حمله ایران به قطیف

جنگ ایران و وهابی‌ها
بخشی از جنگ‌های وهابی‌ها
نقشه تصرفات ایران در شرق شبه‌جزیره عربستان
تاریخ۱۸۰۹
موقعیت
نتایج پیروزی ایران
تغییرات
قلمرو
آغاز جنگ وهابیان و قاجاریان و اخراج وهابیان از بیشتر کشورهای هم‌مرز با خلیج فارس.
طرف‌های درگیر
ایران
امپراتوری عمان
امارت درعیه
فرماندهان و رهبران
حسینعلی میرزا فرمانفرما
صادق خان
سعود یکم (مجروح)
سیف بن مالک (فرار)
تلفات و خسارات
نامشخص بسیار سنگین

حمله ایران به قطیف یا جنگ ایران قاجاری و وهابی‌ها رویدادی بود که در سال ۱۸۰۹ لشکر ایران قاجاری اقدام به سرکوب وهابی‌ها در قطیف کرد.[۱][۲]

پیش‌زمینه

جنبش وهابیت از زمان پیدایش خود از دو طریق در خاورمیانه گسترش یافت: مبارزه و تبلیغ. با گسترش روزافزون وهابیت، کشورهای منطقه از جمله ایران بیم از گسترش آن در مرزهای خود داشتند.[۳] همچنین با غارت کربلا توسط وهابی‌ها و سه بار محاصره نجف توسط آنان، ایرانیان در صدد انتقام از آن‌ها بودند. بنابراین، والی فارس حسینعلی میرزا به صادق خان قاجار دستور داد تا حملات خود را علیه وهابیان قطیف آغاز کند.[۴]

حمله

صادق خان با لشکری بزرگ در اطراف بحرین و قطیف به مقابله با وهابیان پرداخت.[۵] و با پیشروی ارتش، وهابیان متوجه شکست خود شدند. نیروهای قاجار آذوقه، صندوق‌ها و ثروت وهابیان را غارت کردند و صادق خان با سواران خود به پیروزی رسید و تمام لشکر وهابیان را طعمه شمشیر کرد.[۶]

پیامدها

پس از حمله، شایعاتی مبنی بر مرگ سعود بن عبدالعزیز[۷] پخش شد که همزمان با ورود ارتش قاجار به شبه‌جزیره عربستان بود. پس از شکست وهابی‌ها در قطیف، نشانه‌های رضایت عثمانی پدیدار شد.[۸] گفته می‌شود که صادق خان در نبرد قطیف در تعقیب وهابی‌ها در سال ۱۸۱۰ شکست خورد، اما او تسلیم نشد و به سمت عمان حرکت کرد.[۹] سپس به سمت درعیه پیشروی کرد و در آنجا ارتش وهابی‌ها به رهبری محمد بن سیف و سیف بن مالک را شکست داد و فرماندهان آنان پس از حمله زخمی شدند.[۱۰]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. ↑ "Sack of qatif".
  2. ↑ "Sack of qatif 2" (PDF).
  3. ↑ "Tabatabaei Textbook 102p" (به فارسی). {{cite web}}: Missing or empty |url= (help); Unknown parameter |trans_title= ignored (|trans-title= suggested) (help)
  4. ↑ "Documents of Najd: Reports of Ottoman Officials Contemporary to the Wahhabi Call" (به عربی). p. 148. {{cite web}}: Unknown parameter |trans_title= ignored (|trans-title= suggested) (help)
  5. ↑ "Documents of Najd: Reports of Ottoman Officials Contemporary to the Wahhabi Call". p. 148.
  6. ↑ "Mirza Fazlollah Khan Khavari Shirazi, Tarikh Dhu al-Qarnayn, edited by Naser Afshar Far, Library of the Parliament of the Islamic Consultative Assembly, 1380 [2001], vol. 1,Also, according to the narration of the author of Fihrist al-Tawarikh: "He confronted them around Bahrain and Qatif, and refrained from war at the beginning of the rank". p. 309. {{cite web}}: Missing or empty |url= (help); Unknown parameter |trans_title= ignored (|trans-title= suggested) (help)
  7. ↑ "Documents of Najd: Reports of Ottoman Officials Contemporary to the Wahhabi Call". p. 149.
  8. ↑ "HAT-00344-19639-00001: Archives of the Prime Ministry of the Republic of Turkey" (PDF).
  9. ↑ "At the beginning of this year, the Wahhabi army, led by Mutliq al-Mutairi and Abdullah bin Mazrou', attacked Oman and seized some of its cities (Ibrahim bin Saleh bin Isa, Tarikh Ba'd al-Hawadith al-Waqi'a fi Najd, Riyadh, 1419 AH, p.100). The reason for the absence of the general leadership of the Najd forces during that period was Saud's campaign towards Damascus and the presence of his son Abdullah in the outskirts of Baghdad to launch new raids. In this regard, see H.R.P. Dickson, vol. 1, pp. 107–108". {{cite web}}: Missing or empty |url= (help)
  10. ↑ "Mahmud Mirza, p.183. As the author of Farsnamah mentioned: Sultan Said Sa'id, Imam of Muscat and Oman—who used to pay tribute to the governor of Fars and was a long-standing servant of the Iranian state—complained about the encroachment of Sheikh Saud". {{cite web}}: Missing or empty |url= (help)