خاندان جوانشیر

خاندان جوانشیر

خاندان جوانشیر (ترکی آذربایجانی: Cavanşirlər) یک طایفه ترک در قره‌باغ بود، که به ایل افشار تعلق داشت، و ایل افشار نیز شعبه‌ای از غز بود. میان سال‌های ۱۷۴۸ و ۱۸۲۲، اعضای این خاندان سران خانات قره‌باغ بودند.

تاریخچه

سال‌های آغازین

گفته می‌شود ایل بزرگ جوانشیر از ترکستان آمده است. چنان‌که رضاقلی‌خان هدایت در روضه‌الصفا نوشته است: «ایل جوانشیر از ترکستان آمد و وابسته به طایفه اوشیر (افشار) خان بود که پسر یلدیز خان، چهارمین پسر اغوز (اوغوز) خان به شمار می‌رفت.» تبار جوانشیر به سپاه ۱۲۰ هزار تَنی هولاکو خان پیوست. در زمان امیر تیمور، آنان بار دوم از روم بازگشتند و در ترکستان، قندهار، کابل و ایران پراکنده شدند. یکی از شاخه‌های آن به رهبری ابراهیم خلیل آقا، که پیرو شاه عباس یکم بود، در قره‌باغ ماند.[۱]

در دوران فرمانروایی صفویان، جوانشیرها با قاجارها و دیگر تبارهای قزلباش بر سر رخنه در قره‌باغ به هماوردی پرداختند. در روند جنگ‌های ایران و عثمانی، جوانشیرها در سال ۱۵۸۹ پیرو عثمانی‌ها شدند. در واکنش، در سال‌های ۱۶۱۲–۱۶۱۳، شاه عباس یکم قاجارها را واداشت که سران جوانشیر را بکشند. در سال‌های ۱۶۲۶–۱۶۲۷، تبار جوانشیر به دستور شاه زیر سرپرستی نوروز بیگ، یک گرجی از خاندان تولاشویلی و برادرزن داوود خان الله‌وردی (فرماندار قره‌باغ) جای گرفت.[۲]

جستارهای وابسته

منابع

  1. Ismailov, Eldar|THE KHANS OF KARABAKH: THE ROOTS, SUBORDINATION TO THE RUSSIAN EMPIRE, AND LIQUIDATION OF THE KHANATE,CA&C Press AB,Sweden|https://www.ca-c.org/c-g-online/2014/journal_eng/c-g-1-2/10.shtml#_edn13%7C بایگانی‌شده در ۲۰۲۱-۰۵-۱۳ توسط Wayback Machine
  2. Maeda, Hirotake (2006). "The forced migrations and reorganisation of the regional order in the Caucasus by Safavid Iran: Preconditions and developments described by Fazli Khuzani". In Ieda, Osamu; Uyama, Tomohiko (eds.). Reconstruction and interaction of Slavic Eurasia and its neighbouring worlds (PDF). Slavic Eurasian Studies, No.10. Sapporo: Slavic Research Centre, Hokkaido University. pp. 244, 260–261. ISBN 4938637391.