خربت ام صابونه
ام صابونه
خربة أم صابونة Kh. Umm Sabôny | |
|---|---|
روستا | |
| ریشه‌شناسی: ویرانه مادر صابون‌ساز[۱] | |
.jpg) نقشه دهه ۱۸۷۰ .jpg) نقشه دهه ۱۹۴۰.jpg) نقشه معاصر .jpg) نقشه دهه ۱۹۴۰ با پوشش معاصرنقشههای تاریخی منطقه پیرامون خربت ام صابونه (دکمه‌ها را بزنید) | |
  ام صابونه جایگاه در قیمومت بریتانیا بر فلسطین | |
| مختصات: ۳۲°۳۵′۱۰″ شمالی ۳۵°۳۲′۳۲″ شرقی / ۳۲٫۵۸۶۱۱°شمالی ۳۵٫۵۴۲۲۲°شرقی | |
| شبکه فلسطین | ۲۰۱/۲۲۱ |
| واحد سیاسی | قیمومت بریتانیا بر فلسطین |
| بخش | بیسان |
| تاریخ تخلیه | ۲۱ مه ۱۹۴۸ |
| جمعیت (۱۹۴۸) | |
| • کل | ۸۶۸ |
خربت ام صابونه (خربة أم صابونة) روستایی عرب‌نشین فلسطینی در قضای بیسان بود. این روستا در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۲۱ مه ۱۹۴۸ و در چارچوب عملیات گدعون به دست نیروهای دفاعی اسرائیل از سکنه تخلیه شد. خربت ام صابونه در ۱۰٫۵ کیلومتری شمال شرق بیسان قرار داشت و چشمه عین ام صابونه آب آشامیدنی روستا را تأمین می‌کرد.
روستا در زمین‌های پست در پایین صخره بلندی جای گرفته بود که روستای کوکب الهوا بر فراز آن قرار داشت. این روستا در لبه غربی دره رود اردن واقع بود و رود اردن در فاصله نزدیک به ۳٫۳ کیلومتری غرب آن جریان داشت. وادی و چشمه‌ای که در جهت شمال شرقی کشیده می‌شدند نام خود را از نام روستا گرفته بودند. جمعیت روستا در سال ۱۹۴۸ نزدیک به ۸۶۸ نفر بود.
موقعیت جغرافیایی
خربت ام صابونه در دامنه جنوب شرقی کوکب الهوا جای داشت.[۲] رود اردن در نزدیک به ۳٫۳ کیلومتری غرب روستا جریان داشت و وادی‌ای که در جهت شمال شرقی امتداد می‌یافت نام خود را از روستا گرفته بود.[۳]
پیشینه
دوره عثمانی
در سال ۱۸۸۲ میلادی، پیمایش غربی فلسطین که توسط صندوق اکتشاف فلسطین انجام شد، در محل Kh. Umm Sabôn «پایه‌های ساختمان‌هایی که ظاهراً نوساز بودند» را یافت.[۴] بقایای سفالینه‌های خردشده پراکنده بر سطح روستا و همچنین پایه‌های ساختمان‌های ویران‌شده‌ای که از خاک بیرون زده بودند نشان می‌داد که این محل در دوره‌های پیشین نیز مسکونی بوده‌است.[۵]
دوره قیمومت بریتانیا
در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، جمعیت روستا ذیل عنوان «عرب السقر» شمارش شد و مجموع آن ۴۴۴ نفر (۴۴۳ مسلمان و ۱ مسیحی) در ۸۵ خانه بود.[۶]
خربت ام صابونه در «فهرست جغرافیایی فلسطین» به‌عنوان یک «مزرعه» (hamlet) طبقه‌بندی شده بود.[۲] جمعیت روستا تا سال ۱۹۴۸ به ۸۶۸ نفر رسید.[۲]
جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن
خربت ام صابونه احتمالاً در چارچوب عملیات گدعون میان ۱۶ تا ۲۱ مه ۱۹۴۸ از سکنه تخلیه شد.[۲] نزدیک‌ترین روستایی که آگاهی‌هایی درباره‌اش در دست است کوکب الهوا بود که تنها دو کیلومتر با آن فاصله داشت. نیروهای عراقی که پس از ۱۵ مه از این جبهه وارد شده بودند پیشرفت چندانی در بازپس‌گیری روستاهای منطقه نداشتند و به احتمال زیاد ساکنان خربت ام صابونه هنگام اشغال روستا در ماه مه اخراج شدند.[۷]
پس از جنگ، این منطقه به دولت اسرائیل ملحق شد. کیبوتص نوه اور در سال ۱۹۴۹ در فاصله یک کیلومتری شرق محل روستا تأسیس شد.[۲]
وضعیت کنونی
در سال ۱۹۹۲ وضعیت محل روستا چنین توصیف شد: «تنها خرده‌سنگ‌هایی در محل روستا باقی مانده‌است. باغ میوه‌ای متعلق به کیبوتص نوه اور بر زمین‌های روستا قرار دارد. تپه‌های اطراف محل روستا را کشاورزان اسرائیلی برای چرای دام بهره‌گیری می‌کنند.»[۲]
هیچ شهرکی اسرائیلی بر روی زمین‌های خود روستا ساخته نشده‌است، اما کیبوتص نوه اور در فاصله نزدیک به یک کیلومتری محل روستا واقع است.[۸]
منابع
- ↑ Palmer، E.H. (۱۸۸۱). The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists. Committee of the Palestine Exploration Fund. ص. ۱۶۳.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 5 6 Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. مؤسسه مطالعات فلسطین. ص. ۶۵. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «خربة أم صابونة». ذاکرات. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۸-۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Conder، C.R. (۱۸۸۲). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. ج. ۲. Committee of the Palestine Exploration Fund. ص. ۱۲۵.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «خربة أم صابونة». ذاکرات. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۸-۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Mills، E. (۱۹۳۲). Census of Palestine ۱۹۳۱. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Government of Palestine. ص. ۸۱.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «خربة ام صابونة». توفیق الطیراوی. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۱ اوت ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: بیش از یک پارامتر|تاریخ بازبینی=و|بازبینی=داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «خربة ام صابونة قضاء بیسان». مدونة فلسطین. ۲۰۱۷-۰۱-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۸-۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Khirbat Umm Sabuna». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «خربة أم صابونة». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Khirbat Umm Sabuna». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای اندونزیایی ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
کتاب‌شناسی
- Conder، C.R. (۱۸۸۲). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. ج. ۲. Committee of the Palestine Exploration Fund.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. مؤسسه مطالعات فلسطین. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - Mills، E. (۱۹۳۲). Census of Palestine ۱۹۳۱. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Government of Palestine.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - Palmer، E.H. (۱۸۸۱). The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists. Committee of the Palestine Exploration Fund.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
پیوند به بیرون
- خربت ام صابونه در Palestine Remembered
- خربت ام صابونه در ذاکرات
- نقشه ۹ پیمایش غربی فلسطین: ویکی‌انبار
الگو:روستاهای عربی تخلیه‌شده در جنگ ۱۹۴۸ فلسطین
- شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین