خربت سعسع
خربت سعسع
خربة سعْسع | |
|---|---|
روستا | |
| ریشه‌شناسی: خرابه سعسع | |
  خربت سعسع جایگاه در قیمومت بریتانیا بر فلسطین | |
| مختصات: ۳۲°۴۶′۲۷″ شمالی ۳۵°۰۷′۴۹″ شرقی / ۳۲٫۷۷۴۱۷°شمالی ۳۵٫۱۳۰۲۸°شرقی | |
| شبکه فلسطین | ۱۶۲/۲۴۲ |
| واحد سیاسی | قیمومت بریتانیا بر فلسطین |
| بخش | حیفا |
| تاریخ تخلیه | ۲۸ آوریل ۱۹۴۸ |
| جمعیت (۱۹۴۵) | |
| • کل | ۱۳۰ |
خربت سعسع (خربة سعسع) روستایی عربی فلسطینی در بخش حیفا در دوره قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود. این روستا در ۱۵ کیلومتری شرق حیفا و در جنوب شفاعمرو قرار داشت و بر فراز تپه‌ای کم‌ارتفاع و گِرد ساخته شده بود که بر کرانه شرقی دشت حیفا اشراف داشت.
خربت سعسع در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ فلسطین در ۲۸ آوریل ۱۹۴۸ تخلیه و ویران شد. جمعیت روستا بر پایه آمار سال ۱۹۴۵ حدود ۱۳۰ تن بود که همگی مسلمان بودند. پژوهشگران بر این باورند که این روستا بر جایگاه کفار ساسای (Kefar Sasai) رومی بنا شده بود و پیشینه سکونت در آن به دوره هلنیستی بازمی‌گردد.
پیشینه
دوران باستان
رومیان این روستا را کفار ساسای (Kefar Sasai) می‌نامیدند.[۱] کفار ساسای روستایی نزدیک به مرزهای کهن بطلمایس (عکا) و سفوریس (صفوریه) بود.[۲] بر پایه شواهد باستان‌شناختی، این جایگاه از دوره هلنیستی به‌صورت پیوسته مسکون بوده‌است. در کاوش‌ها و بررسی‌های انجام‌شده بازمانده‌هایی از دوره‌های پارسی، هلنیستی، رومی و بیزانسی و نیز سفالینه‌هایی از دوره‌های اسلامی متأخر و عثمانی یافت شده‌است.[۳] در سال‌های ۲۰۱۳–۲۰۱۴ چندین کاوش آزمایشی و نجات‌بخش به مناسبت ادامه ساخت بزرگراه ۶ به سمت شمال انجام شد که در آن بازمانده‌های ساختمانی از دوره هلنیستی، بقایای کارگاه سفالگری از اواخر دوره رومی و پلکان‌های کشاورزی از دوره بیزانسی کشف گردید.[۴]
دوره عثمانی
در ثبت‌های مالیاتی عثمانی سال ۱۵۹۶ میلادی، این روستا با ۶ خانوار در سنجق نابلس ثبت شده‌است. ساکنان روستا مالیات محصولات گندم، جو، زیتون، انگور، بز و کندوی عسل را می‌پرداختند. ساکنان روستا رعیت‌هایی بودند که زمین‌های اطراف را برای مالکان شفاعمرو کشت می‌کردند.[۵]
در سال ۱۸۷۰ میلادی ویکتور گرن، پژوهشگر فرانسوی، از این روستا دیدن کرد.[۶]
در سال ۱۸۸۱ میلادی بررسی فلسطین غربی که از سوی صندوق اکتشاف فلسطین انجام شد، در خربت سعسع «غارها و پی‌های ساختمان» را گزارش کرد.[۷]
دوره قیمومت بریتانیا
در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا انجام شد، خربت سعسع جزو حومه‌های شفاعمرو به‌شمار آمد و به همراه ۹ روستای دیگر در مجموع ۱۱۹۷ نفر جمعیت مسلمان در ۲۳۴ خانه داشتند.[۸]
در آمار روستایی سال ۱۹۴۵ نیز این روستا بار دیگر در شمار حومه‌های شفاعمرو ثبت شد و جمعیت آن ۱۳۰ نفر مسلمان گزارش گردید.[۹][۱۰]
خربت سعسع در دوره قیمومت به‌عنوان مزرعه در فهرست جغرافیایی فلسطین (Palestine Index Gazetteer) طبقه‌بندی شده بود.[۱۱] بر پایه منابع عبری، روابط همسایگی خوبی میان ساکنان روستا و شهرک‌های یهودی اطراف برقرار بود و بازدیدهای متقابلی میان آنها صورت می‌گرفت.[۱۲]
بر پایه طرح تقسیم فلسطین که در ۲۹ نوامبر ۱۹۴۷ به تصویب مجمع عمومی سازمان ملل رسید، این روستا در محدوده دولت یهودی پیشنهادی قرار داشت.[۱۳]
تخلیه و تخریب
خربت سعسع در منطقه‌ای قرار داشت که برخی از روستاهایش در هفته‌های نخست جنگ اشغال شدند؛ اما تصرف بیشتر روستاهای همجوار پس از سقوط حیفا در هفته پایانی آوریل ۱۹۴۸ صورت گرفت.[۱۴] بر پایه منابع عبری، روستا در ۱۶ آوریل ۱۹۴۸ در جریان نبردهای رامات یوحانان به دست تیپ کرملی تصرف شد و ساکنان آن به شفاعمرو گریختند.[۱۵] پس از تصرف، نیروهای اسرائیلی ساختمان‌های روستا را به‌جز خانه مختار ویران کردند.[۱۶]
وضعیت کنونی
هیچ شهرک اسرائیلی بر زمین‌های روستا ساخته نشده و زمین‌های آن در محدوده شهر عربی شفاعمرو ادغام شده‌است.[۱۷] در سال ۱۹۹۲ از جایگاه روستا چنین توصیف شده‌است: درختان انجیر و بوته‌های صبر (کاکتوس) به‌صورت پراکنده در سراسر محل دیده می‌شود. شماری دیوار سنگی نیمه‌فروریخته با یک دروازه بزرگ قوسی‌شکل برجاست و زمین‌های پیرامون آن به‌عنوان چراگاه بهره‌گیری می‌شود.[۱۸] بازمانده‌های روستا دربرگیرنده پی ساختمان‌ها، گورهای کنده‌شده در سنگ و آب‌انبارها است.[۱۹]
منابع
- ↑ Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. Institute for Palestine Studies. ص. ۱۹۰.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. Institute for Palestine Studies. ص. ۱۹۰.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Limor Talmi (۲۰۱۸). «Horvat Sasa». Hadashot Arkheologiyot (۱۳۰).
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Ella Nagorsky, Ariadna Shakron, Muhammad Khater (۲۰۱۷). «Horvat Sasa». Hadashot Arkheologiyot (۱۲۹).
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ Hütteroth، Wolf-Dieter (۱۹۷۷). Historical Geography of Palestine, Transjordan and Southern Syria in the Late ۱۶th Century. Vorstand der Fränkischen Geographischen Gesellschaft. شابک ۳-۹۲۰۴۰۵-۴۱-۲.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Guérin، Victor (۱۹۸۷). Description géographique, historique et archéologique de la Palestine, vol. VII: Galilée. یاد یتسحاق بن‌تسوی. ص. ۲۸۲.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Conder، C.R. (۱۸۸۱). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. ج. ۱. Committee of the Palestine Exploration Fund. ص. ۳۱۸.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Mills، E. (۱۹۳۲). Census of Palestine ۱۹۳۱. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Government of Palestine. ص. ۹۵.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Department of Statistics (۱۹۴۵). Village Statistics, April, ۱۹۴۵. Government of Palestine. ص. ۱۵.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۴۹.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. Institute for Palestine Studies. ص. ۱۹۰.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «لחידוש יחסי שכנים». دوار. ۱۹۴۰-۱۲-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. Institute for Palestine Studies. ص. ۱۸۹.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. Institute for Palestine Studies. ص. ۱۹۰.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «خربت سعسع». اتری ملحمت هاعتسمائوت. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «خربت سعسع». اتری ملحمت هاعتسمائوت. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. Institute for Palestine Studies. ص. ۱۹۰.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. Institute for Palestine Studies. ص. ۱۹۰.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. Institute for Palestine Studies. ص. ۱۹۰.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Khirbat Sa'sa'». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «خربة سعسع (حیفا)». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «ח'רבת סעסע». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عبری ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Khirbat Sa'sa'». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای اندونزیایی ، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
- شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین
- بخش (تقسیم کشوری) حیفا