دتوکسین

دتوکسین
داده‌های بالینی
نام‌های تجاریدتوکسین
رده‌بندی داروهای
بارداری
  • منع مصرف
روش مصرف داروخوراکی
وضعیت قانونی
وضعیت قانونی
  • فقط با نسخه (ایران)

دتوکسین (با نام علمی عصاره Sophora alopecuroides) یک فرآورده گیاهی است که در کاهش علائم سندرم محرومیت از اپیوئیدها (مانند تریاک و مشتقات آن) مورد مطالعه قرار گرفته است.[۱]

کاربرد بالینی

این فرآورده به‌صورت کپسول‌های ۴۰۰ میلی‌گرمی عرضه می‌شود و در کارآزمایی بالینی انجام‌شده توسط پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، مصرف روزانه ۳ کپسول به مدت ۸ تا ۱۰ روز باعث کاهش معنی‌دار علائم ترک اپیوئیدها (مانند درد عضلانی، اسهال و اضطراب) شده است.[۱]

فارماکولوژی

ترکیبات فعال

عصاره دانه تلخ‌بیان حاوی آلکالوئیدهای زیر است:

  • ماترین (Matrine)
  • سفوکارپین (Sophocarpine)
  • سفورامین (Sophoramine)

مکانیسم اثر

  • ماترین: در مدل‌های حیوانی اثرات ضد درد، ضد اسهال، ضد اضطراب و ضد افسردگی نشان داده‌است. مکانیسم احتمالی آن فعال‌سازی گیرنده‌های نیکوتینی و سیستم کولینرژیک است.[۲]
  • سفوکارپین: اثر ضد درد آن در مطالعات حیوانی گزارش شده، اما مکانیسم دقیق آن مشخص نیست.
  • عصاره کامل: بر اساس تست‌های حیوانی، تأثیری بر گیرنده‌های اپیوئیدی μ ندارد و عوارضی مانند وابستگی جسمانی یا تضعیف تنفس ایجاد نمی‌کند.[۳]

دستور مصرف

  • دوز: روزانه ۳ کپسول ۴۰۰ میلی‌گرمی (مجموعاً ۱۰۱۰.۴ میلی‌گرم عصاره خشک)
  • نحوه مصرف': همزمان پس از صبحانه
  • مدت درمان': ۸ تا ۱۰ روز
  • نکته: به دلیل احتمال افزایش دفع ادرار، توصیه می‌شود قبل از ساعت ۶ بعدازظهر مصرف شود.

عوارض جانبی

در مطالعه بالینی ۸ روزه بر روی افراد بدون بیماری زمینه‌ای:

  • عوارض جدی کبدی، کلیوی یا هماتولوژیک مشاهده نشد.
  • ممکن است غلظت آنزیم کبدی SGPT (ALT) تا ۳ برابر افزایش یابد (بدون اهمیت بالینی).
  • در صورت بروز هرگونه عارضه، مصرف باید قطع و با پزشک مشورت شود.[۱]

منع مصرف و احتیاط‌ها

  • مطلقاً منع مصرف در بارداری و شیردهی.
  • در صورت وجود بیماری‌های کبدی، کلیوی یا قلبی-عروقی، فقط با تجویز پزشک مصرف شود.
  • از مصرف طولانی‌مدت خودداری شود.
  • در صورت حساسیت به تلخ‌بیان یا سایر اجزای فرآورده، مصرف نشود.

مطالعات بالینی

در یک کارآزمایی دوسوکور روی ۱۰۰ معتاد به ماده مخدر تریاک (۵۰ نفر دریافت‌کننده عصاره و ۵۰ نفر دارونما):

  • کاهش معنی‌دار علائم ترک در گروه عصاره بر اساس مقیاس COWS (Clinical Opiate Withdrawal Scale) در روزهای ۳ و ۸.
  • رضایت بیماران در گروه عصاره بر اساس مقیاس VAS (Visual Analog Scale) به‌طور قابل توجهی بالاتر بود.
  • تغییرات پارامترهای خونی (کبدی، کلیوی، هماتولوژیک) بین دو گروه تفاوتی نداشت.
  • نتیجه‌گیری: عصاره تلخ‌بیان با دوز ۳ کپسول روزانه، ایمن، مؤثر و تحمل‌پذیر در کنترل علائم ترک اپیوئید است.[۱]

منابع

  1. 1 2 3 4 "کارآزمایی بالینی عصاره تلخ‌بیان در ترک اعتیاد اپیوئیدی". مجله پژوهشکده گیاهان دارویی.
  2. ↑ "Analgesic effects of matrine in mice". Journal of Ethnopharmacology. 2015.
  3. ↑ "Effects of Sophora extract on opioid receptors". Phytomedicine. 2018.

پیوند به بیرون

This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.