خانه اندیشمندان علوم انسانی

خانهٔ اندیشمندانِ علومِ انسانی یک مرکز مستقل علمی است که پیشرو در زمینه برگزاری نشست‌های علمی و برگزاری گرامیداشت برای استادان رشته‌های علوم انسانی است.

معرفی

خانه اندیشمندان علوم انسانی در راستای بومی‌سازی علوم انسانی و ایجاد فضایی پویا و صمیمی در بین استادان و صاحب نظران علوم انسانی، ارتباط مستمر و پویا بین دانشگاهیان، اعضای انجمن‌ها و تشکل‌های علمی - تحقیقاتی داخل و خارج از کشور، بومی‌سازی و انتشار تجربیات برتر در حوزه‌های مختلف علوم انسانی در سال ۱۳۹۰ تشکیل و راه‌اندازی شد.

اهداف

ایجاد فضایی مناسب برای تبادل اندیشه و گفت و گو میان نخبگان و اندیشمندان حوزه‌های مختلف علوم انسانی

فراهم آوردن محیطی پویا و دانش محور جهت تقویت فعالیت‌های گروهی و بین رشته‌ای در حوزه‌های مختلف علوم انسانی

ارتباط مستمر و پویا بین دانشگاهیان، اعضای انجمن‌ها و تشکل‌های علمی تحقیقاتی داخل و خارج از کشور

شناسایی، بومی‌سازی و انتشار دانش و تجربیات برتر حوزه‌های مختلف علوم انسانی داخل و خارج از کشور

فعالیت‌ها

از نظر سازمانی خانه اندیشمندان علوم انسانی یک مؤسسهٔ فرهنگی است که توسط هیئت مدیرهٔ مستقل اداره می‌شود. ساختار اداری خانه نیز توسط مدیرعامل منتخب اداره می‌شود. خانه اندیشمندان علوم انسانی با انجمن‌های علمی (تقریباً همه)، نهادهای دولتی، انجمن‌ها و نهادهای مردم نهاد، دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی و پژوهشی، وزارتخانه‌ها، شهرداری تهران و سایر سازمان‌ها و نهادهایی که به نحوی در حوزهٔ علوم انسانی فعالیت می‌کنند، ارتباط و همکاری دارد. علاوه بر این خانه دارای گروه‌های علمی در رشته‌های مختلف علوم انسانی است که بخش مهمی از برنامه‌های اصلی خانه توسط این گروه‌ها طراحی و با همکاری دانشگاه‌ها، انجمن‌ها و نهادهای علمی اجرا می‌شوند. در حال حاضر ۱۴ گروه علمی با مشارکت اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها در خانه فعال هستند.

گروه‌های فعال در خانه عبارتند از: زبان و ادبیات فارسی، الهیات و معارف اسلامی و علوم قرآنی، تاریخ و باستان‌شناسی، فلسفه، زبان و ادبیات عربی، جغرافیا، مدیریت، اقتصاد، علوم اجتماعی، حقوق، علوم سیاسی و روابط بین‌الملل، روان‌شناسی، علوم تربیتی، زبان‌های خارجی.

پلمپ

سه شنبه ۱۳ تیرماه ۱۴۰۲ تعدادی از نیروهای شهرداری، زیر مجموعه معاونت اجتماعی و فرهنگی شهرداری، در مؤسسه فرهنگی خانه اندیشمندان علوم انسانی حاضر شده و از اعضا و مدیران مؤسسه خواستند وسایل خود را جمع کرده و ساختمان را تحویل شهرداری دهند. ادامه حضور نیروهای شهرداری، مدیران مجموعه حتی شب را در ساختمان سپری کردند و صبح متوجه شدند، قفل درها عوض شده است. نیروهای شهردای (۱۴ تیر ۱۴۰۲، ساعت ۱۵) نیز در داخل مجموعه حضور داشتند.[۱]

تخلیه

پس از دو سال درگیری بین شهرداری تهران و خانه اندیشمندان دربارهٔ ساختمان واقع در خیابان استاد نجات‌الهی که مالک آن شهرداری است و به موجب قراردادی استفاده از ساختمان و فضای واقع در بوستان ورشو به مؤسسهٔ خانه اندیشمندان علوم انسانی واگذار شده بود در پی حکم قطعی صادره از شعبه دهم دادگاه تجدیدنظر استان تهران در اسفندماه ۱۴۰۲ به نفع خانه اندیشمندان و محکومیت شهرداری تهران و الزام به اجرای تعهدات قراردادی، با پیگیری مستمر شهرداری و طرح دعاوی پی درپی، در اسفندماه ۱۴۰۳ دو رأی قطعی از شعبه ۳۴ دیوان عالی کشور و شعبه هشتم دادگاه تجدیدنظر استان تهران علیه خانه اندیشمندان صادر گردید. حکم چنین است که مؤسسه باید ساختمان را تخلیه نماید که در آن زمان با رایزنیِ اجرای این حکم برای مدتی به تعویق افتاد. در ادامه در تاریخ ۱۱/ ۰۲/ ۱۴۰۴ ریاست جمهور پزشکیان در پاسخ به درخواست چهل و چهار انجمن علمی و استمدادِ خانه اندیشمندان، علاوه بر گفتگوی شفاهی، خطاب به شهردار وقت تهران زاکانی به صورت رسمی نوشت:[۲]

«جناب آقای زاکانی، برای استفاده عزیزان نخبه از آن مجموعه، دستور فرمایید مشکل را حل نمایند. آن‌ها می‌توانند تأثیر بسیار مهمی در جامعه داشته باشند.».[۲]

زاکانی در واکنش به این نامه اعلام کرد نسبت به اجرای احکام، پیگیری نخواهند کرد و خانه اندیشمندان می‌تواند به کار خود ادامه خواهد دهد. اما تنها دو هفته پس از آن، در تاریخ ۲۷/ ۰۲/ ۱۴۰۴ با پیگیری شهرداری تهران، اجراییه رسمی دادگاه به خانه اندیشمندان ابلاغ گردید. با اتمام مهلت ۱۰ روزه اجرائیه، با پیگیری شهرداری شعبه اول اجرای احکامِ مدنیِ مجتمع قضایی کارکنان دولت، در تاریخ ۱۱/‏۰۳/‏۱۴۰۴‬ مجدداً، به خانه اندیشمندان سه روز مهلت داد تا نسبت به تخلیه ساختمان و تحویل آن به شهرداری تهران اقدام کند.[۳][۲]

مهلت روز پنج شنبه ۱۵/ ۰۳/ ۱۴۰۴ پایان یافت و شهرداری از مرجع قضایی درخواست دخالت عوامل انتظامی برای اجرای حکم تخلیه را نمود.[۳][۲]

سر انجام ساختمان در ۱۷ خرداد ۱۴۰۴ تخلیه شد.[۴][۵] در تاریخ ۱۸ آبان ۱۴۰۴ ویدئویی منتشر شد که در آن یکی از عوامل شهرداری با تیشه مشغول تخریب تابلو خانه اندیشمندان است.[۶]

واکنش‌ها

در خصوص تخلیه و پلمب خانه اندیشمندان علوم انسانی، واکنش‌های مختلفی از هر دو طیف ایجاد شد. در این خصوص شهرداری گفته: «خانه اندیشمندان علوم انسانی در اختیار طیف خاصی بود»[۷] خبرگزاری تسنیم هم پلمب خانه اندیشمندان علوم انسانی از سوی شهرداری را یک ادعای کذب خواند.[۸] خبرگزاری فارس هم در این باره نوشت: «درحالی که خانه اندیشمندان علوم انسانی پلمب نشده، عده‌ای با دروغ‌پردازی سعی کردند تا موضوع را سیاسی کنند و بر عملکرد خود سرپوش بگذارند.»[۹]

در سوی دیگر اندیشمندان علوم انسانی نسبت به این رفتار شهرداری واکنش متفاوت تری داشتند. از جمله آن‌ها می‌توان به مصطفی ملکیان[۱۰] میزجلال الدین کزازی[۱۱] ژاله آموزگار[۱۲] محمد درویش زاده[۱۳] عباس عبدی[۱۴] محسن رنانی، محمد بهشتی، ناصر امانی اشاره کرد.[۱۵]

منابع

  1. ایران، عصر. «ماجرای پلمب خانه اندیشمندان علوم انسانی به کجا رسید؟ / شهرداری از این نهاد مدنی چه می‌خواهد؟». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۷-۰۸.
  2. 1 2 3 4 «خانه اندیشمندان علوم انسانی بیانیه صاد کرد». ایبنا. ۲۰۲۵-۰۶-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۰۹.
  3. 1 2 «اطلاعیه خانه اندیشمندان علوم انسانی دربارهٔ آخرین وضعیت آن». ایسنا. ۲۰۲۵-۰۶-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۰۹.
  4. «فوری/ تخلیه خانه اندیشمندان علوم انسانی/ زاکانی در جلسات دولت، عوامل شهرداری در حال اجرای دستور تخلیه!». خبرآنلاین. ۲۰۲۵-۰۶-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۰۹.
  5. «خانه اندیشمندان علوم انسانی تخلیه شد؛ ادامه فعالیت‌ها در فضای مجازی». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۲۵-۱۰-۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۰۹.
  6. ایران، عصر (۱۴۰۴-۰۸-۰۸). «تخریب تابلو خانه اندیشمندان علوم انسانی (فیلم)». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۰۹.
  7. جهان، Fararu | فرارو | اخبار روز ایران و. «شهرداری: خانه اندیشمندان علوم انسانی در اختیار طیف خاصی بود». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۷-۰۸.
  8. «روایت یک خبرگزاری از ماجرای پلمب خانه اندیشمندان علوم انسانی». خبرآنلاین. ۲۰۲۳-۰۷-۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۷-۰۸.
  9. «خبرگزاری فارس - خانه اندیشمندان علوم انسانی یا دورهمی اصلاح‌طلبان؟». خبرگزاری فارس. ۲۰۲۳-۰۷-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۷-۰۸.
  10. ایران، عصر (۱۴۰۲-۰۴-۱۶). «حمایت مصطفی ملکیان از خانه اندیشمندان: اهل سیاست بپذیرند که فرهیختگان جامعه باید استقلال داشته باشند (فیلم)». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۷-۰۸.
  11. «کزازی: خانه اندیشمندان جای آدمیان است روا نیست بسته شود» (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۷-۰۸.
  12. ایران، عصر (۱۴۰۲-۰۴-۱۶). نمی‌توانم-باور-کنم-که-چنین-پایگاهی-بسته-شود «پیام ژاله آموزگار استاد برجسته ادبیات دربارهٔ خانه اندیشمندان علوم انسانی: نمی‌توانم باور کنم که چنین پایگاهی بسته شود» مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک). fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۷-۰۸.
  13. Entekhab.ir، پایگاه خبری تحلیلی انتخاب | (۱۴۰۲-۰۴-۱۷). «مدل سطل آشغال در تصمیم‌گیری و حل مسئله شهرداری با خانه اندیشمندان علوم انسانی». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۷-۰۸.
  14. Entekhab.ir، پایگاه خبری تحلیلی انتخاب | (۱۴۰۲-۰۴-۱۷). «عباس عبدی: پلمب خانه اندیشمندان یعنی ما باشیم، دیگران نباشند؛ همین». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۷-۰۸.
  15. «واکنش‌ها به تعطیلی خانه اندیشمندان: در روز قلم، قلم اندیشمندان را شکستند». ایندیپندنت فارسی. ۲۰۲۳-۰۷-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۷-۰۹.