خربت لد

لد
خربة لِد العوادین
خربت لد العوادین[۱]
روستا
ریشه‌شناسی: برگرفته از نام شخصی[۲]
نقشه دهه ۱۸۷۰
نقشه دهه ۱۹۴۰
نقشه معاصر
نقشه دهه ۱۹۴۰ با پوشش معاصر
مجموعه‌ای از نقشه‌های تاریخی ناحیه پیرامون خربت لد
مختصات: ۳۲°۳۶′۴۹″ شمالی ۳۵°۱۳′۲۷″ شرقی / ۳۲٫۶۱۳۶۱°شمالی ۳۵٫۲۲۴۱۷°شرقی / 32.61361; 35.22417
شبکه فلسطین۱۷۱/۲۲۴
واحد جغرافیایی-سیاسیقیمومت بریتانیا بر فلسطین
بخشحیفا
تاریخ تخلیه جمعیتنامشخص[۱]
جمعیت
 (۱۹۴۵)
 • کل۶۴۰[۳][۴]
شهرک کنونیهایوگف[۵]

خربت لد یا خربت لد العوادین روستایی فلسطینی در بخش حیفا از قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل تخلیه و ویران شد. این روستا در ۳۲ کیلومتری جنوب‌شرقی حیفا قرار داشت.

خربت لد در منطقه‌ای هموار در دشت مرج ابن عامر در ارتفاع ۷۵ متری از سطح دریا ساخته شده بود. ساختمان‌های روستا از سیمان، خشت و سنگ بنا شده بود و آب آشامیدنی از چاه تأمین می‌شد. مساحت کل زمین‌های روستا ۱۳٬۵۷۲ دونوم بود. اقتصاد روستا بر کشاورزی و دامپروری استوار بود.

پیشینه

در خربت المناطر که در ۳ کیلومتری غرب روستا جای داشت، آثار باستانی دوره بیزانسی یافت شده‌است.[۵]

دوره عثمانی

در سال ۱۸۸۱ میلادی، پیمایش فلسطین غربی وابسته به صندوق اکتشاف فلسطین در لد «آثار ویرانه‌ها، با ستونی نزدیک چشمه‌ای» را گزارش کرد.[۶]

گوتلیب شوماخر در سال ۱۹۰۰ میلادی، هنگام بررسی مسیر راه‌آهن درّه یزرعیل، لد را «روستایی پررونق» با ۴۶ کلبه و ۲۰۰ ساکن توصیف کرد که بادیه‌نشینان مرج آن را بنا کرده بودند.[۷]

دوره قیمومت بریتانیا

بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین، منطقه عشیره‌ای «العوادین» ۴۰۲ مسلمان ساکن داشت.[۸] این شمار در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین به ۴۵۱ نفر در ۸۷ خانه افزایش یافت.[۹] در آمار روستایی سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۶۴۰ نفر و همگی مسلمان بودند.[۳] مساحت کل زمین‌های روستا ۱۳٬۵۷۲ دونوم بود[۴] که از این میان ۱۰۳ دونوم برای باغ‌ها و زمین‌های آبی، ۱۳٬۰۶۳ دونوم برای کشت غلات[۱۰] و ۵۲ دونوم به بافت ساخته‌شده اختصاص داشت.[۱۱] همچنین ۳۵۲ دونوم از زمین‌ها عمومی بود.[۱۲]

افزون بر کشاورزی، ساکنان روستا به دامپروری نیز می‌پرداختند که منبع درآمد مهمی به‌شمار می‌رفت. در سال ۱۹۴۳ روستاییان ۴۸۰ رأس گاو، ۶۱۲ گوسفند بالای یک سال، ۱۲۵ بز بالای یک سال، ۳۶ شتر، ۱۶ اسب، ۳۹ الاغ، ۲٬۸۹۰ پرنده و ۶۵۰ خوک در اختیار داشتند.[۱۳]

جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن

جمعیت تخمینی روستا در سال ۱۹۴۸ نزدیک به ۷۴۲ نفر بود.[۱۴]

عصرگاه ۲۶ فوریه ۱۹۴۸، در نخستین هفته‌های جنگ، نیرویی یهودی به روستا نفوذ کرد. بنا بر گزارش روزنامه فلسطینی «فلسطین»، روستاییان آتش سنگینی به سوی مهاجمان گشودند و آنان را پس از درگیری کوتاهی عقب راندند؛ تلفاتی گزارش نشد.[۱۲] گزارش روشنی از چگونگی اشغال نهایی لد در دست نیست؛ با توجه به جایگاه جغرافیایی آن، احتمال دارد که روستا پس از نبرد میشمار هاعِمِق به تصرف درآمده باشد. همه روستاهای اشغال‌شده در آن عملیات بی‌درنگ از سوی نیروهای یهودی در جریان نکبت ویران شدند. احتمال دورتر دیگر آن است که روستا در جریان عملیات دِکِل به دست ارتش اسرائیل افتاده باشد.[۱۲] ایلان پاپه نیز تاریخ اشغال را میان ۲ تا ۱۰ آوریل می‌داند و آن را در چارچوب عملیاتی برای پاکسازی کامل مسیرهای تل‌آویو–حیفا، حیفا–جنین و یافا–اورشلیم ارزیابی می‌کند.[۱۵]

پس از جنگ، این منطقه به اسرائیل الحاق شد. موشاو هایوگف در سال ۱۹۴۹ در غرب محل روستا و بخشی بر زمین‌های آن بنا گردید.[۵]

وضعیت کنونی

در سال ۱۹۹۲ از روستا تنها توده‌هایی از سنگ پراکنده در نزدیکی چند درخت بزرگ اکالیپتوس و زیتون باقی مانده بود و بنای تازه‌ای بر روی چاه روستا ساخته شده بود.[۵] در سال ۱۹۹۸ شمار آوارگان فلسطینی برآمده از ساکنان اخراج‌شده لد نزدیک به ۴٬۵۵۹ نفر برآورد شد.[۱۴]

منابع

  1. 1 2 Morris, 2004, p. xviii, village #385.
  2. ↑ Palmer, 1881, p. 151
  3. 1 2 Department of Statistics, 1945, p. 14
  4. 1 2 Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 48 بایگانی‌شده در ۲۰۱۷-۰۸-۱۱ توسط Wayback Machine
  5. 1 2 3 4 Khalidi, 1992, p. 174
  6. ↑ Conder، C.R. (۱۸۸۱). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. ج. ۱. Committee of the Palestine Exploration Fund. ص. 66.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. ↑ Schumacher, G. (۱۹۰۰). «Reports from Galilee». Quarterly Statement - Palestine Exploration Fund. ۳۲ (۴): 358. doi:10.1179/peq.1900.32.4.355.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. ↑ Barron، J.B. (۱۹۲۳). Palestine: Report and General Abstracts of the Census of ۱۹۲۲. Government of Palestine. ص. 35.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. ↑ Mills، E. (۱۹۳۲). Census of Palestine ۱۹۳۱. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Government of Palestine. ص. 94.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. ↑ «Village Statistics, April, 1945 – Table II». Government of Palestine, Department of Statistics. دریافت‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  11. ↑ «Village Statistics, April, 1945 – Table III». Government of Palestine, Department of Statistics. دریافت‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  12. 1 2 3 «Khirbat Lid — خِرْبَة لِدْ». Interactive Encyclopedia of the Palestine Question. دریافت‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  13. ↑ Marom, Roy; Tepper, Yotam; Adams, Matthew J. (۲۰۲۴). «Al-Lajjun: a Social and geographic account of a Palestinian Village during the British Mandate Period». British Journal of Middle Eastern Studies: ۲۰. doi:10.1080/13530194.2023.2279340.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  14. 1 2 «Lid, Khirbat». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  15. ↑ Pappé، Ilan (۲۰۰۸). Le Nettoyage ethnique de la Palestine. Fayard. ص. ۱۴۱. شابک ۹۷۸-۲-۲۱۳-۶۳۳۹۶-۱.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

کتاب‌شناسی

  • Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. مؤسسه مطالعات فلسطین. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Palmer، E.H. (۱۸۸۱). The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists. Committee of the Palestine Exploration Fund.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area Ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون