نازیست‌زایی
نازیست‌زایی،[۱] (به انگلیسی: abiogenesis)، خودزایی، پیدایش خود به خود یا آبیوژنز به نظریه‌ای می‌گویند که معتقد است موجودات زنده از مواد بی‌جان سرچشمه می‌گیرند.[۲]
تاریخچه
تاریخچهٔ این نظریه به دوران یونان باستان بر می‌گردد، در آن دوران اعتقاد عامه بر این بود که کرم از گوشت گندیده و مگس و قورباغه از گل‌ولای شکل می‌گیرند.[۲] خلق الساعه حداقل از زمان ارسطو که در سال ۳۸۴ تا ۳۲۲ پش از میلاد می‌زیست، وجود داشت. دلایلی که ارسطو برای خلق الساعه نوشته است قرن‌ها مورد توجه بود.[۳]
در سده هفدهم دانشمندی ون هلمونت[پاورقی ۱] که به نظریه خلق الساعهٔ حیوانات معتقد بود یک پیراهن کثیف را با چند دانه گندم در گوشه‌ای قرار داد، پس از ۲۱ روز تعدادی موش در پیرامون آنها دید. او به این نتیجه رسید که موش‌ها خودبه‌خود از پیراهم کثیف و دانه‌های گندم پدید آمده‌اند.[۳]
رد این نظریه
جان نیدهم[پاورقی ۲] در سال ۱۷۴۹ (میلادی) آزمایشی که روی گوشت پخته انجام داد، به این نتیجه رسید که گوشت از ابتدا به ریزاندامگان‌ها آلوده است. پس آنها از گوشت ناشی می‌شوند ولی لازارو اسپالانزانی[پاورقی ۳] گوشتی را به مدت یک ساعت در ظرف دربسته‌ای جوشانید و آن را به همان‌گونه نگهداری کرد و متوجه شد که در آن هیچ تغییری روی نمی‌دهد. با این حال نیدهم متقاعد نگشت، چون عقیده داشت که در آزمایش اسپالانزانی هوا که یکی از نیازهای ریزاندامگان‌های تولیدشده از گوشت است تأمین نگشته است.
حدود ۸۰ سال بعد فرنز شولز[پاورقی ۴] و تئودور شوان[پاورقی ۵] [فرنز با رد کردن هوا از محلول اسید و شوان با داغ کردن هوا] هوا را در یک محیط حاوی گوشت جوشیده وارد کردند و در آن هیچ تغییری روی نداد با این حال منتقدین آن بر این بودند که داغ کردن و اسید قدرت زایندگی اکسیژن را گرفته است.[۲]
تا این که لوئی پاستور[پاورقی ۶] در آزمایشی مشابه شولز اما در دهانه بالن حاوی آبگوشت از لوله دارای انحنا استفاده نمود. در این صورت، محیط همچنان سترون باقی می‌ماند ولی زمانی که محتویات را با خمیدگی لوله تماس می‌دادند و دوباره به محیط بازمی‌گرداندند، ریزاندامگان‌ها در محیط پدیدار می‌گشتند که این آزمایش باعث رد کامل نظریه نازیست‌زایی شد.[۲]
جستارهای وابسته
یادداشت‌ها
پانویس
- ↑ «نازیست‌زایی» [زیست‌شناسی-ژن‌شناسی و زیست‌فنّاوری] هم‌ارزِ «abiogenesis» مترادفِ: «زایش خودبه‌خودی» هم‌ارزِ واژهٔ بیگانه‌ای دیگر (spontaneous generation)؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. دفتر هشتم. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۶۱۴۳-۰۸-۸ (ذیل سرواژهٔ نازیست‌زایی)
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:پی‌نوشت (رده) - 1 2 3 4 مینا افسری نژاد، شایسته سپهر (۱۳۸۸)، «گفتار اول»، میکروبیولوژی عمومی (ویراست نهم)، انتشارات دانشگاه پیام‌نور، ص. ۴۸۸صفحه، شابک ۹۷۸-۹۶۴-۴۵۵-۵۹۷-۸
{{یادکرد}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 «اول»، علوم زیستی و بهداشت اول دبیرستان
منابع
- اخترزیستشناسی
- پدیدههای فرگشتی معنیدار زیستی
- رویدادهای جهانی
- رویدادهای طبیعی
- زیست‌شناسی
- سرچشمه زندگی
- شیمی پیشازیستی