خربت اللوز
خربت اللوز
خربة اللوز | |
|---|---|
روستا | |
 نقشه منطقه خربت اللوز، دهه ۱۸۷۰ | |
| ریشه‌شناسی: ویرانه بادام | |
.jpg) نقشه دهه ۱۸۷۰ .jpg) نقشه دهه ۱۹۴۰.jpg) نقشه معاصر .jpg) نقشه دهه ۱۹۴۰ با پوشش معاصرمجموعه نقشه‌های تاریخی منطقه پیرامون خربت اللوز (روی دکمه‌ها کلیک کنید) | |
  خربت اللوز جایگاه در قیمومت بریتانیا بر فلسطین | |
| مختصات: ۳۱°۴۶′۰۴″ شمالی ۳۵°۰۶′۴۱″ شرقی / ۳۱٫۷۶۷۷۸°شمالی ۳۵٫۱۱۱۳۹°شرقی | |
| شبکه فلسطین | ۱۶۰/۱۳۰ |
| واحد سیاسی | قیمومت بریتانیا بر فلسطین |
| قضا | قضای اورشلیم |
| تاریخ تخلیه | ۱۳ ژوئیه ۱۹۴۸ |
| مساحت | |
| • کل | ۴٬۵۰۲ دونوم (۴٫۵۰۲ کیلومتر مربع یا ۱٫۷۳۸ مایل مربع) |
| جمعیت (۱۹۴۵) | |
| • کل | ۴۵۰ |
خربت اللوز (خربة اللوز) روستایی عربی فلسطینی در قضای اورشلیم بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۱۳ ژوئیه ۱۹۴۸ به دست تیپ هارئل و در چارچوب عملیات دانی از سکنه تخلیه شد. این روستا در ۱۱ کیلومتری باختر اورشلیم و در شمال وادی الصرار (نحل سورک) بر فراز کوه ایتان جای داشت.
نام روستا در عربی به معنای «ویرانه بادام» است. خربت اللوز بر دامنه بالایی تپه‌ای مرتفع قرار داشت که بر مناطق گسترده‌ای در جنوب، شرق و باختر مشرف بود. ساکنان روستا همگی مسلمان بودند و به کشاورزی و دامداری می‌پرداختند. در سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۴۵۰ نفر و مساحت کل زمین‌های آن ۴٬۵۰۲ دونوم بود.
پیشینه
دوره عثمانی
در سال ۱۸۳۸ میلادی، خربت اللوز به‌عنوان روستایی مسلمان‌نشین در ناحیه بنی‌حسن در باختر اورشلیم ثبت شد.[۱] بر پایه منابع عربی، ساکنان این روستا از قبیله بنی‌حسن بودند که از شرق اردن همراه صلاح‌الدین آمده بودند.[۲]
در سال ۱۸۶۳، ویکتور گرن از این مکان بازدید کرد و آن را دهکده‌ای کوچک با هشتاد ساکن توصیف کرد که بیشترشان چوپان بودند.[۳]
آلبرت سوسین بر پایه فهرست رسمی روستاهای عثمانی از حدود سال ۱۸۷۰ میلادی، جمعیت خربت اللوز را ۸۳ نفر (تنها مردان) در ۳۸ خانه گزارش کرد.[۴] مارتین هارتمان نیز شمار خانه‌های روستا را ۳۰ عدد ذکر کرد.[۵]
در سال ۱۸۸۳، گزارش «بررسی فلسطین باختری» که از سوی صندوق اکتشاف فلسطین تهیه شده بود، خربت اللوز را چنین توصیف کرد: «روستایی با اندازه متوسط بر دامنه یک تیغه مرتفع در نزدیکی قله. زیر آن گونه‌ای مصطبه وجود دارد و حدود ۲۴۳ متر بالاتر از دره جنوبی قرار گرفته‌است. در این مکان گورهای کنده‌شده در سنگ وجود دارد.»[۶]
دوره قیمومت بریتانیا
در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، جمعیت خربت اللوز ۲۳۴ مسلمان بود.[۷] این رقم در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین به ۳۱۵ مسلمان در ۶۷ خانه افزایش یافت.[۸]
بر پایه آمار سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا ۴۵۰ مسلمان بود[۹] و مساحت کل زمین‌ها ۴٬۵۰۲ دونوم گزارش شد.[۱۰] از این میزان، ۷۲۸ دونوم برای باغ‌ها و زمین‌های آبی، ۶۹۳ دونوم برای غلات[۱۱] و ۱۳ دونوم به‌عنوان بافت مسکونی طبقه‌بندی شده بود.[۱۲]
شکل کلی روستا هلالی بود و از شرق به باختر کشیده شده بود. بیشتر خانه‌ها سنگی بودند و در دهه ۱۹۴۰ خانه‌های تازه‌ای در باختر روستا ساخته شد.[۱۳] در روستا مقامی (زیارتگاهی) به نام شیخ سلامه وجود داشت که به یک شخصیت دینی محلی اختصاص داشت.[۱۴]
میان خربت اللوز و روستای ستاف مدرسه‌ای مشترک وجود داشت. ساکنان خربت اللوز برای تأمین آب، روغن‌کشی زیتون و آسیاب گندم به ستاف می‌رفتند.[۱۵]
زمین‌های روستا به کشت انگور، زیتون، بادام، سبزیجات و غلات اختصاص داشت. بخشی از محصولات دیم بود و بخشی دیگر از چشمه‌های روستا آبیاری می‌شد. گیاهان خودرو بر دامنه‌ها می‌روییدند و به‌عنوان چراگاه دام به کار می‌رفتند.[۱۶]
جنگ ۱۹۴۸ و پس از آن
در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل، روستا تا اواسط سال ۱۹۴۸ در برابر حمله‌ها مقاومت کرد. ساکنان پس از مشاهده سقوط روستای مجاور صوبا، روستا را ترک کردند.[۱۷] در ژوئیه ۱۹۴۸ و در چارچوب عملیات دانی، تیپ هارئل از ارتش اسرائیل مأمور تصرف چند روستا برای گسترش دالان ارتباطی اورشلیم شد و خربت اللوز در ۱۳ تا ۱۴ ژوئیه همراه با چند روستای دیگر تصرف شد.[۱۸]
به گفته مورخ اسرائیلی بنی موریس، تیپ هارئل تا دست‌کم امضای قرارداد آتش‌بس با اردن در آوریل ۱۹۴۹ به گشت‌زنی در منطقه ادامه داد. بسیاری از آوارگانی که در منطقه مانده یا کوشیده بودند بازگردند به رفتن وادار شدند. در نوامبر ۱۹۴۸ یکی از گروهان تیپ هارئل در نزدیکی روستا راه ده‌ها آواره را که به سوی باختر می‌رفتند سد کرد و بر پایه اسناد ارتش اسرائیل «به آنان دستور داد منطقه تحت کنترل اسرائیل را ترک کنند» و دام‌هایشان را مصادره کرد.[۱۹]
در مه ۱۹۵۰ گروهی از یهودیان یمنی‌تبار در محل روستا اسکان یافتند اما سال بعد به اون ساپیر نقل مکان کردند.[۲۰] در دهه ۱۹۵۰ این مکان به‌عنوان پایگاه تمرینی یگان ۱۰۱ و تیپ چتربازان اسرائیل به کار رفت و این امر ویرانی خانه‌های روستا را شتاب بخشید.[۲۱]
وضعیت کنونی محل روستا
در سال ۱۹۹۲ وضعیت محل روستا چنین توصیف شد: «علف و خار میان آوار سنگی و مصطبه‌ها در سرتاسر محوطه و نیز درختان بادام، انجیر و خرنوب می‌رویند. جنگل انبوهی از درختان سرو و نوئل در پیرامون محوطه کاشته شده‌است. در جنوب آن، درون جنگل، چاه آبی محاصره‌شده با چند درخت بادام و انجیر قرار دارد. این جنگل به یادبود موشه دایان، ژنرال اسرائیلی، اختصاص یافته‌است.»[۲۲]
روستا همچنین یک محوطه باستان‌شناختی به‌شمار می‌رفت که دربرگیرنده گورها، ویرانه‌های ساختمان‌ها، سنگ آسیا و دیگر شواهد مادی سکونت گذشتگان بود.[۲۳]
نگارخانه
کوه ایتان و دامنه آن با بقایای روستا
بقایای سنگی (توده‌های سنگ) در بالا و پایین مسیری که اکنون از میان ویرانه‌های روستا می‌گذرد
درخت توت باقی‌مانده از روستا و سنگ‌ها و دیگر بقایای خانه‌ها در پیرامون آن
نمای نزدیک‌تر از درخت توت و بقایای روستا
منابع
- ↑ Robinson، E. (۱۸۴۱). Biblical Researches in Palestine, Mount Sinai and Arabia Petraea. ج. ۳. Crocker & Brewster. ص. ۱۲۳.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «نبذة تاریخیة عن قریة خربة اللوز». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۵-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Guérin، V. (۱۸۶۹). Description Géographique Historique et Archéologique de la Palestine. ج. ۱: Judee, pt. ۲. L'Imprimerie Nationale. ص. ۴-۵.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Socin, A. (۱۸۷۹). «Alphabetisches Verzeichniss von Ortschaften des Paschalik Jerusalem». Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. ۲: ۱۵۰.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Hartmann, M. (۱۸۸۳). «Die Ortschaftenliste des Liwa Jerusalem in dem türkischen Staatskalender für Syrien auf das Jahr ۱۲۸۸ der Flucht (۱۸۷۱)». Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. ۶: ۱۲۲.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Conder، C.R. (۱۸۸۳). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. ج. ۳. Committee of the Palestine Exploration Fund. ص. ۲۱.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Barron، J.B. (۱۹۲۳). Palestine: Report and General Abstracts of the Census of ۱۹۲۲. Government of Palestine. ص. ۱۴.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Mills، E. (۱۹۳۲). Census of Palestine ۱۹۳۱. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Government of Palestine. ص. ۴۱.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Department of Statistics (۱۹۴۵). Village Statistics, April, ۱۹۴۵. Government of Palestine. ص. ۲۵.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۵۷.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Village Statistics, April, 1945 – Table II». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۵-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Village Statistics, April, 1945 – Table III». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۵-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «نبذة تاریخیة عن قریة خربة اللوز». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۵-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. Institute for Palestine Studies. ص. ۳۰۰. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «ריאיון עם יוצא הכפר ח'רבת לוז». הר איתן. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۵-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «نبذة تاریخیة عن قریة خربة اللوز». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۵-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Nir Hasson (۲۰۲۳-۰۶-۲۳). «This Murder Was Pinned on Palestinian Terrorists. Intelligence Docs Suggest They Were Jews». Haaretz.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Nir Hasson (۲۰۲۳-۰۶-۲۳). «This Murder Was Pinned on Palestinian Terrorists». Haaretz.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ דן גולן. «מחקרי הר איתן». הר איתן.
- ↑ Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. Institute for Palestine Studies. ص. ۳۰۰. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «نبذة تاریخیة عن قریة خربة اللوز». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۵-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Khirbat Al-Lawz». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «خربة اللوز». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Category:Khirbat Al-Lawz». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای commons، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «ח'רבת אל-לוז». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عبری ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
- شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
- ولسوالی اورشلیم