خواب خرد هیولا می‌آفریند

خواب خرد هیولا می‌آفریند
Spanish: El sueño de la razón produce monstruos
هنرمندفرانسیس گویا
سالحدود ۱۷۹۹
گونهحکاکی، چاپ آکواتنت و قلم‌سوزنی
ابعاد
۲۱٫۵ cm × ۱۵ cm (8+7⁄16 in × 5+7⁄8 in)
مکانموزه هنر نلسون اتکینز[۱]

خواب عقل هیولا می‌آفریند (اسپانیایی: El sueño de la razón produce monstruos‎) اثری حکاکی از نوع چاپ آکواتنت کاری از هنرمند اسپانیایی، فرانسیسکو گویا است. گویا این اثر را بین سال‌های ۱۷۹۷ تا ۱۷۹۹ برای روزنامه ال دیاریو د مادرید خلق کرد، که ۴۳امین از مجموعهٔ ۸۰ آکواتینتی طنزآمیز به نام لُس کاپریچوس بود.

موضوع

گویا در مجموعهٔ لُس کاپریچوس مشتمل بر۸۰ چاپ با استفادهٔ نوآورانه از کاریکاتور و به‌کارگیری تکنیک آکواتینت به نقد سوءاستفاده‌های سیاسی، اجتماعی و مذهبی زمان خود پرداخت که به مهم‌ترین آثار تاریخ چاپ تبدیل شدند. در میان این مجموعه، چاپ شمارهٔ ۴۳، خواب عقل، هیولا می‌آفریند، اغلب به‌عنوان بیانیه‌ای شخصی از سوی او تفسیر می‌شود. بسیاری از ناظران معتقدند که هنرمند خود را در حال خواب، در میان ابزارهای طراحی‌اش، به تصویر کشیده است؛ جایی که عقل به خواب رفته و موجودات شبانه‌ای که در سنت عامیانهٔ اسپانیا با رازآلودگی و شر مرتبط‌اند، او را احاطه کرده‌اند. جغدها می‌توانند نماد جنون باشند و خفاش‌ها نماد جهل. عنوان اثر که بر روی جلوی میز نوشته شده، معمولاً به‌عنوان تأکیدی بر ارزش‌های عصر روشنگری تفسیر می‌شود: بدون عقل، شر و فساد چیره می‌شوند.[۲]

گویا همچنین شرحی افزوده است که امکان تفسیری دیگر را فراهم می‌کند: «تخیل، وقتی از عقل جدا شود، هیولاهای ناممکن می‌آفریند؛ اما وقتی با عقل پیوند یابد، مادر هنرها و سرچشمهٔ شگفتی‌های آن‌هاست.» بر اساس این خوانش، گویا باور داشت که تخیل هرگز نباید به‌طور کامل فدای عقل‌گرایی خشک شود، زیرا ترکیب تخیل و عقل است که نوآوری هنری را ممکن می‌سازد.[۳]

کابوس بازنمایی‌شده در این چاپ همچنین به‌عنوان بازتابی از نگاه گویا به جامعهٔ اسپانیا تفسیر شده است؛ جامعه‌ای که او آن را دیوانه، فاسد و شایستهٔ تمسخر می‌دانست.

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ "The sleep of reason produces monsters (No. 43)". art.nelson-atkins.org.
  2. ↑ Tal, Guy (2010-03-26). "The gestural language in Francisco Goya's Sleep of Reason Produces Monsters". Word & Image. 26 (2): 115–127. doi:10.1080/02666280902843647. ISSN 0266-6286. S2CID 194038342.
  3. ↑ Nehamas, Alexander (2001). "The Sleep of Reason Produces Monsters". Representations. 74 (Spring): 37–54. doi:10.1525/rep.2001.74.1.37.