خاندان فابیا

خاندان فابیا (به لاتین: Gens Fabia) یکی از کهنترین و برجستهترین خاندانهای پاتریسین در روم باستان بود. این خاندان (جنس) بلافاصله پس از تأسیس جمهوری روم نقش بسیار مهمی در تاریخ ایفا کرد و از سال ۴۸۵ تا ۴۷۹ پیش از میلاد، هفت دوره پیاپی به مقام کنسولی دست یافت. در مجموع، اعضای این خاندان در طول دوران جمهوری روم ۴۵ بار به مقام کنسولی رسیدند.[۱]
اوج شهرت و در عین حال تراژدی این خاندان، به شجاعت میهنپرستانه و کشته شدن ۳۰۶ تن از جنگجویان آنها در نبرد کرمرا (۴۷۷ پیش از میلاد) بازميگردد. فابیوسها تنها در زمینه نظامی نامدار نبودند، بلکه چندین تن از اعضای این خاندان در تاریخ، ادبیات و هنر روم نیز نقشهای کلیدی ایفا کردند.[۲]
ریشه و تبار
خاندان فابیا در کنار خاندانهای معروفی چون ایمیلیا، کلودیا، کورنلیا و والریا، یکی از سرشناسترین خاندانهای پاتریسین روم به شمار میرفت.
در افسانههای باستانی رومی، تبار آنها به هرکول و همچنین پیروان رومولوس و رموس نسبت داده شده است.[۳] نام این خاندان احتمالاً از واژه لاتین faba به معنای «لوبیا» (به عنوان نخستین کسانی که این محصول را کشت کردند) یا واژه fovea به معنای «گودال» (اشاره به گودالهایی که اجدادشان برای شکار گرگ استفاده میکردند) گرفته شده است.[۴]
نبرد کرمرا
مشهورترین رویداد مرتبط با این خاندان، جنگی است که آنها شخصاً علیه اهالی شهر ویی بر عهده گرفتند. در سال ۴۷۷ پیش از میلاد، شبهنظامیانی متشکل از بیش از ۳۰۰ نفر از مردان این خاندان به همراه موکلان و دوستانشان در تپهای مشرف به رود کرمرا مستقر شدند.
آنها دو سال در برابر نیروهای دشمن مقاومت کردند تا اینکه سرانجام در یک کمین گرفتار شدند و به طور کامل از بین رفتند. بنا بر روایات، ۳۰۶ نفر از مردان جنگجوی فابیوس در این نبرد کشته شدند و تنها یک بازمانده باقی ماند که به روم بازگشت و نسل این خاندان از طریق او ادامه یافت.[۵][۶]
شاخهها و اعضای سرشناس
در دوران جمهوری، این خاندان به شاخههای مختلفی تقسیم میشد که هر یک کوگنومن (نام خانوادگی) خاص خود را داشتند. از جمله این شاخهها میتوان به ویبولانوس، آمبوستوس، ماکسیموس، بوتئو، پیکتور و لابئو اشاره کرد.
شاخه ماکسیموس از مشهورترین آنها بود و رهبری فضای سیاسی روم را تا مدتها بر عهده داشت. برخی از اعضای برجسته خاندان فابیا عبارتند از:
- کوئینتوس فابیوس ماکسیموس ملقب به کونکتاتور (تعللورز): کنسول، کنسور و دیکتاتور رومی که به خاطر استراتژیهای نظامیاش در دومین جنگ پونی علیه هانیبال مشهور است.
- کوئینتوس فابیوس پیکتور: سفیر روم در وخشگری دلفی و از نخستین مورخان رومی (آنالیست) که آثارش گرچه به زبان یونانی نوشته شد، اما پایهگذار تاریخنگاری روم بود.[۷]
- گایوس فابیوس پیکتور: نقاش معروفی که معبد سالوس را در حدود ۳۰۲ پیش از میلاد نقاشی کرد.
- مارکوس فابیوس کوینتیلیانوس (کوینتیلیان): از مشهورترین سخنوران و لفاظان رومی که توسط دومیتیان، امپراتور روم، به مقام کنسولی رسید.
جستارهای وابسته
منابع
کتابشناسی
- Smith, William (1849). Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology (in English). Vol. 2. Boston: Little, Brown and Company.
- Cornell, T. J. (1995). The Beginnings of Rome (in English). London and New York: Routledge.
- Homo, Léon (2013). Roman Political Institutions (in English). Routledge. ISBN 978-1-136-19811-3.
- Crawford, Michael (1974). Roman Republican Coinage (in English). Cambridge University Press.
- جمهوری روم
- شخصیتهای کتاب ششم انهاید
- خاندان فابیان
- گنسهای رومی