خلیج کویت

خلیج کویت

خلیج کویت (عربی: جون الكويت‎، تلفظ عربی خلیجی: /d͡ʒo:n‿ɪlkwe:t/‎) که با عنوان جون الکویت نیز شناخته می‌شود، خلیجی در کویت است. این خلیج، سرشاخهٔ خلیج فارس به‌شمار می‌آید و شهر کویت در نوک آن قرار دارد.

تاریخچه

پس از برخاست پسایخچالی حوضهٔ خلیج فارس، رسوبات حاصل از سامانه رودخانه‌ای دجله–فرات دلتاهای گسترده‌ای را شکل داد که بیشتر سرزمین‌های امروزی کویت را پدیدآوردند و خطوط ساحلی کنونی را به‌وجود آوردند.[۱] در گذشته، شمال کویت بخشی از بین‌النهرین باستان به‌شمار می‌رفت.[۲] یکی از نخستین شواهد سکونت انسان در جنوب کویت به حدود ۸۰۰۰ سال پیش از میلاد بازمی‌گردد، زمانی که ابزارهای میان‌سنگی در میدان بورگان کشف شدند.[۳] ساکنان دوران نوسنگی در کویت از نخستین بازرگانان دریایی جهان بودند.[۴] در دوران دوره عبید (۶۵۰۰ پیش از میلاد)، کویت به‌عنوان مرکز تعامل میان مردم بین‌النهرین و نوسنگی شبه‌جزیره عربستان شرقی عمل می‌کرد،[۵][۶][۷] از جمله در بحره ۱ و محوطه اچ۳ در صبیه.[۵][۸][۹] یکی از نخستین قایق‌های نی‌ای جهان که به دوره عبید بازمی‌گردد، در محوطه اچ۳ کشف شده است.[۱۰] در بازهٔ زمانی میان ۴۰۰۰ تا ۲۰۰۰ پیش از میلاد، خلیج کویت محل استقرار تمدن دیلمون بود.[۱۱][۱۲][۱۳] سلطهٔ دیلمون بر خلیج کویت، سرزمین اصلی آکاز،[۱۱] ام‌النمل[۱۱][۱۴] و فیلکه[۱۱][۱۵] را در بر می‌گرفت. در اوج شکوفایی خود، یعنی در حدود ۲۰۰۰ پیش از میلاد، امپراتوری دیلمون کنترل مسیرهای تجاری میان بین‌النهرین و هند و همچنین تمدن دره سند را در دست داشت. قدرت اقتصادی دیلمون پس از سال ۱۸۰۰ پیش از میلاد رو به افول گذاشت و در این دوران، دزدی دریایی در منطقه رواج یافت. پس از سال ۶۰۰ پیش از میلاد، بابلی‌ها دیلمون را به امپراتوری خود افزودند.

در دوران اسکندر مقدونی، دهانهٔ رود فرات در شمال کویت امروزی قرار داشت.[۱۶][۱۷] رود فرات از طریق «خور صبیه» که در آن زمان یک کانال آبی بود، مستقیماً به خلیج فارس می‌ریخت.[۱۶][۱۷] جزیرهٔ فیلکه در فاصلهٔ ۱۵ کیلومتری از دهانهٔ رود فرات واقع شده بود.[۱۶][۱۷] تا قرن نخست پیش از میلاد، کانال خور صبیه به‌طور کامل خشک شد.[۱۶][۱۷]

در دوران هخامنشیان (حدود ۵۵۰ تا ۳۳۰ پیش از میلاد)، خلیج کویت دوباره مسکونی شد.[۱۸] کتیبه‌هایی به زبان آرامی در منطقه وجود دارد که نشان‌دهندهٔ حضور هخامنشیان است.[۱۹] در سال ۱۲۷ پیش از میلاد، کویت بخشی از شاهنشاهی اشکانی بود و پادشاهی میشان در اطراف تردون در کویت امروزی پایه‌گذاری شد. کاراکنه در منطقه‌ای واقع در جنوب میان‌رودان متمرکز بود.[۲۰] سکه‌های کاراکنه در مناطق عکاز، ام‌النمل و فیلکه کشف شده‌اند.[۲۱][۲۲] در دوران اشکانیان، ایستگاه تجاری پررونقی از کاراکنه در کویت وجود داشت.[۲۳] کهن‌ترین اشارهٔ ثبت‌شده به نام کویت به سال ۱۵۰ میلادی بازمی‌گردد؛ زمانی که جغرافی‌دان یونانی بطلمیوس در اثر خود با عنوان جغرافیا از آن یاد کرده است.[۲۴] بطلمیوس از خلیج کویت با نام Hieros Kolpos (یا Sacer Sinus در نسخه‌های لاتین) یاد کرده است.[۲۴]

بخش عمده‌ای از خلیج کویت در دوران معاصر هنوز به‌صورت باستان‌شناسی کاوش نشده است.[۵][۳] به‌باور بسیاری از باستان‌شناسان و زمین‌شناسان برجسته، احتمالاً کویت محل اصلی رود پیشون بوده است؛ رودی که باغ عدن را سیراب می‌کرد.[۲۵][۲۶][۲۷] جوریس زارینز با بهره‌گیری از اطلاعات منابع گوناگون، از جمله تصاویر ماهواره‌ای لانداست (LANDSAT)، پیشنهاد کرد که باغ عدن در محل تلاقی رودهای دجله و فرات با دریا در خلیج فارس (کویت امروزی) قرار داشته است. نظریهٔ او دربارهٔ رود پیشون مورد تأیید جیمز آ. ساور از مرکز پژوهش‌های مشرق‌زمین در آمریکا نیز قرار گرفت.[۲۸] ساور با بهره‌گیری از شواهد زمین‌شناسی و تاریخی، رود پیشون را همان رود کویت که اکنون خشک شده است دانست.[۲۸] فاروق الباز نیز با کمک عکس‌های ماهواره‌ای، مسیر خشک‌شدهٔ این رود را تا منطقهٔ وادی الباطن ردیابی کرد.[۲۵][۲۷][۲۶]

منابع

  1. ↑ "The Post-glacial Flooding of the Persian Gulf, animation and images". University of California, Santa Barbara.
  2. ↑ Macmillan, Palgrave (2016). "Kuwait". The Statesman's Yearbook. The Stateman's Yearbook. pp. 727–731. doi:10.1007/978-1-349-68398-7_258. ISBN 978-1-137-44008-2.
  3. 1 2 "The Archaeology of Kuwait" (PDF). Cardiff University. pp. 1–427.
  4. ↑ Robert Carter (2011). "The Neolithic origins of seafaring in the Arabian Gulf". Archaeology International. 24 (3): 44. doi:10.5334/ai.0613.
  5. 1 2 3 Robert Carter (2019). "The Mesopotamian frontier of the Arabian Neolithic: A cultural borderland of the sixth–fifth millennia BC". Arabian Archaeology and Epigraphy. 31 (1): 69–85. doi:10.1111/aae.12145. S2CID 213877028.
  6. ↑ Robert Carter (25 October 2010). Maritime Interactions in the Arabian Neolithic: The Evidence from H3, As-Sabiyah, an Ubaid-Related Site in Kuwait. BRILL. ISBN 9789004163591.
  7. ↑ Robert Carter (2006). "Boat remains and maritime trade in the Persian Gulf during the sixth and fifth millennia BC" (PDF). Antiquity. 80 (307): 52–63. doi:10.1017/s0003598x0009325x. S2CID 162674282.
  8. ↑ Robert Carter (2002). "Ubaid-period boat remains from As-Sabiyah: excavations by the British Archaeological Expedition to Kuwait". Proceedings of the Seminar for Arabian Studies. 32: 13–30. JSTOR 41223721.
  9. ↑ Robert Carter; Graham Philip. "Beyond the Ubaid: Transformation and integration in the late prehistoric societies of the Middle East" (PDF).
  10. ↑ Weekes, Richard (31 March 2001). "Secrets of world's oldest boat are discovered in Kuwait sands". The Daily Telegraph. Retrieved 21 August 2013.
  11. 1 2 3 4 "Kuwait's archaeological sites reflect human history & civilizations (2:50 – 3:02)". Ministry of Interior News. Archived from the original on 21 December 2021.
  12. ↑ Glassner, Jean-Jacques; Herron, Donald M. (1990). The Invention of Cuneiform: Writing in Sumer. Jean-Jacques Glassner. JHU Press. p. 7. ISBN 978-0-8018-7389-8.
  13. ↑ Nyrop, Richard F. (2008). Area Handbook for the Persian Gulf States. Richard F. Nyrop. Wildside Press LLC. p. 11. ISBN 978-1-4344-6210-7. From about 4000 to 2000 B.C. the civilization of Dilmun dominated 250 miles of the eastern coast of Arabia from present-day Kuwait to Bahrain and extended sixty miles into the interior to the oasis of Hufuf (see fig. 2).
  14. ↑ Connan, Jacques; Carter, Robert (2007). "A geochemical study of bituminous mixtures from Failaka and Umm an-Namel (Kuwait), from the Early Dilmun to the Early Islamic period". Jacques Connan, Robert Carter. 18 (2): 139–181. doi:10.1111/j.1600-0471.2007.00283.x.
  15. ↑ Calvet, Yves (1989). "Failaka and the Northern Part of Dilmun". Proceedings of the Seminar for Arabian Studies. 19: 5–11. JSTOR 41223078.
  16. 1 2 3 4 Andreas P. Parpas (2016). Naval and Maritime Activities of Alexander the Great in South Mesopotamia and the Gulf. pp. 62–117.
  17. 1 2 3 4 Hermann Gasche, ed. (2004). The Persian Gulf shorelines and the Karkheh, Karun and Jarrahi Rivers: A Geo-Archaeological Approach. pp. 19–54.
  18. ↑ Bonnéric, Julie (2021). "Guest editors' foreword". Arabian Archaeology and Epigraphy. 32: 1–5. doi:10.1111/aae.12195. S2CID 243182467.
  19. ↑ Andreas P. Parpas. "Hellenistic Ikaros-Failaka" (PDF). p. 5.
  20. ↑ Kaveh Farrokh (2007). Shadows in the Desert: Ancient Persia at War. Bloomsbury USA. p. 124. ISBN 978-1-84603-108-3. With Babylon and Seleucia secured, Mehrdad turned to Charax in southern Mesopotamia (modern south Iraq and Kuwait).
  21. ↑ Julian Reade, ed. (1996). Indian Ocean In Antiquity. Routledge. p. 275. ISBN 978-1-136-15531-4.
  22. ↑ "Hellenism in the East" (PDF). Amelie Kuhrt, Susan Sherwin-White. 1987. To the south of Characene, on Failaka, the north wall of the fort was pushed forward, before occupation ceased around 100 BC.
  23. ↑ Leonardo Gregoratti. "A Parthian Harbour in the Gulf: the Characene". p. 216.
  24. 1 2 "The European Exploration of Kuwait". Archived from the original on 23 March 2014. Retrieved 21 July 2013.
  25. 1 2 "Signs of Ancient River". The New York Times. 30 March 1993.
  26. 1 2 The Pishon River – Found
  27. 1 2 James K. Hoffmeier, The Archaeology of the Bible, Lion Hudson: Oxford, England, 34–35
  28. 1 2 Sauer, James A. (July–August 1996). "The River Runs Dry: Creation Story Preserves Historical Memory". Biblical Archaeology Review. Vol. 22, no. 4. Biblical Archaeology Society. pp. 52–54, 57, 64. Retrieved 17 November 2019.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.