771-812-9. Retrieved 2024-05-15.
  17. ↑ «لوطیان موافق ومخالف رژیم در قیام 15 خرداد-مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی». psri.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۱۵.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.