دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی دانشگاه فردوسی مشهد

دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی یکی از دانشکده‌های دانشگاه فردوسی مشهد می‌باشد که در سال ۱۳۳۵ توسط علی‌اکبر فیاض (مصحح تاریخ بیهقی) بنیان گذاشته شد. براساس درگاه اینترنتی دانشکده، انشکده ادبیات و علوم انسانی ۹ گروه آموزشی در دوره روزانه و ۸ رشته تحصیلی کارشناسی در دوره شبانه فعالیت دارند. این دانشکده در حال حاضر تعداد ۱۰۳ عضو هیئت علمی (۱۱ استاد، ۳۵ دانشیار، ۵۰ استادیار و ۷ مربی)، ۵ کارشناس آموزشی، ۴۴ کادر اداری و ۱۲ نیروی خدماتی، ۱۴۵۰ دانشجوی کارشناسی، ۹۵۰ دانشجوی کارشناسی ارشد و ۲۸۵ دانشجوی دکتری دارد.

اعضای هیئت علمی این دانشکده با برخی نهادها و سازمان‌های اجرایی در سطح کشور و استان همکاری دارند و در این دانشکده طرح‌های مشترک آموزشی-تحقیقاتی و مشاوره‌های در زمینه‌های مختلف به انجام رسیده است، همچنین این دانشکده در برگزاری سمینارها و کنگره‌های علمی بسیار فعال بوده و تاکنون گردهمایی، هم‌اندیشی و سخنرانی‌های علمی زیادی در دانشکده برگزار شده است.

اکنون قطب علمی زبان و ادبیات فارسی با گرایش فردوسی‌شناسی و ادبیات خراسان، همچنین مرکز پژوهشی مطالعات اجتماعی، مرکز مطالعات آسیای میانه، مرکز پژوهش‌های شهری- منطقه ای شمال شرق کشور، هسته پژوهشی مطالعات جغرافیایی روستاهای خراسان (شمالی، جنوبی و رضوی) و پژوهشکده زیارت و گردشگری در این دانشکده مستقر شده و بصورت تخصصی امور علمی- پژوهشی این حوزه‌ها را پیگیری می‌کنند.

این دانشکده با هدف تأمین نیروی انسانی متخصص و ماهر به عنوان دومین واحد آموزش عالی در سطح شهر مشهد با راه اندازی گروه زبان و ادبیات فارسی در سال ۱۳۳۵ خورشیدی توسط علی‌اکبر فیاض تأسیس گردید و کتابخانه این دانشکده در سال ۱۳۵۰ که علی‌اکبر فیاض درگذشت به نام او نامگذاری شد.

در سال بعد رشته‌های زبان و ادبیات انگلیسی و زبان و ادبیات فرانسه راه‌اندازی شد. پس از گذشت یک سال دیگر رشته‌های تاریخ و جغرافیا در این دانشکده آغاز به کار کرد. رشته زبان‌شناسی در سال ۱۳۴۲ فعالیت خود را آغاز کرد. در سال ۱۳۵۱ رشته زبان و ادبیات عرب از دانشکده الهیات و معارف اسلامی (معقول و منقول) به این دانشکده انتقال پیدا کرد. رشتهٔ علوم اجتماعی که به عنوان رشته‌ای فرعی از سال ۱۳۵۰ افتتاح شده بود از سال ۱۳۶۴ به عنوان رشته‌ای مستقل به پذیرش دانشجو اقدام نمود. رشته روان‌شناسی در سال ۱۳۴۹ تأسیس و در سال تحصیلی ۱۳۵۲ از این دانشکده جدا شد.

ساختمان اصلی و فضای آموزشی و اداری دانشکده از آغاز تأسیس تا سال ۱۳۸۰ در مرکز شهر مشهد واقع در ابندای خیابان اسدالله زاده فعلی (موسوم به سه راهی ادبیات) بوده که در تیرماه آن سال ساختمان جدید دانشکده ادبیات و علوم انسانی در محل پردیس دانشگاه افتتاح گردید و فعالیت آن به ساختمان فعلی منتقل شده است.

دانشکده ادبیات نه گروه آموزشی دارد که به شرح زیر اند:

• زبان و ادبیات فارسی

این گروه که در سال ۱۳۳۴ تأسیس شده در رشته‌های زیر دانشجو می‌پذیرد:

• زبان و ادبیات عربی

این گروه که در سال ۱۳۵۱ تأسیس شده در رشته‌های زیر دانشجو می‌پذیرد:

• زبان فرانسه

این گروه که در سال ۱۳۳۵ و یکسال پس از گروه ادبیات و زبان فارسی تأسیس شده در رشته‌های زیر دانشجو می‌پذیرد:

• زبان انگلیسی

این گروه در رشته‌های زیر دانشجو می‌پذیرد:

• زبان روسی

این گروه که در سال ۱۳۸۳ تأسیس شده در رشته‌های زیر دانشجو می‌پذیرد:

• زبانشناسی

گروه مذکور در مفطع تحصیلات تکمیلی در دو رشته زبان‌شناسی همگانی (کارشناسی ارشد و دکترا) و آموزش زبان فارسی به غیر فارسی زبانان (کارشناسی ارشد) دانشجو می‌پذیرد.

• علوم اجتماعی

تأسیس رشته علوم اجتماعی به سال ۱۳۴۸ برمی گردد و هم‌اکنون به عنوان گروهی مستقل در رشته‌های زیر دانشجو می‌پذیرد:

• جغرافیا

این گروه که هفتمین گروه آموزشی بزرگ دانشگاه فردوسی محسوب می‌شود در سال ۱۳۴۶ به صورت مستقل تأسیس گردید و در رشته‌های زیر دانشجو می‌پذیرد:

• تاریخ

گروه تاریخ در رشته‌های زیر دانشجو می‌پذیرد:

• وبگاه دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی
• ابوالفضل بیهقی، تاریخ بیهقی، به تصحیح علی‌اکبر فیاض، دانشگاه مشهد. ۱۳۵۰. (مقدمهٔ کتاب)