دادگاه قانون اساسی ایتالیا
| دادگاه قانون اساسی | |
|---|---|
 | |
 | |
| بنیان‌گذاری | 1948 (in the Constitution) 1955 (effective) |
| حوزه قضایی | ایتالیا |
| مکان | رم، ایتالیا |
| روش ترکیب | انتخاب/انتصاب به‌طور مساوی توسط پارلمان ایتالیا، رئیس جمهور ایتالیا و عالی‌ترین دادگاه‌های ایتالیا |
| قدرت‌گرفته از | قانون اساسی ایتالیا |
| دوره قضاوت قاضی | ۹ سال (غیرقابل تمدید) |
| شمار اعضا | ۱۵ |
| وبگاه | |
| رئیس دادگاه | |
| کنونی | جیووانی آموروزو |
| از | ۲۱ ژانویه ۲۰۲۵ |
دادگاه قانون اساسی جمهوری ایتالیا (ایتالیایی: Corte costituzionale della Repubblica Italiana) بالاترین دادگاه ایتالیا در امور حقوق اساسی است. گاه نام «کونسولتا» به صورت استعاری به کار می‌رود زیرا جلسات آن در پالازو دلا کونسولتا در رم برگزار می‌شود.
تاریخچه
دادگاه نوآوری ای پس از جنگ جهانی دوم است که در قانون اساسی جمهوری ایتالیا در سال ۱۹۴۸ پیش‌بینی شد اما تنها در سال ۱۹۵۵ پس از تصویب قانون اساسی شماره ۱ سال ۱۹۵۳ و قانون شماره ۸۷ سال ۱۹۵۳ عملیاتی گردید.[۱] دادگاه نخستین جلسه خود را در سال ۱۹۵۶ برگزار کرد.
اختیارات
طبق ماده 134[۲] قانون اساسی ایتالیا، دادگاه دربارهٔ موارد زیر رای صادر می‌کند:
- اختلافات مربوط به قانونیت اساسی قوانین صادره از سوی دولت و منطقه‌ها و هنگامی که دادگاه قانونی را ناسازگار با قانون اساسی بداند، آن قانون از روز بعد از انتشار حکم دادگاه نافذیت خود را از دست می‌دهد؛
- درگیری‌ها یا اختلافاتی که ناشی از تخصیص اختیارات میان دولت و منطقه‌ها باشد و نیز اختلافات میان منطقه‌ها;
- اتهاماتی که علیه رئیس جمهور مطرح می‌شود.
علاوه بر این، چند قانون اساسی در طول سال‌ها برای تنظیم اختیارات و کارکرد دادگاه وضع شده است. از میان آنها مهم‌ترین، قانون اساسی شماره ۱/۱۹۵۳ است که از جمله اختیارات بررسی و تصویب درخواست‌های همه‌پرسی را به دادگاه گسترش داد (ماده ۲).
دادگاه قانون اساسی دربارهٔ قانونیت اساسی قوانین حکم می‌دهد و علیه آرای آن حق تجدیدنظر وجود ندارد؛ زیرا دادگاه در امور مربوط به قانون اساسی بالاترین مرجع است.
از ۱۲ اکتبر ۲۰۰۷، زمانی که اصلاح ساختار سازمان‌های اطلاعاتی ایتالیا که در اوت ۲۰۰۷ تصویب شده بود لازم الاجرا گردید، پیشداوری «اسرار طبقه‌بندی شده دولتی» دیگر نمی‌تواند به عنوان بهانه ای برای امتناع از در اختیار گذاشتن اسناد به دادگاه مورد استفاده قرار گیرد.
ترکیب دادگاه
دادگاه قانون اساسی از ۱۵ قاضی تشکیل شده است که دوره خدمت آنها ۹ سال است: ۵ قاضی توسط رئیس جمهور ایتالیا منصوب می‌شوند ۵ قاضی توسط پارلمان انتخاب می‌گردند[۳] و ۵ قاضی توسط دیوان‌های عالی عادی و دیوان‌های عالی اداری انتخاب می‌شوند. از میان آنانی که توسط دیوان‌های عالی انتخاب می‌شوند، ۳ نفر توسط دادگاه عالی کاسیاسیون (دادگاه کیفری و مدنی)، یک نفر توسط دیوان محاسبات و یک نفر توسط شورای دولت (دیوان عالی اداری) انتخاب می‌گردد. کاندیداها باید یا وکیلان دارای بیست سال یا بیشتر تجربه باشند یا استادان تمام رشته حقوق یا قضاتی (حتی بازنشسته) از محاکم عالی اداری یا مدنی یا کیفری باشند.[۴]
اعضای دادگاه سپس رئیس دادگاه را انتخاب می‌کنند. رئیس دادگاه از میان اعضا با رای مخفی و با اکثریت مطلق (۸ رای در صورت حضور کامل دادگاه) انتخاب می‌شود. اگر هیچ‌کس اکثریت را به دست نیاورد، انتخابات دور دوم میان دو قاضی دارای بیشترین آرا برگزار می‌شود. رئیس دادگاه یک یا چند معاون تعیین می‌کند تا در صورت غیبت وی به نمایندگی از او اقدام نمایند.
منابع
- ↑ Italian Government, "Norme sulla costituzione e sul funzionamento della corte costituzionale", published 14 March 1953, accessed 5 October 2023
- ↑ "La Costituzione della Repubblica italiana". Presidency of the Italian Republic. Archived from the original on Jan 16, 2024.
- ↑ Parliament appoints judges with increasing delay: Giuseppe Salvaggiulo, "Consulta, sfregio infinito. Ventisei votazioni fallite", in La Stampa, 3 October 2015 (به ایتالیایی) and Giampiero Buonomo, "Negoziazione politica e Parlamento...Non solo risate", in Avanti online, 26 August 2015 (به ایتالیایی).
- ↑ Frosini, Justin O.; Pennicino, Sara (2 February 2007). "Report from Italy". The Court. Archived from the original on 30 January 2015. Retrieved 29 January 2015.